REKLAMA
ZAGŁOSUJ

Zasady horyzontalne w projektach społecznych

2012-07-15 08:00
publikacja
2012-07-15 08:00

Celem niniejszego artykułu jest przedstawienie trzech zasad horyzontalnych, stanowiących fundament wszystkich projektów finansowanych ze środków unijnych. Każdy projekt otrzymujący wsparcie w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego musi spełniać wymagania narzucone przez tzw. wielką trójkę.

 zasady horyzontalne w projektach społecznych

foto: Thinkstock

Zrównoważony rozwój


Zasada ta opiera się na założeniu, że rozwój - rozumiany bardzo szeroko - nie może odbywać się kosztem przyszłych pokoleń. Obowiązkiem osób projektujących zmianę, czyli także projektodawców programu Kapitał Ludzki jest dbałość nie tylko o interesy współcześnie korzystających z dóbr cywilizacyjnych, ale także tych, którzy w bliższej i dalszej przyszłości uczestniczyć będą w życiu społecznym. Założenie to ma bardzo silne praktyczne i ekonomiczne uzasadnienie. Zgodnie z zasadą „lepiej zapobiegać, niż leczyć” minimalizowanie negatywnych konsekwencji współczesnych działań jest trudniejsze od świadomego ich unikania obecnie. Każdy projektodawca powinien tak konstruować swoje działania, aby miały one co najmniej neutralny wpływ na trzy główne aspekty zrównoważonego rozwoju: wzrost gospodarczy, środowisko naturalne i zdrowie człowieka. Wysoce oczekiwany jest wpływ pozytywny. W praktyce projektowej przyjęło się, że zasada zrównoważonego rozwoju jest szczególnie przestrzegana w projektach inwestycyjnych. Tutaj szczególnie należy dbać o to, aby nie naruszały one równowagi na chronionych obszarach przyrodniczych (np. objętych programem NATURA 2000), aby wdrażane technologie spełniały najwyższej standardy bezpieczeństwa obsługi, były energooszczędne, generowały minimalną ilość odpadów, etc. Byłoby jednak nieuzasadnionym i błędnym uproszczeniem ograniczanie stosowania zasady zrównoważonego rozwoju tylko do projektów inwestycyjnych.

 »Rozdysponowano trzy czwarte pieniędzy unijnych 

 

Na poziomie projektów edukacyjnych zrównoważony rozwój promowany jest przede wszystkim poprzez przekazywanie konkretnej wiedzy i uczenie dzieci społecznej odpowiedzialności za swoje działania. Obecnie w ramach funduszy unijnych dla edukacji szczególnie silnie promowany jest rozwój kompetencji kluczowych, obejmujących m.in. nauki przyrodniczo-matematyczne. Realizując zajęcia pozalekcyjne dla dzieci z tego zakresu mamy szczególną możliwość pokazywania konsekwencji naszych codziennych działań dla środowiska naturalnego. Pokazujmy dzieciom, że każda ich codzienna decyzja, dotycząca np. wyrzucenia plastikowej butelki ma określony wpływ na ekosystem; dyskutując o „globalnym ociepleniu” skupiajmy się nie tylko na fizycznych i chemicznych aspektach zjawiska, ale także społecznych oraz gospodarczych jego przyczynach i konsekwencjach; promując przedsiębiorczość wśród uczniów porozmawiajmy z nimi o konsekwencjach rozwoju gospodarki opartej na usługach i związanym z tym analfabetyźmie funkcjonalnym. Promowana obecnie metoda pracy projektowej i interdyscyplinarnej może stanowić idealną okazję do uświadamiania dzieciom ich wpływu na środowisko, rozwój gospodarczy i innych ludzi.

