Japoński rząd zatwierdził we wtorek zniesienie obowiązującego od dziesięcioleci zakazu eksportu śmiercionośnej broni i sprzętu wojskowego. Decyzja ta oznacza historyczną zmianę powojennej, pacyfistycznej polityki kraju i otwiera drogę do sprzedaży uzbrojenia na rynkach międzynarodowych.
– Obecnie żadne państwo nie jest w stanie samodzielnie chronić swojego bezpieczeństwa. Aby bronić pokoju, ważne jest promowanie transferu sprzętu obronnego i wzmacnianie zdolności odstraszania sojuszników – oświadczył główny sekretarz gabinetu Minoru Kihara.
Znowelizowane przepisy znoszą obostrzenia, które pozwalały dotychczas na eksport wyłącznie w pięciu kategoriach, m.in. w ratownictwie i transporcie. Od teraz możliwa będzie sprzedaż niszczycieli czy rakiet do krajów, które mają z Japonią podpisane umowy o ochronie informacji niejawnych. Choć sprzedaż broni do państw objętych konfliktem jest zasadniczo zakazana, przewidziano wyjątki „w szczególnych okolicznościach”. Będą one uwzględniać narodowe interesy bezpieczeństwa Japonii oraz wsparcie operacji wojskowych prowadzonych przez Stany Zjednoczone w regionie Indo-Pacyfiku. Jak podaje stacja NHK, wprowadzono również ścisły system monitorowania, obejmujący inspekcje terenowe w państwach docelowych.
Rząd premier Sanae Takaichi tłumaczy ten krok najpoważniejszymi od dekad zagrożeniami, płynącymi z militaryzacji Chin i zbrojeń Korei Północnej. Uelastycznienie zasad ostro krytykuje jednak opozycja, wytykając władzom, że parlament ma być powiadamiany o sprzedaży dopiero po autoryzacji transakcji przez Radę Bezpieczeństwa Narodowego.
– Jeśli eksport broni będzie odbywał się bez ograniczeń według uznania rządu, może to podważyć fundamenty naszego pacyfistycznego państwa – ocenił Takeshi Shina z opozycyjnego Sojuszu Reform Centrowych.
Minister obrony Shinjiro Koizumi zapowiedział intensyfikację dyplomacji zbrojeniowej. Na przełomie kwietnia i maja uda się na Filipiny, by negocjować transfer wycofywanych niszczycieli typu Abukuma. Manila dąży do wzmocnienia floty na tle trwającego sporu terytorialnego z Chinami na Morzu Południowochińskim. Zainteresowanie japońskimi okrętami podwodnymi wyraziła z kolei Indonezja.
Chiny: zniesienie przez Japonię zakazu eksportu broni to odradzanie się militaryzmu
Chiny wyraziły głębokie zaniepokojenie w związku z ogłoszoną we wtorek przez rząd Japonii decyzją o zniesieniu zakazu eksportu broni. Rzecznik chińskiego MSZ Guo Jiakun ocenił, że posunięcie to podważa wizerunek Japonii jako państwa pacyfistycznego i zapowiedział, że Pekin „pozostanie bardzo czujny”.
– Przyspieszona remilitaryzacja Japonii to fakt i rzeczywistość poparta konkretnymi planami i działaniami – powiedział rzecznik podczas regularnego briefingu, dodając, że „wielu ekspertów wyraża zaniepokojenie, że Japonia ponownie uruchamia swoją machinę wojenną”.
Guo podkreślił, że historia agresji ze strony Japonii wymagała ścisłych ograniczeń jej siły militarnej, zapisanych m.in. w powojennej konstytucji. Ostrzegł, że „społeczność międzynarodowa, w tym Chiny, pozostanie bardzo czujna i będzie się stanowczo opierać lekkomyślnym posunięciom Japonii w kierunku nowego militaryzmu”.
Osobno rzecznik MSZ, poproszony o komentarz w sprawie wysłania przez premierkę Japonii Sanae Takaichi rytualnych darów do tokijskiej świątyni Yasukuni, skrytykował ten gest. Stwierdził, że jest to przejaw prób „uchylania się od historycznej odpowiedzialności”, a samą świątynię nazwał „duchowym narzędziem japońskiego militaryzmu”, przypominając, że honoruje ona m.in. skazanych zbrodniarzy wojennych.
Z Pekinu Krzysztof Pawliszak (PAP)
krp/ ap/
Krzysztof Pawliszak (PAP)
krp/ san/
