Wojciech Błaszczyk
28.03.06
Cezary Szymanek: Gościem Radia PiN 102 FM jest dziś mecenas Wojciech Błaszczyk - wiceprezydent Polskiej Konfederacji Pracodawców Prywatnych Lewiatan. Witam panie mecenasie.
Wojciech Błaszczyk: Dzień dobry panu, dzień dobry państwu.
CS: Panie mecenasie, zacytuję wczorajsze słowa ministra sprawiedliwości Zbigniewa Ziobro: „Chodzi o to, aby polscy przedsiębiorcy i inwestorzy, którzy wkraczają do Polski, mieli pewność, że działają w ramach uczciwych reguł obrotu gospodarczego”. Rozumiem, że w tej chwili nie mają takiej pewności?
WB: Myślę, że nie mają, dlatego że czas oczekiwania na rozstrzygnięcie sprawy gospodarczej wynosi średnio ok. tysiąca dni, to jest po prostu dramat.
CS: Zanim o tych wczorajszych propozycjach rządowych, co zrobić w takim razie, żeby ta pewność była?
WB: Myślę, że to jest kwestia otoczenia instytucjonalnego, tzn. pewnych gwarancji praworządności, między innymi szybkości, ale także jakości rozstrzygnięć sądowych, ale także otoczenia instytucjonalnego, czyli np. instytucji wokółgospodarczych, które stoją na straży praworządności. Między innymi dla mnie, np. Narodowego Banku Polskiego, Nadzoru Bankowego, Trybunału Konstytucyjnego, tych instytucji, które mają wpływ na poziom przestrzegania prawa.
CS: Wczoraj z wielką pompą minister sprawiedliwości w obecności premiera zapowiedział reformę sądów gospodarczych, tak to się szumnie nazywa, chociaż po tym co zostało zaprezentowane, może nie do końca, ale po kolei. Każdy sędzia orzekający sądu gospodarczego będzie miał do końca roku asystenta. Czy to pomoże?
WB: Zdecydowanie pomoże. Ja mam w tej chwili do czynienia z asystentami sędziów, np. w sprawach karnych, które prowadzę. Moim zdaniem te osoby są bardzo dobrze przegotowane do pomocy dla sędziego, to znacznie usprawnia pracę sędziów. W związku z tym jeżeli każdy sędzia sądu gospodarczego będzie miał asystenta, to moim zdaniem zdecydowanie odciąży to sędziego w takich obowiązkach o charakterze administracyjnym, ale także częściowo moim zdaniem merytorycznym. Ja sam korzystam w swojej kancelarii z pomocy młodych prawników, którzy przygotowują mi projekty pism procesowych. Myślę, że to jest nieoceniona pomoc.
CS: Sędzia z kilkunastoletnim stażem niezbyt dobrze zna się na prawie gospodarczym?
WB: To nie jest kwestia znajomości, to jest kwestia ilości spraw, które ci sędziowie muszą rozstrzygnąć. Moim zdaniem poziom orzecznictwa sądów gospodarczych w Polsce jest wysoki, natomiast sędziowie są zalewani ilością spraw. Nie są w stanie, mówiąc krótko, „dokładnie” wszystkiego przeczytać, i stąd taka pomoc asystenta, który będzie w stanie to wszystko przeczytać i sądowi zrobić takie krótkie streszczenie z tego co przeczytał, i to ułatwi na pewno pracę sędziemu.
CS: Kolejne zapowiedzi ministra sprawiedliwości to nowe regulacje w procedurze dotyczące obrotu gospodarczego, informatyzacja sądów gospodarczych i wzrost etatów. Z kolei to również może nas doprowadzić do tego, że nie będzie się czekało już tysiąca dni na egzekucję?
WB: Jasne, nie ma jednej cudownej recepty na wyjście z tej zapaści, bo tak chyba trzebaby powiedzieć. Te wszystkie kroki, czyli asystenci, czyli informatyzacja sądów, czyli wzmocnienie obsługi administracyjnej, to niewątpliwie są kroki we właściwą stronę i one razem zsumowane, myślę, że są w stanie.... oczywiście przy zmianie procedury, która również jest bardzo istotna w tym sensie, że może blokować postępowanie. Odblokowanie tej procedury może spowodować radykalne przyspieszenie szybkości rozstrzygania spraw gospodarczych.
CS: Minister Ziobro zapowiada, że jeżeli te zmiany zostaną wprowadzone do końca tego roku, a mają zostać wprowadzone do końca tego roku, to powinniśmy osiągnąć średnią europejską, jeżeli chodzi o czas oczekiwania na egzekucję wierzytelności, czyli sto dni. Myśli pan, że to jest możliwe u nas?
WB: Myślę, że w szybkim czasie to jest niemożliwe. Jeżeli mówimy o jakimś przedziale czasowym rzędu 4 -5 lat, to jest na to cień szansy, ale to o takim czasie musielibyśmy mówić.
CS: Co by pan jeszcze dorzucił z własnej praktyki do koszyka tego, co należy zrobić w polskim wymiarze sprawiedliwości, jeżeli chodzi o sądy gospodarcze?