Rozwój społeczeństwa informacyjnego


Definicji społeczeństwa informacyjnego jest wiele. Większość podkreśla jednak, że znaczenie mediów elektronicznych i urządzeń wykorzystujących przekaz cyfrowy stale wzrasta. Co więcej, jest to zjawisko nieodwracalne. Ograniczenie w dostępie do Internetu, komputerów i innych nowoczesnych form komunikacji ze względu na płeć, wiek, miejsce zamieszkania i inne czynniki demograficzne i społeczne określa się mianem wykluczenia cyfrowego. Celem projektów unijnych powinno być m.in. zapobieganie temu zjawisku. Stąd też zapisy w dokumentach programowych PO KL promujące np. e-learning, jako formę nauczania. Wykorzystywanie w trakcie zajęć Internetu, tablic interaktywnych, programów komputerowych, a nawet profesjonalnie przygotowanych prezentacji multimedialnych stanowi odpowiedź na konieczność promocji nowoczesnych technologii.

dotacja na założenie sklepu» Jaka dotacja na założenie sklepu?
Zasadę należy jednak rozumieć dużo szerzej. Ważne jest nie tylko to, czy możemy korzystać z Internetu i komputerów, ale także jak to robimy. Uczniów i uczennice powinno się uświadamiać w zakresie zagrożeń wynikających z korzystania z Internetu, uczyć efektywnego wyszukiwania informacji, segregowania ich i identyfikacji zasobów wartościowych. Okazuje się, że korzystanie z Internetu koreluje z aktywnością społeczną. Zgodnie z wynikami badań, przeprowadzonych na potrzeby „Diagnozy społecznej 2009”, okazuje się, że Internauci mają więcej przyjaciół, częściej są członkami organizacji pozarządowych, chętniej i częściej angażują się w życie społeczności lokalnej i akcje społeczne. Umiejętne korzystanie z zasobów sieci może więc sprzyjać prawidłowemu rozwojowi psychospołecznemu młodych ludzi. Eliminowanie Internetu z procesu edukacji jest zjawiskiem sztucznym i pogłębia tylko rozdźwięk między tym, co dzieje się w szkole, a tym jak uczniowie funkcjonują poza nią.

Równość szans kobiet i mężczyzn


U podstaw trzeciej z zasad horyzontalnych leży założenie, że w życiu społecznym dochodzi do dyskryminacji ze względu na płeć. Fundamentem tego zjawiska są stereotypy, których uczymy się w procesie socjalizacji, przy udziale dwóch podstawowych mechanizmów: modelowania i warunkowania. Modelowanie społeczne polega na tym, że dziecko obserwując zachowania osób dla niego znaczących (rodzic, nauczyciel, wychowawca, ale także bohater podręcznika) zaczyna je naśladować, uważać za jedynie słuszne, powielać w swoim życiu. W tym kontekście niezwykle istotne jest, jakie komunikaty związane z płcią przekazywane są dzieciom przez edukatorów (ki), jak komentują oni treść lektur szkolnych, czy swoim zachowaniem sprzyjają budowaniu tolerancji i otwartości wśród dzieci.

Drugim mechanizmem jest warunkowanie instrumentalne, oparte na systemie kar i nagród. Większość zachowań dziecka jest nagradzanych lub karanych i tym samym ulegają one wzmocnieniu lub osłabieniu. Dziecko jest niezwykle wrażliwe na sygnały płynące z otoczenia, zatem także karanie lub nagradzanie często jest procesem subtelnym i to, co w ocenie dorosłego jest mało znaczące, w odbiorze dziecka stanowić może bardzo silny sygnał. Dla płaczącego chłopca dezaprobata wyrażona przez ojca lub nauczyciela, nawet komunikatem niewerbalnym, może stanowić informację, że chłopcom nie wypada pokazywać emocji, nawet jeśli są bardzo silne i wynikają z naturalnej, wewnętrznej potrzeby dziecka. W ten sposób uczymy dzieci stereotypowego postrzegania płci. Co więcej, pojawia się wówczas autostereotypizacja - dziecko zaczyna samo sobie przekonywać, że okazywanie emocji jest złe i wierzyć, że chłopcom nie wypada płakać, nawet jeśli czują taką wewnętrzną potrzebę. Dzieci w wieku szkolnym są niezwykle podatne na mechanizmy przedstawione powyżej i tym samym, jest to okres kiedy szczególnie ważne jest wśród nauczycieli - nauczycielek świadome i przemyślane podejście do kwestii płci, także tej kulturowej, uczniów i uczennic. Wśród proponowanych form przełamywania barier „równościowych” w edukacji wyróżnić można:



 »Równość płci blokuje dostęp do funduszy 

 

Różnorodne formy edukacyjne pokazujące czym są stereotypy i w jak krzywdzący sposób mogą działać na kobiety i mężczyzn w życiu prywatnym i społecznym, np. lekcja i rozmowa z uczniami i uczennicami na temat postaci męskich i kobiecych występujących w najpopularniejszych bajkach i filmach (cechy charakteru, działania podejmowane, relacje pomiędzy kobietami a mężczyznami). Forma i dokładny temat zajęć powinny być oczywiście zawsze dostosowane do wieku dzieci i młodzieży.

Warsztaty dla nauczycieli i nauczycielek dotyczących metod włączania tematu równości płci do lekcji i zabaw z dziećmi, zarówno poprzez poruszanie konkretnych tematów, jak i sposób prowadzenia zajęć, np. pilnowanie, aby chłopcy i dziewczynki mogli wypowiadać do końca swoje zdanie, a normą grupy jest nie przerywanie sobie nawzajem, zachęcanie dziewczynek i chłopców do podejmowania się różnych obowiązków i zadań (w stosunku do dziewczynek również tych wymagających siły fizycznej i odwagi, w stosunku do chłopców także tych wymagających odpowiedzialności za innych i empatii), wyeliminowanie pouczeń skierowanych do dzieci akcentujących ich płeć i zróżnicowanie wg płci („chłopcy nie powinni płakać”, „dziewczynki nie powinny się kłócić i bić”, itp.)

Doradztwo zawodowe powinno stawiać za główny cel przełamywanie segregacji na rynku pracy, w tym promować udział dziewcząt w zajęciach uznawanych za „męskie”, tj. informatyka, nauki ścisłe, przedsiębiorczość oraz udział chłopców w zajęciach uznawanych za domenę dziewcząt: nauka języków obcych.

Działania edukacyjne powinny zakładać współdziałanie w zespołach wewnętrznie zróżnicowanych (pod względem płci, stopnia sprawności, miejsca zamieszkania, pochodzenia etnicznego, etc.).

Wprowadzenie do nauczania zajęć poruszających problem dyskryminacji, wykluczenia społecznego, stereotypów, zróżnicowania społecznego, równości.

Pokazywanie przykładów kobiet i mężczyzn o różnym stopniu sprawności i pochodzeniu społecznym.

W ramach wsparcia pedagogicznego i psychologicznego należy przeanalizować czynniki ograniczające szanse edukacyjne młodzieży - należy zwrócić uwagę na potrzeby rozwojowe związane z tzw. umiejętnościami miękkimi lub czynnikami psychologicznymi, tj. motywacją, poczuciem odpowiedzialności i możliwością wpływu na swoje życie, poczuciem własnej wartości, postrzeganiem siebie, wstydem, nieśmiałością.

Zastosowanie powyższych zasad horyzontalnych w projektach edukacyjnych ma przyczynić się do kreowania społeczeństw tolerancyjnych, nowoczesnych i elastycznych. Współczesność stawia przed nami wiele wyzwań. Coraz częściej spotykamy ludzi całkowicie odmiennych od nas, postęp technologiczny wymaga od nas ciągłego podnoszenia kwalifikacji, ekologia staje się jednym z naczelnych problemów współczesnych społeczeństw. Zasady, które tutaj opisałem są pewną filozofią myślenia, sposobem patrzenia na ludzi i świat w sposób świadomy, kompleksowy i otwarty, pełnym gotowości do ciągłego uczenia się i doskonalenia, czerpania z wartościowych doświadczeń innych, ale także umiejętności do własnej refleksji, analizy informacji i generowania pomysłów.

 

Tomasz Juńczyk
Dyrektor ds. wdrażania w American Systems

Źródło:
Tematy
Tanie konta z przelewami ekspresowymi – styczeń 2022 r.

Tanie konta z przelewami ekspresowymi – styczeń 2022 r.

Komentarze (0)

dodaj komentarz

Powiązane: Dotacje unijne

Polecane

Najnowsze

Popularne

Ważne linki