Jeszcze siedem lat temu psychologię studiowało w Polsce 34 tys. osób. Dziś jest ich już ponad 84 tys. To wzrost o blisko 150 proc., który stawia Polskę w europejskiej czołówce. Eksperci alarmują jednak, że za boomem na psychologię nie nadąża kadra akademicka, a nowa ustawa o zawodzie psychologa może ujawnić kolejne problemy.
Studiowanie psychologii cieszy się z roku na rok coraz większą popularnością – wynika z raportu „Studia Psychologiczne w Polsce. Raport za lata 2019–2025. Aktualizacja 2026”, autorstwa badaczek z Uniwersytetu SWPS, Uniwersytetu Jagiellońskiego, Uniwersytetu Warszawskiego i Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, który został zaprezentowany na Kongresie i Festiwalu Psychologicznym Re_Mind we Wrocławiu.
– Obecnie na uczelniach w Polsce psychologię studiuje ponad 84 tys. osób, zarówno na studiach I i II stopnia, jednolitych magisterskich i prowadzonych zarówno stacjonarnie, jak i niestacjonarnie. Tymczasem jeszcze w 2019 r. było ich 34. tys. Zatem w ciągu ostatnich siedmiu lat ich liczba wzrosła o około 150 proc. – mówi dr Anna Ziółkowska, prof. USWPS, współautorka raportu. – Najwięcej z nich wybrało jednolite studia magisterskie. Przyrost jest znaczny również na studiach I i II stopnia, choć w tym przypadku wybór ofert jest mniejszy.
Podobny trend obserwowany jest w całej Europie, gdzie również rośnie liczba osób studiujących psychologię. Różni się jednak proporcja osób na studiach pierwszego stopnia i studiach magisterskich. Polska zajmuje pierwsze miejsce w Unii Europejskiej pod względem liczby osób studiujących psychologię na poziomie magisterskim, tendencja ta utrzymuje się od roku 2015. Za nami są m.in. Włochy, Niemcy i Hiszpania.
Gdzie można studiować psychologię?
W Polsce w roku akademickim 2025/2026 studia psychologiczne są prowadzone przez 86 uczelni, ponad połowa z nich to uczelnie niepubliczne (58 proc.) - ich przewaga powiększa się z każdym rokiem. Trwa prównież dynamiczny wzrost liczby osób kształcących się na studiach o profilu praktycznym, które przyciągają więcej studiujących niż popularniejszy wcześniej profil ogólnoakademicki. Dominuje na nich forma niestacjonarna. To sprawia, że absolwenci niestacjonarnych jednolitych studiów magisterskich o profilu praktycznym są najliczniejszą grupą kończącą studia psychologiczne. Autorki raportu przewidują, że w kolejnych latach ten trend się nasili.
Studia psychologiczne oferowane są w każdym województwie. Najwięcej przyszłych psychologów kształci się w województwie mazowieckim (ponad 20 tys.), a następnie w małopolskim i dolnośląskim (po ok. 12 tys.), najmniej zaś w lubuskim (ok. 500 osób).
Ile psychologii w psychologii?
Okazuje się, że choć nazwa studiów „Psychologia” dominuje wśród analizowanych kierunków, niekoniecznie oznacza to, że treści psychologiczne będą stanowiły całość programu.
Procentowy udział efektów uczenia się przypisanych do dyscypliny psychologia w programach używających tej nazwy potrafi wahać się od 27 proc. do 100 proc. Jednak w przeważającej liczbie programów studiów przekracza on 60 proc., czyli można założyć, że treści psychologiczne w nich dominują. Zdarzają się też kierunki studiów, które w nazwie nie mają słowa „psychologia”, a jednak 100 proc. efektów uczenia się przypisanych jest do tej dyscypliny.
Brakuje kadry akademickiej
Według autorek raportu dynamiczny przyrost liczby studentów psychologii nie spotkał się z równie szybką dynamiką rozwoju kadry akademickiej.
– Zawód psychologa to zawód zaufania publicznego, którego wykonywanie powinno opierać się na dowodach naukowych, a nie intuicji. Niepokoi fakt, że dynamicznemu wzrostowi liczby studentów i absolwentów nie towarzyszy adekwatny przyrost kadry akademickiej, czyli doktorów, doktorów habilitowanych i profesorów – mówi dr Julita Koszur, prof. Uniwersytetu SWPS, prodziekan ds. dydaktycznych Wydziału Psychologii we Wrocławiu USWPS. – Ograniczony dostęp do specjalistów w tej dyscyplinie utrudnia opieranie dydaktyki na aktualnych badaniach naukowych, a w konsekwencji korzystanie przez przyszłych psychologów ze sprawdzonych metod oddziaływań psychologicznych.
Okazuje się, że większość profesorów (95 proc.) i doktorów habilitowanych (93 proc.) w dyscyplinie psychologia jest zatrudniona na publicznych uczelniach o profilu akademickim. Wynika to z faktu, że uczelnie o profilu zawodowym z reguły nie prowadzą działalności naukowej.
Tymczasem kształcenie doktorantów w dyscyplinie psychologia umożliwiają 22 szkoły doktorskie działające w ramach 20 instytucji naukowych w Polsce.
Nowa ustawa wiele komplikuje
Szeroka skala kształcenia psychologów ma istotne konsekwencje nie tylko na rynku pracy, ale również w kontekście nadchodzącej regulacji zawodu.
– Z naszych analiz wynika, że rokrocznie na rynek pracy wchodzi coraz większa grupa magistrów psychologii. Tylko w 2025 roku studia ukończyło ponad 10 tys. absolwentów. Skala ta ma kluczowe znaczenie z punktu widzenia wdrażania nowej ustawy o zawodzie psychologa – twierdzi jedna z autorek raportu dr Julita Koszur, prof. Uniwersytetu SWPS, prodziekan ds. dydaktycznych Wydziału Psychologii we Wrocławiu USWPS. – Znaczna liczba osób kończących studia magisterskie z psychologii oznacza wyzwanie organizacyjne dla tworzącego się samorządu zawodowego. W nadchodzących latach samorząd nie tylko będzie procesował dziesiątki tysięcy wniosków o wpis do Rejestru Psychologów, ale również musi zapewnić opiekunów dla osób rozpoczynających wykonywanie zawodu psychologa.
Nowa rzeczywistość, duże wyzwania
Ustawa o zawodzie psychologa, wprowadzona na początku tego roku, to nowa rzeczywistość i duże wyzwania stojące przed systemem edukacji. Potrzebne są właściwe standardy programowe, wykształcona kadra, racjonalny nadzór i promowanie dobrych wzorców kształcenia, bo liczba zainteresowanych studiowaniem psychologii wciąż rośnie – to główne wnioski płynące z aktualnej edycji raportu „Studia Psychologiczne w Polsce. Raport za lata 2019–2025. Aktualizacja 2026”.
