Jaka jest podstawa prawna działania BIK?
Biuro Informacji Kredytowej S.A. jest instytucją utworzoną i działającą na podstawie art. 105 ust. 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Prawo bankowe (Dz. U. z 2002 r. nr 72, poz. 665 z późn. zm.). Zgodnie z tym przepisem banki, wspólnie z bankowymi izbami gospodarczymi mogą utworzyć instytucję do gromadzenia, przetwarzania i udostępniania:- bankom - informacji, stanowiących tajemnicę bankową w zakresie, w jakim informacje te są potrzebne w związku z wykonywaniem czynności bankowych,
- instytucjom upoważnionym do udzielania kredytów - informacji o wierzytelnościach oraz o obrotach i stanach rachunków bankowych w zakresie, w jakim informacje te są niezbędne w związku z udzielaniem kredytów, pożyczek pieniężnych, gwarancji bankowych i poręczeń.
Jakie informacje znajdują się w bazie?
BIK przetwarza w administrowanym przez siebie zbiorze informacje o klientach banków i SKOK-ów i ich rachunkach, które przekazywane są cyklicznie przez te instytucje w formie tzw. Wsadów informacyjnych. Wsady informacyjne zawierają m.in. dane osobowe klientów, dane na temat kredytu, takie jak: data powstania, rodzaj kredytu, okres na jaki kredyt został udzielony, waluta kredytu, terminowość spłat, a także informacje o zadłużeniu, podjętej przez bank windykacji czy egzekucji należności oraz o zamknięciu rachunku (i powodach tego zamknięcia). Informacje znajdujące się w BIK dotyczą wszystkich rachunków kredytowych, jakie prowadzą lub prowadziły banki, a więc zarówno tych obsługiwanych prawidłowo, jak i tych, które spłacane są lub spłacane były nieterminowo. Innymi słowy: BIK przetwarza wszystkie informacje przekazane przez bank – zarówno pozytywne (kredyty spłacane terminowo), jak i negatywne (kredyty spłacane z opóźnieniem).Czy banki często korzystają z bazy danych BIK-u?
Korzystanie z Raportów BIK weszło już na stałe do procedur kredytowych, tak więc banki i SKOKi korzystają z bazy BIK zawsze przy ocenie ryzyka związanego z udzieleniem kredytu.Czy BIK decyduje o przyznaniu kredytu?
BIK nie ma wpływu na decyzje kredytowe banków i SKOK-ów. Na zapytanie o Klienta do banku lub SKOK-u przekazywany jest raport kredytowy. Informacja jaką zawiera raport kredytowy, jest neutralna, czyli nie zawiera w sobie żadnych zmian, opisów ani oceny ze strony BIK. Raport w takiej formie jest produktem zawierającym zestawienie danych, pomijającym ich analizę czy jakąkolwiek ingerencję w treść, tak więc wiarygodność klienta przy przyznaniu kredytu oraz ostateczną decyzję o przyznaniu kredytu podejmuje bank lub SKOK, a nie BIK.Dlaczego dane klienta pojawiają się w BIK w przypadku terminowych spłat kredytu?
BIK posiada informacje o terminowych jak i nieterminowych spłatach kredytu. BIK nie jest „czarną listą” tylko bazą informacji o klientach banków i SKOK-ów i ich zobowiązaniach wykorzystywanych do określania ryzyka kredytowego związanego z danym klientem.Jak długo przechowywane są informacje?
Informacje zgromadzone w BIK przechowywane są przez cały czas trwania umowy z bankiem lub SKOK oraz po wygaśnięciu zobowiązania:- przez okres wskazany w upoważnieniu udzielonym przez klienta (w przypadku klientów regularnie wywiązujących się ze swoich zobowiązań wobec banku lub SKOK),
- przez okres nie dłuższy niż 5 lat bez zgody klienta (w przypadku gdy klient opóźniał się ponad 60 dni ze spłatą zobowiązania wobec banku i upłynęło 30 dni od powiadomienia go przez bank z ostrzeżeniem o zamiarze przetwarzania danych bez jego zgody). W przypadku zapytań złożonych przez banki i SKOK-i, przez okres 1-go roku od momentu złożenia zapytania.
Dodatkowo na mocy nowelizacji ustawy Prawo Bankowe dane dotyczące zobowiązań wszystkich Klientów mogą być przetwarzane w BIK przez okres 12 lat od dnia wygaśnięcia zobowiązania dla celów związanych ze stosowaniem przez banki metod statystycznych. Przetwarzanie danych w tym celu nie wymaga zgód klientów.
Jak często aktualizowana jest baza BIK?
Banki i SKOK-i zobowiązane są do aktualizacji danych raz w miesiącu. Maja prawo robić to również częściej.Kto może wprowadzać dane do BIK?
Wszystkie banki oraz SKOKI na mocy zawartej umowy o współpracy.Jak często można uzyskać informację z BIK i czy jest to informacja odpłatna?
Zgodnie z Ustawą o ochronie danych osobowych (art. 32 ust. 5) osoba zainteresowana może skorzystać z prawa do informacji nie częściej niż raz na 6 miesięcy. W terminie 30 dni BIK jest zobowiązany udzielić odpowiedzi. Informacje udzielane są nieodpłatnie bezpośrednio w siedzibie Biura Obsługi Klienta. W przypadku informacji przekazywanych w formie pisemnej – listem poleconym za pośrednictwem Poczty Polskiej – klient zobowiązany jest uiścić zryczałtowaną opłatę w wysokości 10 zł. Uzyskanie informacji częściej niż przewiduje ustawa jest płatne w zależności od wybranego przez Klienta rodzaju Raportu (od 30 zł do 60 zł)W jaki sposób można uzyskać informację z BIK?
Informacje o danych osobowych przetwarzanych w zbiorze BIK udostępnia się na pisemny wniosek. BIK ma na udzielenie odpowiedzi 30 dni od daty rejestracji wniosku. Wnioski składane drogą korespondencyjną należy przesyłać do siedziby Biura Obsługi Klienta listem poleconym.Czy BIK może usunąć dane, które są w bazie?
BIK nie usuwa żadnych informacji przekazanych przez banki i SKOK-i do bazy. BIK posiada wyłącznie prawo do zbierania i udostępniania tych danych, nie posiada natomiast prawa do jakiegokolwiek ich modyfikowania, ograniczając się wyłącznie do przekazywania zgromadzonych informacji w uzgodnionym formacie.Kto może usunąć dane z bazy BIK?
Dane – jeśli w ocenie banku lub SKOK-u zaistnieje do tego podstawa prawna lub faktyczna - mogą być usunięte tylko na pisemny wniosek tego banku lub SKOK-u – jako dysponenta danych i pierwotnego administratora. Również w przypadku jeśli dane są niepoprawne lub nieaktualne – na pisemny wniosek banku lub SKOK- u BIK zobowiązany jest do ich poprawienia.Od jakiej kwoty można być wpisanym do bazy BIK?
Ponieważ w BIK znajdują się wszystkie informacje zarówno pozytywne jak i negatywne, obecność w bazie nie jest uzależniona od posiadania przez klienta konkretnej kwoty zadłużenia.Czy do BIK może trafić poręczyciel kredytu?
Wszyscy poręczyciele są wykazywani w bazie danych BIK.Czy pośrednicy finansowi udzielający kredytów ratalnych też korzystają z danych BIK?
Do danych zgromadzonych w BIK mają dostęp banki, SKOK-i, instytucje upoważnione, typu prokuratura, policja, sądy. Dodatkowo na mocy ustawy o udostępnianiu informacji gospodarczych BIK współpracuje z InfoMonitorem Biurem Informacji Gospodarczej.Czy można nie zgodzić się na przekazywanie informacji?
Nie można. Jest to ustawowe uprawnienie banków i instytucji upoważnionych do udzielania kredytów.Gdzie dostępne są wnioski?
Wnioski dostępne są na stronach internetowych, a także bezpośrednio w Biurze Obsługi Klienta na ulicy Pruszkowskiej 17, 02-119 WarszawaDlaczego informacje nie są udzielane przez telefon?
Zgodnie z Ustawą o ochronie danych osobowych (art. 29. ust. 3) dane osobowe udostępnia się wyłącznie na pisemny, umotywowany wniosek.Na jakiej podstawie pobierana jest opłata za przesłanie raportu?
Jako administrator danych osobowych (przekazanych przez banki i SKOK-i), Biuro Informacji Kredytowej zobowiązane jest na podstawie Ustawy o ochronie danych osobowych do udostępniania osobom, których dane dotyczą, informacji określonych w art. 32 tej ustawy i taki obowiązek Biuro Informacji Kredytowej wypełnia, udostępniając na życzenie zainteresowanych podmiotów tzw. Raport STANDARD. Jest to wydruk zawierający informacje wymagane przez art. 32 ustawy. Każdy, kto zgłosi się do naszego Biura Obsługi Klienta w Warszawie przy ul. Pruszkowskiej 17 Raport STANDARD otrzyma bezpłatnie, w ustawowo przewidzianym terminie, czyli w ciągu 30 dni od złożenia wniosku i nie częściej niż raz na 6 miesięcy.Jeżeli jednak dana osoba chciałaby, aby Raport STANDARD został przesłany za pośrednictwem Poczty Polskiej, to jest to specjalna, dodatkowa i niestandardowa usługa, wymagająca poniesienia określonych kosztów przez administratora danych (koszty: zapakowania, kopert, nadruków, obsługi pocztowej, itp.). Ustawa o ochronie danych osobowych nie nakłada na administratora danych obowiązku świadczenia takich usług, tym bardziej nie ma więc obowiązku świadczenia ich nieodpłatnie. Wprowadzona przez BIK opłata za wysyłkę Raportu STANDARD stanowi jedynie zryczałtowaną wielkość wspomnianych wyżej kosztów oraz uiszczanej przez BIK opłaty pocztowej. Podobne opłaty (nawet większe) pobierają standardowo inne działające na rynku biura, np. biura informacji gospodarczej.
Co to jest Informacja Ustawowa?
Jest to informacja na temat danych osobowych Wnioskodawcy przetwarzanych w bazie BIK, sporządzana w formie odpowiedniego wydruku, udostępniana nie częściej niż raz na 6 miesięcy (z mocy przepisów ustawy o ochronie danych osobowych z dnia 29 sierpnia 1997 r. (Dz. Ust. nr 133 z 1997 r. z późn. zm.). Informację Ustawową można odebrać osobiście, bezpośrednio w Biurze Obsługi Klienta BIK. Może zostać wysłana również listem poleconym, na adres wskazany we wniosku.Co to jest Raport PLUS?
Raport PLUS, dostępny jest dla osób, które w każdej chwili chcą mieć dostęp do swojej historii kredytowej. Uzyskanie Raportu PLUS jest płatny (jego koszt wynosi 30 zł). Raport PLUS można odebrać osobiście w BOK, bądź otrzymać listem poleconym na wskazany adres. W tym przypadku do Wniosku konieczne jest dołączenie dowodu wpłaty. Raport PLUS dostępny jest również w wersji angielskojęzycznejCo to jest Raport PLUS z Informacją o Ocenie Punktowej?
Raport PLUS z Informacją o Ocenie Punktowej, dostępny dla osób, które w każdej chwili chcą mieć dostęp do swojej historii kredytowej oraz poznać swoją ocenę punktową. Uzyskanie Raportu PLUS z Informacją o Ocenie Punktowej jest płatne (jego koszt wynosi 35 zł). Raport można odebrać osobiście w BOK, bądź otrzymać listem poleconym na wskazany adres. W tym przypadku do Wniosku konieczne jest dołączenie dowodu wpłaty. Raport PLUS z Informacją o Ocenie Punktowej dostępny jest w wersji angielskojęzycznej.Jaka jest różnica pomiędzy Informacją Ustawową a Raportem PLUS?
Informacja Ustawowa zawiera te same dane (finansowe i osobowe) co Raport PLUS z tym, że Raport PLUS uzupełniony jest o segment podsumowań zawierający szczegółową informację o łącznej liczbie posiadanych przez klienta zobowiązań. Istotną różnicą jest również to, iż Informacja Ustawowa udostępniana jest raz na 6 miesięcy, natomiast Raport PLUS udostępniany jest odpłatnie na każde życzenie Wnioskodawcy.Czy w BIK-u można zastrzec skradzione lub zgubione dokumenty?
Nie. Fakt utraty dokumentów należy zgłosić w Związku Banków Polskich, który prowadzi System Dokumenty Zastrzeżone.Co to jest ocena punktowa (BIKSco CreditRisk®)?
(BIKSco CreditRisk®) to nazwa handlowa oceny punktowej (score'u) Biura Informacji Kredytowej. Jest to zarazem nazwa formuły matematycznej, czyli tzw. modelu scoringowego, który wykorzystywany jest do wyliczania ocen punktowych Klientów na podstawie danych zgromadzonych w bazie BIK. Ocena punktowa (BIKSco CreditRisk®) jest miarą ryzyka kredytowego związanego z Klientem.Uwaga! Do wyliczenia oceny punktowej (BIKSco CreditRisk®) konieczne są dane o Twojej dotychczasowej historii kredytowej. Wyrażając zgodę na przetwarzanie swoich danych po wygaśnięciu zobowiązania, zwiększasz szanse naliczenia swojej oceny punktowej.
Ile punktów można otrzymać w ramach oceny punktowej?
W ramach oceny punktowej można otrzymać od 192 do 631 punktów. Im więcej punktów, tym niższe ryzyko kredytowe związane z Klientem. Ponadto im wyższa ocena punktowa, tym większe prawdopodobieństwo, że Klient będzie terminowo spłacał swoje kredyty.Jak mogę poznać swoją ocenę punktową?
Poznanie oceny punktowej jest teraz bardzo proste. Wystarczy złożyć wypełniony wniosek o Raport PLUS z Informacją o Ocenie Punktowej (osobiście w Biurze Obsługi Klienta lub przesyłając go listem poleconym) oraz dokonać odpowiedniej opłaty.Czy można mieć wpływ na swoją ocenę punktową?
W przypadku scoringu biura kredytowego szczególnie istotny wpływ na ocenę punktową Klienta ma to, jak dotychczas spłacał on posiadane przez siebie kredyty (w tym również limit w ROR oraz karty kredytowe). Terminowa obsługa kredytów podwyższa ocenę punktową, zaś opóźnienia w spłatach i zaległości – ją obniżają.Rada Jeśli chcemy mieć wysoką ocenę punktową, a co za tym idzie, większe szanse na atrakcyjny kredyt w przyszłości, powinniśmy przede wszystkim zadbać o terminową obsługę kredytów już zaciągniętych. Należy przy tym pamiętać również o prawidłowym wywiązywaniu się ze zobowiązań wynikających z posiadania limitu w ROR oraz kart kredytowych.
Jeśli przewidujemy jakiekolwiek problemy z terminową spłatą swoich kredytów, nie powinniśmy czekać aż pojawi się pierwsza zaległość. Istnieją sposoby zapobiegania powstawaniu opóźnień: można m.in. zwrócić się do banku z wnioskiem o restrukturyzację kredytu (zmianę warunków spłaty) lub zastąpić swoje zobowiązania jednym kredytem konsolidacyjnym. Zaistniałe opóźnienia w spłacie trzeba regulować jak najszybciej i w żadnym razie nie można dopuszczać do narastania zaległości!
Uwaga!
jeśli masz opóźnienia w spłacie swoich kredytów,
im więcej jest takich kredytów, w których spłacie masz opóźnienia,
im większa jest kwota, ze spłatą której się opóźniasz,
im dłużej opóźniasz się ze spłatą kredytu,
im mniej czasu upłynęło od Twojego ostatniego opóźnienia w spłacie,
jeśli przekroczyłeś swój limit kredytowy,
im bardziej przekroczyłeś swój limit kredytowy,
im mniej czasu upłynęło od ostatniego przekroczenia Twojego limitu kredytowego,
tym niższa jest Twoja ocena punktowa.
Czy jeśli Klient ma niską ocenę punktową bank udzieli mu kredyt?
Klientom z niską oceną punktową trudniej jest otrzymać kredyt niż Klientom z wysoką oceną punktową, ponieważ banki nie zawsze chcą ponosić związane z nimi wyższe ryzyko kredytowe. Mogą oni jednak liczyć na otrzymanie kredytu, lecz zwykle na mniej korzystnych warunkach: po dopełnieniu większej liczby formalności oraz przy wyższych kosztach.Rada Jeśli w przyszłości planujemy zaciągnięcie kolejnego kredytu (np. na dom) lub staranie się o kartę kredytową, już dziś powinniśmy zadbać o swoją ocenę punktową, przede wszystkim poprzez terminową obsługę swoich zobowiązań. O ocenę punktową warto dbać nawet wówczas, gdy nie myślimy o kolejnym kredycie – przecież za rok lub za kilka lat nasze plany mogą ulec zmianie…
Czy opóźnienia w spłacie kredytu będą już zawsze (nawet po upływie wielu lat) obniżać ocenę punktową?