WB: Moim zdaniem istotne są te zmiany proceduralne, które zaproponował pan minister i powiem szczerze, ja to bardzo wysoko oceniam jako praktyk. Otóż w obecnym stanie prawnym, w szczególności strona pozwana, czyli mówiąc krotko reprezentująca z reguły dłużnika, stara się maksymalnie przedłużać postępowanie, np. zgłasza wnioski dowodowe pod koniec procesu, co radykalnie przedłuża ten proces. Strony i ich pełnomocnicy niestety nie stawiają się często bez przyczyny, albo z taką nieistotną przyczyną, właściwie moim zdaniem, nieusprawiedliwiającą nieobecności. I tutaj troszeczkę sądy są bezsilne, w związku z tym chodzi o zdyscyplinowanie uczestników postępowania. Z żalem to mówię jako adwokat, ale niestety wielu moim kolegów po fachu wykorzystuje te procedury i przedłuża to postępowanie.
CS: Ale trudno się dziwić panie mecenasie.
WB: Jasne, ale z drugiej strony chodzi o to, żeby te możliwości prawne przedłużenia postępowania wyeliminować na ile się to da, i w moim przekonaniu te propozycje proceduralne mogą radykalnie przyspieszyć postępowanie. Oczywiście jest problem gwarancji procesowych dla stron i tutaj jest bardzo delikatna sprawa, bo to się odbędzie kosztem być może przewagi elementów formalnych nad merytorycznymi. Tzn. mówiąc krótko, będzie można przegrać proces ze względów formalnych w dużym stopniu i tu wielka odpowiedzialność profesjonalnych pełnomocników. Bo ich nieznajomość prawa może naprawdę obracać się przeciwko klientowi.
CS: Mamy zapowiedzi, jeżeli chodzi o postępowania przed sądami gospodarczymi, a tymczasem brytyjski ośrodek Economist Intelligence Unit przynosi kolejny raport na lata 2006 -2010, Polska jest w nim na 37 miejscu w rankingu 82 krajów, z. punktu widzenia atrakcyjnego otoczenia dla biznesu. To prawo przeszkadza nam właśnie w tym, by piąć się wyżej, bo w poprzednim raporcie byliśmy na 38 miejscu, więc jest tylko jedno oczko w górę?
WB: Konfederacja przeprowadza sukcesywnie badania małych i średnich przedsiębiorstw i zadaje pytanie: Jakie są istotne bariery rozwoju przedsiębiorczości? Jedna z głównych barier, która jest wskazywana praktycznie we wszystkich badaniach poza systemem fiskalnym państwa i wielkością obciążeń na ZUS, i współpracą z ZUS-em, są właśnie bariery w dochodzeniu należności, czyli tzw. zatory płatnicze. One m.in. wynikają z tego, że dłużnicy czują się bezkarnie i nie płacą powszechnie swoich zobowiązań. W tym państwo niestety także jest…
CS: No właśnie, a może dlatego, że po prostu państwo daje przykład.
WB: Wiadomo, że są takie sfery gospodarki publicznej, które źle funkcjonują, mówiąc krótko są deficytowe i niestety państwo nie egzekwuje od nich ich należności. W związku z tym skoro przymyka oko na jednych, to nie ma się czemu dziwić, że ci inni, nie z publicznej sfery, tylko z prywatnej, że jeżeli mogą nie zapłacić i traktują to tak naprawdę jako swoistego rodzaju kredyt kupiecki, oczywiście oprocentowany na zasadach odsetek ustawowych. Jednak to i tak jest na tyle atrakcyjne, że część podmiotów kredytuje się w ten sposób, brutalnie rzecz biorąc. I nie płaci swoich zobowiązań i to powoduje spiralę wzajemnych zobowiązań, należności i małych podmiotów, które mają małe środki obrotowe, często może prowadzić do bankructwa.
CS: Myśli pan, że te zmiany w orzekaniu przed sądami gospodarczymi, w ogóle zmiana prawa jeżeli chodzi o postępowania gospodarcze, one mogą do tego doprowadzić, że to otoczenie dla biznesu będzie się poprawiać z roku na rok, czy to jest tak naprawdę tylko i wyłącznie niewielki ułamek tego, co tak naprawdę trzeba zrobić?
WB: Nie, moim zdaniem to są głębokie zmiany. Ja oceniam je bardzo wysoko, szczególnie te zmiany w procedurze, no i ta instytucja asystentów sędziów. Moim zdaniem te dwa elementy zdecydowanie powinny wpłynąć na skrócenie postępowania. Oczywiście mówimy o pewnej przyszłości. Natomiast to nie są propozycje pozorowane, moim zdaniem to są głęboko przemyślne, interesujące dla przedsiębiorców propozycje, ale nakładające poważne obowiązki również na stronę procesu, a w szczególności na fachowych pomocników.
CS: Dziękuję bardzo, gościem Radia PiN 102 FM był dziś mecenas Wojciech Błaszczyk - wiceprezydent Polskiej Konfederacji Pracodawców Prywatnych Lewiatan. Dziękuję bardzo.
WB: Dziękuję panu, dziękuję państwu.
Źródło:
