Sierpień przyniósł dalszy wzrost cen płodów rolnych na świecie – podała agenda ds. Wyżywienia i Rolnictwa (FAO) Organizacji Narodów Zjednoczonych. W rezultacie indeks FAO znalazł się najwyżej od blisko 4 lat. Możemy zatem zapomnieć o kontynuacji deflacyjnych tendencji na polskim rynku spożywczym.
Indeks FAO mierzy światowe ceny podstawowych towarów spożywczych: zbóż, olejów jadalnych, mięsa, nabiału i cukru. W sierpniu 2026 roku wskaźnik ten poszedł w górę o 1,9% mdm i był o 2,5% wyższy niż w kwietniu 2025 roku – poinformowała Organizacja Narodów Zjednoczonych do spraw Wyżywienia i Rolnictwa (FAO).
Może i jego dynamika nie była szczególnie imponująca, ale to wystarczyło, aby osiągnął on najwyższy poziom od listopada 2022 roku. Sierpień był też 5 z 7 ostatnich miesięcy, w którym odnotowano wzrost cen nieprzetworzonej żywności. Wciąż jednak są to poziomy o blisko 17% niższe od tych z marca 2022 roku, gdy padły nominalne rekordy wszech czasów.
W sierpniu odnotowano wzrost cen we wszystkich kategoriach. Najmocniej – bo o prawie 12% mdm – podrożał cukier. Po przeszło 2% w górę poszły ceny nabiału i zbóż. Mięso było droższe o 1% niż w lipcu, a ceny olejów jadalnych zwyżkowy o 0,6%. I to właśnie ta ostatnia kategoria najmocniej podrożała w ujęciu rocznym – bo o 16,4%. Zboża były o 10% droższe niż w sierpniu 2025, ale już nabiał potaniał o 21,7% rdr. Bez większych zmian w skali ostatnich 12 miesięcy pozostały ceny mięsa.
- Międzynarodowe ceny zbóż wzrosły w sierpniu w przypadku wszystkich głównych upraw, podtrzymywane przez silny popyt, obawy związane z pogodą w kluczowych regionach rolniczych oraz utrzymującą się niepewnością dotyczącą eksportu przez Morze Czarne – napisano w komunikacie FAO.
Susza i fala upałów we Francji, zakłócenia w eksporcie z Ukrainy czy wreszcie częściowa blokada cieśniny Ormuz – to wszystko ograniczało perspektywy dostaw zbóż i olejów. Na to nałożyły się obawy o potencjalny wpływ zjawiska El Niño w południowo-wschodniej Azji. Na to wszystko nakładają się niemal rekordowo wysokie ceny oleju napędowego, bez którego współczesne rolnictwo nie jest w stanie generować plonów.
Światowe ceny podbiją polską inflację
Choć nominalne odczyty indeksu FAO znajdują się na bardzo wysokich poziomach (wyższe niż obecnie były jedynie w latach 2021-22 oraz w 2011), to w ujęciu realnym (czyli po uwzględnieniu inflacji) znajdują się wyraźnie się tamtych kryzysowych poziomów. Powoli zbliżamy się jednak do wartości, które w latach 2010-11 wywołały falę rewolt i buntów w krajach arabskich („arabska wiosna”) i które podbiły światową inflację w roku 2022, kiedy to czasowo wstrzymane zostały dostawy z Ukrainy i Rosji.
Tym bardziej, że rynki rolne zwykle poruszają się w ramach wieloletnich trendów. Poprzednia hossa rozpoczęła się w połowie 2020 roku i swój punkt kulminacyjny osiągnęła w marcu 2022 roku. Przez kolejne dwa lata ceny zbóż, mięsa czy cukru systematycznie spadały, osiągając cykliczne minimum na początku 2024 roku. Mamy zatem za sobą już ponad dwa lata „cichej hossy” na rynkach rolnych. Jednakże jak dotąd ceny nie wzrosły aż tak znacząco. Od wspomnianego wcześniej minimum indeks FAO podniósł się o 13,5%. To jednak może się zmienić w kolejnych miesiącach i kwartałach, gdy w podaż uderzy skokowy wzrost cen oleju napędowego i nawozów sztucznych.
-Globalne ceny żywności są o 2,5% wyższe niż przed rokiem. Po przeliczeniu na PLN ceny żywności rosną o 4% r/r, co sugeruje, że dezinflacyjny wpływ tej kategorii CPI może wkrótce wygasnąć. FAO obniżyła także prognozy światowej produkcji zbóż w 2026, obecnie oczekuje że będą one o 2% niższe niż rok wcześniej. Korekta wynika głównie z gorszych warunków upraw w UE - napisali w komentarzu ekonomiści PKO BP.
Wzrost światowych cen płodów rolnych zwykle z kilkumiesięcznym opóźnieniem przekłada się na ceny, jakie widzimy na sklepowych półkach w Polsce. W tym momencie jest to o tyle istotne, że od kilku miesięcy GUS raportuje niewielki spadek cen żywności i napojów bezalkoholowych. W tej kategorii w sierpniu polscy statystycy odnotowali spadek o 0,9% rdr oraz regres o 0,7% względem lipca. Deflacyjny wpływ cen żywności obniża zatem wzrost całego indeksu cen dóbr konsumpcyjnych (CPI), dzięki temu ta popularna miara inflacji póki co wykazuje tylko umiarkowanie wysokie dynamiki roczne (3,4% w sierpniu). Warto pamiętać, że żywność „waży” aż 25,91% w gusowskim „koszyku inflacyjnym”.
Jeśliby za kilka miesięcy ten efekt miał ustać (a na to się właśnie zanosi), to przy utrzymaniu tak wysokich cen paliw i energii inflacja CPI w Polsce może szybko urosnąć w okolice 5%. A to byłby poziom, który prawdopodobnie zmusiłby do reakcji Radę Polityki Pieniężnej. Ta w zasadzie nie miałaby wyboru i musiałaby podnieść stopy procentowe – obecnie już stosunkowo niskie (3,75% w przypadku stopy referencyjnej – przyp. red.). W ten sposób „importowana” inflacja spożywcza przyczyniłaby się do zaostrzenia polityki monetarnej i wyhamowania wzrostu PKB, który obecnie w znacznej mierze odbywa się na kredyt (głównie płynący z sektora rządowego).
