Szef największej partii opozycyjnej w brytyjskiej Izbie Gmin jest zgodnie z konwencją liderem opozycji, co przyznaje mu dodatkowe prawa i uprzywilejowany dostęp do informacji rządowych.
Lider opozycji otrzymuje dodatkowe uposażenie i samochód służbowy. Jest także automatycznie członkiem Tajnej Rady (Privy Council), ciała doradczego przy królowej Elżbiecie II, co daje mu rozszerzone uprawnienia dotyczące dostępu do informacji niejawnych.
Ma on też szczególną rolę do odegrania podczas cotygodniowej sesji pytań do premiera (Prime Minister's Questions), odbywającej się w każdą środę w parlamencie. Ma wówczas prawo do zadania szefowi rządu do sześciu pytań, na które odpowiedź musi być udzielona natychmiastowo, w toku dyskusji. Kolejne dwa pytania przysługują drugiej największej partii opozycyjnej; pozostałe są rozdzielane losowo pośród wszystkich posłów zainteresowanych zwróceniem się w danym tygodniu do premiera.
W ramach swojego mandatu lider opozycji jest również odpowiedzialny za stworzenie gabinetu cieni, którego członkowie mają za zadanie kontrolę działania poszczególnych ministerstw oraz przygotowywanie alternatywnych propozycji legislacyjnych. Poszczególni ministrowie w gabinecie cieni biorą udział w debatach ze swoimi odpowiednikami z rządu Jej Królewskiej Mości.
W ciągu każdej sesji parlamentarnej - trwającej zwykle do 12 miesięcy - opozycja otrzymuje także prawo ustalenia planu obrad Izby Gmin podczas 17 posiedzeń, nazywanych Dniem Opozycji (Opposition Day). Podobne prawo przysługuje drugiej największej partii opozycyjnej, która może poprowadzić pracę parlamentu przez trzy dni podczas każdej sesji.
W celu wzmocnienia roli opozycji na sześć miesięcy przed wyborami parlamentarnymi jej członkowie mogą kontaktować się z przedstawicielami służby cywilnej w celu pozyskania informacji, które mogą być niezbędne do sprawnego funkcjonowania państwa w przypadku ewentualnej zmiany rządu.
Jednocześnie w ciągu okresu przedwyborczego, zwanego "purdah" i zazwyczaj rozpoczynającego się na sześć tygodni przed wyborami, ubiegający się o reelekcję rząd nie może podejmować istotnych decyzji, które mogłyby wpłynąć na wynik głosowania, ani używać instytucji państwa w celu pozyskiwania politycznego.
Obecnym liderem opozycji jest Jeremy Corbyn, który stoi na czele Partii Pracy. W imieniu drugiej największej partii opozycji, Szkockiej Partii Narodowej, występuje Angus Robertson.
Z Londynu Jakub Krupa
jakr/ az/ kar/