Opóźnienia w spłatach i zaległości obniżają ocenę punktową. Wpływ ten jest jednak największy w ciągu pierwszego roku od momentu wystąpienia zaległości lub opóźnienia. Po upływie trzech lat opóźnienie lub zaległość przestaje obniżać ocenę punktową, pod warunkiem, że Klient uregulował wszystkie zaległości i w okresie tych trzech lat nie wystąpiły nowe opóźnienia. Umożliwia to osobom, które miały poważne problemy ze spłatą kredytów, rozpoczęcie budowania swojej pozytywnej historii kredytowej (po uprzednim uregulowaniu istniejących zaległości).Rada Jeśli mamy jakieś zaległości z tytułu niespłaconych kredytów, postarajmy się je jak najszybciej uregulować i w przyszłości nie dopuszczać do powstawania opóźnień w spłatach.
Czy zamówienie Raportu w BIK wpłynie na ocenę punktową Klienta?
Każdy ma prawo wiedzieć, jakie dane o nim zostały przekazane przez banki/SKOK-i do BIK. Zamówienie Raportu, zarówno jednokrotne, jak i wielokrotne, bez względu na jego rodzaj (STANDARD, PLUS lub PLUS z Informacją o Ocenie Punktowej), nie ma żadnego wpływu (ani negatywnego, ani pozytywnego) na ocenę punktową.Czy Klient nie korzystający dotychczas z produktów kredytowych otrzyma ocenę punktową?
Nie, ponieważ ocena punktowa wyliczana jest na podstawie danych przekazywanych przez banki/SKOK-i do BIK. Są to dane o Klientach korzystających z produktów kredytowych, dlatego osoby nie korzystające dotychczas z produktów kredytowych nie otrzymają oceny punktowej.Czy bank podejmie decyzję o udzieleniu kredytu Klientowi tylko na podstawie jego oceny punktowej?
Nie. Przy podejmowaniu decyzji kredytowych banki/SKOK-i biorą pod uwagę nie tylko ocenę punktową Klienta, lecz także inne czynniki. Banki/SKOK-i sprawdzają np. jak wysokie raty Klient byłby w stanie spłacać przy swoim wynagrodzeniu, formie zatrudnienia itp. Ponadto każdy bank ma swoje zasady przyznawania kredytów, uwzględniające różne kryteria. Może się zdarzyć (choć raczej bardzo rzadko), że Klient nie otrzyma kredytu pomimo wysokiej oceny punktowej.Jak często naliczana jest ocena punktowa Klienta?
Oceny punktowe Klientów, których dane przechowywane są w bazie BIK, naliczane są na zamówienie, tzn. wówczas, gdy jakiś bank/SKOK złoży do BIK zapytanie o danego Klienta lub gdy Klient ten złoży wniosek o Raport PLUS z Informacją o Ocenie Punktowej. Raz naliczona ocena przekazywana jest tylko temu bankowi/SKOK-owi lub Klientowi, który o nią pytał. Jeśli bank/SKOK złoży kolejne zapytanie o tego Klienta, ocena punktowa zostanie naliczona ponownie.Jeśli Klient złoży wniosek o Raport PLUS z Informacją o Ocenie Punktowej, ocena punktowa zostanie naliczona specjalnie dla niego. Ocena ta zostanie naliczona dokładnie w taki sam sposób, w jaki zostałaby naliczona dla banku/SKOK-u, tzn. z zastosowaniem tej samej formuły matematycznej.
Jak często może zmieniać się ocena punktowa Klienta?
