Udziałowcem w spółkach Możeikiu Nafta i Transpetrol jest koncern Jukos. Jeszcze trzy lata temu był największą spółką paliwową w Rosji. Teraz z powodu zaległych podatków jest bankrutem. Majątek koncernu w znacznej mierze został podzielony między siebie przez Gazprom i Rosnieft – tamtejszych potentatów. Rosyjskie władze Jukosu chętnie przejęłyby kontrolę nad zagranicznymi aktywami. Chodzi o pakiety akcji w litewskiej rafinerii i słowackiej spółce. Formalnie nie mają ku temu możliwości, ale próbują.
Sprawa dotyczy odcięcia dostaw rosyjskiej ropy dla Możejek na Litwie i zmiany zarządu zagranicznej spółki z grupy Jukos. Działania te mają odstraszyć od sfinalizowania umowy zakupu akcji litewskiej rafinerii i udaremnić władzom Słowacji odzyskanie kontroli nad Transpetrolem.
Od dwóch tygodni Możejki korzystają z ropy dostarczanej tankowcami, nie otrzymują jej bowiem rurociągiem z Rosji. Formalnym powodem jest uszkodzenie, jednak tuż po jego usunięciu surowiec płynie tylko na Białoruś. Prezes PKN Orlen Igor Chalupec zapewnia, że nie zrezygnuje z transakcji na Liwie.
W zeszłym tygodniu, powołany przez moskiewski rząd szef Jukosu, Eduard Rebgun zwolnił zarząd zarejestrowanej w Holandii spółki Jukos Finance. Stało się to już po informacji, że władze w Bratysławie uzgodniły z Jukos Finance warunki odkupienia od niego 49 proc. udziałów w spółce Transpetrol. Firma, w której słowacki Skarb Państwa ma 51 proc. udziałów, ma strategiczne znaczenie, odpowiada bowiem za tranzyt ropy przez Słowację do Czech, Niemiec i Austrii. Rząd chciał zapłacić ponad 120 mln dolarów za pakiet Jukosu, żeby tylko mieć pełną kontrolę nad ważną spółką. Zmiany kadrowe wzbudziły wśród ekspertów wątpliwości czy władze w Bratysławie sfinalizują transakcję.
Jeśli PKN Orlen nie wycofa się z Litwy, a słowacki rząd będzie konsekwentny w działaniach skierowanych na przejęcie Transpetrolu, rosyjski Jukos nie będzie w stanie temu przeciwdziałać.
D. B.
Na podstawie: „Rzeczpospolita”
Autor: Agnieszka Łakoma, „Moskwa gra Jukosem”
Źródło:
