Rynek kartowy w UE
Rynek kartowy Unii Europejskiej nie jest rynkiem jednolitym. Choć dominują na nim podobne kartowe produkty, to każdy z krajów obecnie należących do UE ma swoją specyfikę, wynikającą najczęściej z uwarunkowań historycznych. Istotny wpływ na rynek kartowy mają także czynniki społeczne, a nawet psychologiczne. Wspomnę tylko o krajach, w których bardzo silny jest "etos oszczędzania", wynikający z etyki protestanckiej. Przedstawiciele tych narodów nie przepadają za zadłużaniem się, wobec czego preferują karty debetowe, co dobitnie odzwierciedlają statystyki.Działania instytucji Unii Europejskiej idą w kierunku rzeczywistego stworzenia jednolitego rynku płatności, w tym płatności kartowych. Droga do tego celu jest jeszcze daleka, choć widać kolejne postępy w drodze do celu. Wydaje się, że w ciągu najbliższych kilku lat uda się przełamać istniejące wciąż przeszkody instytucjonalne dla powstania jednolitego europejskiego rynku kart płatniczych.
Wielka Brytania
Rynek brytyjski to zdecydowanie najbardziej konkurencyjny rynek kartowy w Europie oraz drugi najbardziej rozwinięty rynek na świecie. W Wielkiej Brytanii około 60 banków i firm wydaje ponad 1500 typów kart. Wiele z nich to karty typu co-branded oraz affinity. Przewiduje się, że w wyniku postępującej konsolidacji, za 10 lat na rynku pozostanie tylko 5-6 głównych wydawców.Karty debetowe posiada obecnie ponad 90%, a kredytowe ponad 65% obywateli Wielkiej Brytanii. Na rynku funkcjonuje 59 milionów kart kredytowych, 60 milionów debetowych oraz 23 miliony kart typu retail cards, czyli wydawanych pod własną marką przez sieci handlowe lub firmy. Karty typu retail są sukcesywnie zamieniane przez swoich wydawców na karty międzynarodowych organizacji płatniczych. W 2003 roku tego rodzaju zamiany dokonała m.in. sieć sklepów Marks&Spencer.
Brytyjski rynek kart kredytowych znajduje się w stanie bliskim nasycenia, choć, w porównaniu do rynku w USA, można znaleźć na nim jeszcze pola zapewniające wzrost. Wydawanie kart przynosi bardzo duże zyski, a brytyjscy wydawcy, w wyniku bardzo dużej konkurencji na rynku wewnętrznym, w większości rozpoczęli ekspansję na inne rynki europejskie. Główni wydawcy kart w Wielkiej Brytanii to: Barclaycard (18% udział w rynku), Royal Bank of Scotland (17%), Lloyds TBS (12%), HBOS (11%), MBNA (10%) oraz HSBC (8%).
Na rynku brytyjskim bardzo zaawansowany jest proces wprowadzania kart chipowych, nazywanych "Chip and PIN". Proces migracji wszystkich kart ma zakończyć się do połowy 2005 roku.
Francja
Rynek francuski to drugi największy rynek kartowy w Europie. Jednocześnie, ze względu na swój charakter, należy do najmniej zyskownych oraz najbardziej złożonych. Głównym sposobem uzyskiwania kartowego kredytu we Francji są karty debetowe, połączone z rachunkiem wyposażonym w linię kredytową. Typowe karty kredytowe (rewolwingowe) są niezbyt popularne.W sumie we Francji jest 45,4 miliona kart płatniczych, z czego typowe karty kredytowe to tylko 4,2 miliona. Na rynku występują bardzo silne bariery instytucjonalne, hamujące konkurencję pomiędzy wydawcami kart kredytowych. Najczęściej więc klienci korzystają z karty kredytowej w tym banku, w którym posiadają także inne typy rachunków.
Na przełomie lat 80-tych i 90-tych we Francji został wprowadzony lokalny standard kart chipowych. Spowodowało to ogromny spadek przestępczości kartowej, która utrzymuje się na bardzo niskim poziomie. Obecnie banki wprowadzają karty chipowe systemu EMV. Wszystkie karty chipowe na rynku są wyposażone we francuską elektroniczną portmonetkę Moneo.
Główni wydawcy kart na rynku to: Credit Agricole, Credit Mutuel/CIC, Caisses d´Epargne, BNP Paribas oraz Societe Generale.
Niemcy
Rynek kart kredytowych w Niemczech to rynek wielkich oczekiwań i możliwości, które jednak dotychczas nie zostały wykorzystane. Wielkość rynku oraz wysoki poziom dochodów niemieckich konsumentów predestynują ten rynek kartowy do bycia jednym z najważniejszych i najbardziej dochodowych na świecie.Choć pierwsze karty kredytowe wydano w Niemczech w 1987 roku, to rynek nadal pozostaje na niskim poziomie rozwoju. Konkurencja na rynku jest niewielka, całkowicie brakuje konkurencji cenowej pomiędzy wydawcami kart, a oferty różnych banków są do siebie bardzo podobne. Na brak konkurencji wpływają także regulacje prawne. Zakazany przez prawo jest tzw. balance transfer oraz obniżanie oprocentowania kredytu na pewien czas dla nowych klientów. Jeszcze kilka lat temu zakazane były także programy lojalnościowe i inne sposoby nagradzania klientów. Obecnie rząd zaczyna znosić tego rodzaju ograniczenia, by wzmocnić konkurencję na rynku.