Ocena punktowa Klienta może zmienić się przede wszystkim wówczas, gdy w bazie BIK pojawią się nowe dane o tym Kliencie i posiadanych przez niego zobowiązaniach. Dane o rachunkach Klientów aktualizowane są przez banki zwykle raz w miesiącu. Innym czynnikiem, który może mieć wpływ na ocenę punktową Klienta jest czas: jeśli np. pewnego dnia upłyną 3 lata od ostatniego opóźnienia w spłacie, opóźnienie to przestanie być brane pod uwagę przy naliczaniu oceny Klienta i w efekcie ocena ta może wzrosnąć. Może się również zdarzyć, że ocena punktowa Klienta nie zmienia się w kolejnym miesiącu, ponieważ w ciągu ostatniego miesiąca sytuacja Klienta nie zmieniła się istotnie lub nie wystąpiły żadne nowe czynniki wpływające na tę ocenę.Czy ocena punktowa Klienta, która zostanie udostępniona bankowi przez BIK, będzie taka sama jak ocena, którą Klient otrzymał w Raporcie Plus z Informacją o Ocenie Punktowej?
Ocena punktowa udostępniona bankowi/SKOK-owi przez BIK może różnić się od oceny podanej Klientowi w Raporcie PLUS z Informacją o Ocenie Punktowej. Przede wszystkim w okresie od naliczenia oceny dla Klienta do naliczenia oceny dla banku, ocena ta może się zmienić. Czasem wystarcza nawet jeden dzień różnicy, aby ocena punktowa uległa zmianie. Z reguły nie należy oczekiwać jednak znacznych zmian oceny punktowej w krótkim okresie, zwłaszcza jeśli w tym czasie na naszych rachunkach nie pojawiły się opóźnienia w spłacie.Istnieje również możliwość, że dany bank/SKOK pobiera od BIK oceny punktowe naliczane przy pomocy modelu scoringowego w wersji starszej niż BIKSco CreditRisk®. Z czasem jednak coraz więcej banków/SKOK-ów będzie korzystać z nowszej wersji modelu i takie przypadki powinny być coraz rzadsze. Oceny naliczone z wykorzystaniem modelu BIKSco CreditRisk® nie będą z reguły znacznie odbiegać od ocen naliczonych przy pomocy poprzedniego modelu scoringowego.
Reasumując, ocena punktowa udostępniona bankowi/SKOK-owi może różnić się od tej podanej Klientowi. Różnica ta zwykle powinna być stosunkowo niewielka. Celem udostępniania przez BIK ocen punktowych Klientom indywidualnym jest umożliwienie im zapoznania się z tym, jak mogą oni być postrzegani przez banki. Z tego względu w Raporcie PLUS z Informacją o Ocenie Punktowej, oprócz samej oceny, zamieszczana jest jej interpretacja oraz komentarz dotyczący jej pozycji w stosunku do średniej oceny punktowej obliczonej dla osób, których dane zgromadzone są w bazie BIK. Należy pamiętać, że wszystkie te informacje z założenia mają charakter orientacyjny.
Czy przy wyliczaniu oceny punktowej jest brana pod uwagę płeć Klienta?
Nie. Przy wyliczaniu oceny punktowej nie są brane pod uwagę takie charakterystyki Klienta, jak: płeć, rasa, narodowość, wyznanie itp.Czy przy wyliczaniu oceny punktowej są brane pod uwagę dane o wszystkich rachunkach Klienta, zarówno otwartych, jak i zamkniętych?
Nie. Przy wyliczaniu oceny punktowej nie są brane pod uwagę dane o rachunkach zgromadzonych w zbiorze danych przetwarzanych przez BIK dla celów stosowania metod statystycznych, o których mowa w art. 128 ust. 3. Prawa Bankowego. Informacje te nie mogą być wykorzystywane dla celów oceny zdolności kredytowej Klienta indywidualnego i analizy ryzyka kredytowego, chyba, że Klient wyraźnie sobie tego zażyczy, upoważniając Bank do pobrania tego typu danych z BIK i wykorzystania ich dla celów wyliczenia oceny punktowej.Czy Klient, który nigdy nie miał opóźnień w spłacie kredytów może otrzymać tylko dwie gwiazdki?
Tak, choć jest to mało prawdopodobne. Należy pamiętać, że metoda oceny punktowej (scoring) polega na określeniu wiarygodności kredytowej Klienta na podstawie porównania jego profilu z profilem osób, którym w przeszłości zostały udzielone kredyty. Im bardziej profil danego Klienta podobny jest do profilu osób prawidłowo obsługujących swoje zobowiązania, tym wyższą ocenę punktową otrzyma ten Klient. Na profil Klienta składa się szereg elementów (charakterystyk).Charakterystyki Klienta mogą dotyczyć opóźnień w spłacie (np. największe opóźnienie w spłacie w ciągu ostatniego roku) lub jego aktywności kredytowej (np. długość historii kredytowej, liczba posiadanych produktów kredytowych według ich typów, liczba banków, w których Klient ma otwarte rachunki takich produktów). Może się zdarzyć, że Klient nie ma żadnych opóźnień w spłacie kredytów, ale jego profil jest podobny do profilu osób, które kiedyś również mogły pochwalić się brakiem opóźnień, lecz po pewnym czasie przestały prawidłowo obsługiwać swoje zobowiązania. Z takim Klientem związane jest wyższe ryzyko kredytowe i dlatego otrzyma on niższą ocenę punktową oraz mniej gwiazdek. Przykładem „profilu wysokiego ryzyka” może być osoba, która w krótkim czasie zaciągnęła kilka/kilkanaście kredytów w co najmniej kilku różnych bankach. Dane pokazują, że w ciągu roku na 100 osób o takim profilu przeciętnie aż 42 (!) przestają prawidłowo obsługiwać swoje zobowiązania. Z kolei w skład „profilu niskiego ryzyka” wchodzi zwykle długa i pozytywna historia kredytowa…
Uwaga!
Nie należy traktować oceny punktowej jako prostej oceny tego, na ile terminowo dana osoba spłacała dotychczas. Ocena punktowa to ocena (prognoza) tego, na ile prawidłowo osoba ta będzie obsługiwała swoje zobowiązania w przyszłości. Oczywiście większość osób, które dotychczas terminowo spłacały swoje kredyty, będzie prawidłowo obsługiwać swoje zobowiązania również w przyszłości. Jednak dane pokazują, że nie jest to regułą. Gdyby istniała taka prosta reguła, metoda oceny punktowej (scoring) w ogóle nie byłaby potrzebna...
Od ilu punktów można otrzymać 5 gwiazdek?
Interpretacja Oceny Punktowej, czyli liczba gwiazdek, odpowiada przedziałowi, w którym znajduje się ocena punktowa Klienta. Ponieważ zakres punktów został podzielony na 5 przedziałów o równej długości, Klient może otrzymać od 1 do 5 gwiazdek, w zależności od oceny punktowej:Od 192 do 279 punktów - 1 gwiazdka;
Od 280 do 367 punktów - 2 gwiazdki;
Od 368 do 455 punktów - 3 gwiazdki;
Od 456 do 543 punktów - 4 gwiazdki;
Od 544 do 631 punktów - 5 gwiazdek.
Czy Klient z wyższym wykształceniem oraz umową o prace na czas nieokreślony może oczekiwać wyższej oceny punktowej?
Nie. Przy naliczaniu oceny punktowej, BIK nie bierze obecnie pod uwagę danych o wykształceniu, rodzaju umowy o pracę, prowadzeniu działalności gospodarczej itp. Ocena punktowa Klienta naliczana jest na podstawie danych o jego dotychczasowej historii kredytowej (posiadanych kredytach różnych typów oraz historii ich spłat itp.). Można więc powiedzieć, że ocena punktowa uwzględnia zachowanie Klienta, a nie jego profil socjodemograficzny.Czy wcześniejsza spłata kredytu spowoduje obniżenie oceny punktowej Klienta?
Fakt wcześniejszej spłaty kredytu nie ma bezpośredniego wpływu na ocenę punktową, w szczególności nie obniża jej. Warto wiedzieć, że ocena punktowa nie stanowi oceny tego, jaki zysk dany Klient przynosi bankowi. Dlatego to, że pewne zachowanie (np. wcześniejsza spłata posiadanego kredytu) może wpływać na zysk banku, nie oznacza, że automatycznie powoduje ono spadek lub wzrost oceny punktowej. Ocena punktowa mierzy wiarygodność kredytową Klienta (związane z nim ryzyko kredytowe dla banku). Pozwala odpowiedzieć na pytanie, na ile prawidłowo dana osoba będzie obsługiwać swoje zobowiązania, przy czym "prawidłowo" oznacza tu: "bez opóźnień i zaległości".Uwaga!
Prawidłowo spłacony kredyt (rachunek zamknięty) zostanie uwzględniony przy obliczaniu oceny punktowej tylko wówczas, gdy klient wyraził zgodę na przetwarzanie danych po wygaśnięciu zobowiązania. W innym przypadku klient otrzyma taką ocenę, jaką dostałby, gdyby tego kredytu nigdy nie posiadał.
Jak zmieni się ocena punktowa, gdy Klient zaciągnie nowy kredyt?
Warto przypomnieć, że scoring polega na określeniu wiarygodności kredytowej danego Klienta na podstawie oceny jego profilu. Na profil Klienta składa się szereg charakterystyk, przy czym liczba posiadanych kredytów może (lecz nie musi) być jedną z nich. Wraz z zaciągnięciem nowego kredytu zmieniają się jednak również inne charakterystyki Klienta, które mogą być wykorzystywane w scoringu (m.in. rośnie łączna kwota jego aktualnych zobowiązań). Zatem otwarcie nowego rachunku produktu kredytowego zmienia profil Klienta. Nowa ocena punktowa Klienta zależy od jego nowego profilu, a więc - pośrednio - od całokształtu wspomnianych zmian, które mogą wpływać na ocenę punktową zarówno pozytywnie, jak i negatywnie. Reasumując, trudno jednoznacznie odpowiedzieć na zadane pytanie.Jak zmieni się ocena punktowa, gdy Klient spłaci kredyt?
Wraz ze spłaceniem kredytu, zmianie ulega wiele charakterystyk Klienta, które mogą być wykorzystywane w scoringu (m.in. spada łączna kwota jego aktualnych zobowiązań). W efekcie zmienia się wówczas profil danego Klienta. Dlatego - podobnie, jak w przypadku poprzedniego pytania - trudno udzielić tu jednoznacznej odpowiedzi.Czy jako żonaty mężczyzna może liczyć na wyższą ocenę punktową niż będąc kawalerem?
Nie. Stan cywilny w ogóle nie jest obecnie uwzględniany przy naliczaniu oceny punktowej. Podobnie jak wykształcenie, rodzaj umowy o pracę, itp.Dlaczego po spłacie kredytu, który był regulowany terminowo, zamiast oceny punktowej Klient otrzymał Kod Klasyfikacji Uzupełniającej "0Q"?
Po spłacie kredytu, który był regulowany terminowo, znika ocena punktowa i pojawia się Kod Klasyfikacji Uzupełniającej "0Q" ("Obliczenie oceny punktowej nie było możliwe z powodu braku danych o Pani/Pana rachunkach w bazie BIK S.A.") wówczas, gdy nie ma podstaw prawnych do dalszego przetwarzania danych o rachunku tego kredytu po jego zamknięciu. W szczególności ma to miejsce w przypadku, gdy Klient nie udzielił zgody na przetwarzanie danych o rachunku po wygaśnięciu zobowiązania.Dane o rachunku takiego spłaconego kredytu Klient znajdzie w zamówionym przez siebie raporcie (np. w Raporcie PLUS z Informacją o Ocenie Punktowej) w sekcji, która zawiera informacje przetwarzane w BIK S.A. po wygaśnięciu zobowiązania wynikającego z umowy z bankiem lub instytucją upoważnioną do udzielania kredytów - zgodnie z art. 105a ust. 4 i 5 dla celów stosowania metod statystycznych, o których mowa w art. 128 ust. 3 Prawa Bankowego. Obecnie dane te nie są jednak uwzględniane przy obliczaniu oceny punktowej.
Oczywiście, jeśli Klient posiada inne rachunki produktów kredytowych (zwłaszcza otwarte), nie otrzyma kodu "0Q". Jednak spłacony kredyt, dla którego nie ma podstaw prawnych do dalszego przetwarzania danych, nie zostanie uwzględniony przy ocenie punktowej. Innymi słowy, Klient otrzyma taki wynik, jaki dostałby, gdyby tego kredytu nigdy nie posiadał. Dlatego wyrażając zgodę na przetwarzanie danych po wygaśnięciu zobowiązania, Klient zwiększa swoje szanse otrzymania oceny punktowej. Najlepiej udzielać takich zgód przy otwieraniu nowych rachunków; ewentualnie można to jeszcze zrobić w trakcie spłacania kredytu.
Źródło:Biuro Informacji Kredytowej
