Kiedy Larry Fink, prezes BlackRock, największej na świecie firmy zarządzającej aktywami, mówi, że technologia blockchain to nie tylko bitcoin, ale przede wszystkim podstawa nowej infrastruktury dla całego rynku kapitałowego – cały świat finansów słucha.
Opublikowana w „The Economist” opinia szefostwa BlackRocka to kolejny sygnał potwierdzający, że tokenizacja aktywów przestaje być technologiczną ciekawostką, a staje się standardem, który w najbliższych latach zredefiniuje portfele inwestycyjne – od wielkich funduszy emerytalnych po drobnych inwestorów.
Jeszcze kilka lat temu termin „blockchain” na Wall Street kojarzono głównie ze spekulacją kryptowalutami i brakiem regulacji. Dziś narracja jest diametralnej inna. W artykule z 1 grudnia Larry Fink, prezes BlackRocka (na zdjęciu powyżej), oraz Rob Goldstein, dyrektor ds. operacyjnych tej firmy, wskazują, że tokenizacja to kolejny bardzo ważny etap ewolucji rynków finansowych, porównywalny do cyfryzacji handlu akcjami kilkadziesiąt lat temu.
Wspólny tekst liderów największego funduszu inwestycyjnego można traktować jak ogłoszenie strategii, która ma połączyć dwa dotychczas odrębne światy: tradycyjne finanse (TradFi) oraz aktywa cyfrowe. BlackRock przestaje pytać, czy tokenizować aktywa, a zaczyna wskazywać, jak to robić bezpiecznie i na masową skalę.
Most pomiędzy tradycyjnym systemem i krypto
Główną tezą Finka i Goldsteina jest konieczność zasypania przepaści między tradycyjnym systemem finansowym a ekosystemem krypto. Autorzy zwracają uwagę, że blockchain rozwiązuje fundamentalne problemy „starego świata”: ociężałe procesy rozliczeniowe, brak transparentności i ograniczony dostęp do płynności.
„Tokenizacja bierze to, co najlepsze z obu światów: zaufanie i bezpieczeństwo tradycyjnych banków oraz szybkość i efektywność technologii rozproszonego rejestru (DLT)” – czytamy w analizach odnoszących się do publikacji w „The Economist”.
To podejście jest zgodne z tym, co obserwujemy na rynku od kilkunastu miesięcy. Fundusz BlackRock USD Institutional Digital Liquidity Fund (BUIDL), oparty na blockchainie Ethereum, stał się poligonem doświadczalnym dla tej tezy. Pozwala on inwestorom zarabiać na amerykańskich bonach skarbowych, jednocześnie umożliwiając niemal natychmiastowe przesyłanie wartości między stronami, 24 godziny na dobę, 7 dni w tygodniu. To coś, czego tradycyjny system bankowy – zamykający się na weekendy i święta – nie jest w stanie zaoferować.
Nie tylko BlackRock. Wyścig o 16 bilionów dolarów
Choć głos BlackRocka jest najgłośniejszy, nie jest jedyny. Instytucje, które jeszcze niedawno uznawano za bastiony konserwatyzmu, teraz ścigają się o palmę pierwszeństwa w świecie tzw. real world assets (RWA) – czyli przenoszenia realnych aktywów (nieruchomości, obligacji, sztuki, a nawet praw do zysków z farm wiatrowych) na blockchain.
Korzyści z tokenizacji są realne i natychmiastowe
Tokenizacja to nie trend, lecz etap ewolucji globalnych rynków. Tradycyjne finanse są ograniczone przez spowolnione, wysokie koszty i ograniczony dostęp. Tokenizowane aktywa rozwiązują te problemy dzięki natychmiastowym rozliczeniom, automatycznej zgodności regulacyjnej, niższym kosztom oraz globalnej płynności dostępnej 24/7. Podmioty instytucjonalne wchodzą w ten obszar nie z powodu mody, lecz dlatego, że korzyści w zakresie efektywności i przejrzystości są realne i natychmiastowe. Pierwsze transformacji ulegają aktywa ustandaryzowane i powszechnie używane, jak obligacje skarbowe i produkty rynku pieniężnego, które dobrze wpisują się w przepisy i zapewniają przewidywalne zyski. Kolejne będą instrumenty rynku prywatnego i kredyty, odblokowując płynność wcześniej zamkniętych rynków. Wraz z dojrzewaniem regulacji dołączą nieruchomości, umożliwiając współwłasność i inwestycje bez granic. W Bitget tokenizacja jest fundamentem wizji Giełdy Uniwersalnej, miejsca, gdzie aktywa cyfrowe i tradycyjne współistnieją w jednym globalnym ekosystemie.”
Prognozy mogą robić wrażenie. Raport Boston Consulting Group (BCG) szacuje, że do 2030 roku wartość tokenizowanych aktywów niepłynnych wzrośnie do 16 bilionów dolarów. Z kolei analitycy Citigroup w swoim raporcie „Money, Tokens, and Games” już dwa lata temu przewidywali, że w samej tylko tokenizacji papierów wartościowych i prywatnych funduszy ukryty jest potencjał rzędu 5 bilionów dolarów w tej samej perspektywie czasowej.
Gdzie widać ten ruch?
- Franklin Templeton: Utworzony przez grupę fundusz OnChain U.S. Government Money Fund był pionierem wykorzystującym publiczny blockchain do rejestrowania transakcji i własności udziałów.
- JPMorgan: Bank stworzył platformę Onyx (przemianowaną później na Kinexys), która wykorzystuje tokenizację do realizacji transakcji repo (krótkoterminowych pożyczek pod zastaw papierów wartościowych).
- Swift: Operator globalnego systemu płatności prowadzi zaawansowane testy, mające na celu umożliwienie bankom przesyłania tokenizowanych aktywów między różnymi blockchainami bez konieczności budowania nowej infrastruktury od zera.
Dlaczego to rewolucja?
Dla przeciętnego inwestora słowo „tokenizacja” może brzmieć abstrakcyjnie. W praktyce jednak oznacza ono fundamentalną zmianę w mechanice rynku. Można zwrócić uwagę na kilka kluczowych aspektów:
Koniec z "T+1". Obecnie, gdy kupujemy akcje na GPW czy Wall Street, transakcja jest zawierana natychmiast, ale jej finalne rozliczenie (przepływ gotówki i zmiana właściciela w depozycie) zajmuje zazwyczaj jeden lub dwa dni robocze (standard T+1 lub T+2). W świecie stokenizowanym rozliczenie jest natychmiastowe (T+0). Eliminuje to ryzyko kontrahenta i uwalnia kapitał, który nie musi być „zamrożony” w procesie rozliczeniowym.
Demokratyzacja dostępu. To jeden z najczęściej podnoszonych argumentów. Tokenizacja pozwala na łatwą frakcjonalizację (podział) aktywów. Inwestor z portfelem rzędu 1000 zł nie kupi dziś luksusowego apartamentu na wynajem w centrum Nowego Jorku ani nie wejdzie do funduszu private equity, gdzie próg wejścia wynosi milion dolarów. Dzięki tokenom może zaś kupić ułamek takiego rodzaju aktywów, czerpiąc z niego proporcjonalne zyski.
Programowalny pieniądz. Tokeny mogą mieć wbudowane tzw. smart kontrakty. Wyobraźmy sobie obligację korporacyjną, która automatycznie wypłaca odsetki na portfel inwestora w momencie, gdy spółka opublikuje wyniki finansowe, bez udziału pośredników, banków i księgowych. To drastycznie obniża koszty obsługi długu.
Kto przetrwa, a kto trafi do muzeum
Droga do pełnej tokenizacji rynków nie jest jednak autostradą, a raczej wyboistą ścieżką. Media branżowe, komentując wystąpienie szefów BlackRocka, zwracają uwagę na bariery, które wciąż hamują masową adopcję takiego mechanizmu.
Do podstawowych wyzwań należą regulacje. Europejskie rozporządzenie MiCA (Markets in Crypto-Assets) stanowi ogromny krok naprzód, jednak niepewność prawna wciąż odstrasza wiele instytucji. Przykładowo pytanie o to, kto ponosi odpowiedzialność w przypadku błędu w kodzie smart kontraktu, wciąż pozostaje w wielu jurysdykcjach bez odpowiedzi.
Kolejny aspekt to bezpieczeństwo. Tokenizacja opiera się na technologii blockchain, która – choć transparentna – może być podatna na ataki hakerskie w punktach styku z tradycyjnym systemem oraz na błędy w kodzie. Instytucje finansowe muszą zainwestować miliardy w cyberbezpieczeństwo, zanim powierzą blockchainowi aktywa swoich klientów.
Problemem może być też płynność na rynku wtórnym. Co z tego, że stokenizowany zostanie na przykład biurowiec w Warszawie, jeśli nie będzie aktywnego rynku, na którym inwestorzy będą mogli tymi tokenami handlować.
Szefowie BlackRocka stawiają jednak sprawę jasno: przyszłość finansów jest cyfrowa, a tokenizacja to nie przelotna moda, lecz nowa architektura systemu. Zgodnie z ich wizją prędzej czy później inwestorzy nie będą trzymać akcji i obligacji w osobnym portfelu, lecz wszystkie aktywa trafią na blockchain i do portfeli krypto.
Choć ich zdaniem jesteśmy dopiero na początkowym etapie – porównują go z początkami internetu – to jednak pytanie raczej nie brzmi już, czy ta przyszłość nadejdzie, lecz które instytucje zdążą się do niej dostosować, a które podzielą los papierowych akcji i trafią do muzeum.