Niemcy w większości nie dostrzegają zalet, jakie niosą ze sobą karty kredytowe. Są bardzo nieufni wobec zakupów na kredyt, i korzystają z nich tylko wtedy, gdy jest to niezbędne. Popularne w Niemczech są kredyty hipoteczne i ratalne oraz linie kredytowe na rachunkach oszczędnościowych. Niemcy bardzo chętnie korzystają też z kart debetowych.
Kart płatniczych w Niemczech na koniec 2002 roku było w sumie 125 milionów. Aż 93 miliony kart (74,3%) to karty debetowe, kart kredytowych było 20,2 miliona (16,1%), a kart wydanych przez sprzedawców i sieci handlowe pod własnymi markami 12 milionów. Kart typu charge jest 1,8 miliona, z czego 1,6 miliona to karty American Express, a 200 tysięcy to karty Diners Club. W 2002 roku dokonano 618 milionów bezgotówkowych transakcji kartami kredytowymi i 1.374,8 milionów kartami debetowymi.
Najwięksi wydawcy kart kredytowych w Niemczech to: Bankgesellshaft Berlin, Deutsche Bank, Barclaycard, Karstadt Quelle, Citibank i Royal Bank of Scotland. Poza dużymi niemieckimi bankami i globalnymi wydawcami kart, bardzo dobrą pozycję rynkową ma Karstadt Quelle. Jest to bank należący do największej w kraju sieci handlowej, który na listę największych wydawców kart trafił w połowie 2002 roku, kiedy wymienił 700 tysięcy kart lojalnościowych Klub Karstadt na karty Karstadt MasterCard. Firma posiada ogromny potencjał w postaci kolejnych 6,3 miliona posiadaczy kart Klub Karstadt, którzy w każdej chwili mogą za darmo wymienić je na międzynarodowe karty kredytowe.
Włochy
Pierwsze karty kredytowe we Włoszech zostały wydane w 1969 roku przez lokalny oddział Bank of America. Obecnie na włoskim rynku jest 23,5 miliona kart debetowych i 11,6 miliona aktywnych kart kredytowych. Rynek włoski nadal jest w dużej części zdominowany przez gotówkę. Ilość transakcji bezgotówkowych dokonywanych kartami jest nadal mniejsza od ilości wypłat z bankomatów (w 2002 roku: 604,4 mln transakcji w bankomatach i 526,9 mln transakcji w terminalach POS). Przeciętna wypłata z bankomatu we Włoszech wynosi aż 192 euro i jest jedną z najwyższych w Europie. Włosi dokonują średnio tylko 12,7 transakcji kartą w ciągu roku. Jest to o tyle dziwne, że jednocześnie we Włoszech znajduje się sieć aż 1,2 miliona terminali POS.W latach 80-tych i 90-tych na włoskim rynku kart kredytowych silną pozycję zyskały firmy wydające lokalne karty. Stało się tak z powodu małego zainteresowania banków wydawaniem takich kart. Pozycję liderów na rynku uzyskały dzięki temu firmy, które są lokalnymi oddziałami francuskich korporacji Cetelem i Confinoga.
Jednak kilka lat temu na rynek kart aktywnie wkroczyły także banki, które powoli odrabiają utraconą część rynku. Najważniejsi bankowi wydawcy kart we Włoszech to: Banca di Roma, Clarima - wydająca karty spółka-córka banku UniCredito oraz CartaSi. Na rynek włoski weszli także globalni wydawcy kart, tacy jak Barclaycard czy Capital One.
Włoskie banki przygotowują się także powoli do wprowadzania kart chipowych. Przewiduje się, że proces migracji wszystkich kart na rynku nastąpi do końca 2007 roku.
Hiszpania
Rynek hiszpański od innych dużych rynków europejskich odróżnia niesamowity potencjał wzrostowy. W latach 1998-2001 ilość kart na nim wzrosła aż o 60 % i osiągnęła liczbę 70 milionów. W roku 2001 dokonano nimi 900,7 miliona transakcji.Dużą popularnością cieszą się zarówno karty debetowe, jak i kredytowe. Na rynek kart kredytowych w Hiszpanii wchodzą zagraniczni wydawcy kart, tacy jak Barclaycard, którzy widzą na nim szanse na duże zyski. Zaletą Hiszpanii jest bardzo rozwinięta i zaawansowana infrastruktura akceptacji kart. W jej skład wchodzi m.in. 900 tysięcy terminali POS. Efektem wprowadzania nowoczesnej infrastruktury jest niewielka skala przestępczości kartowej. To jednak nie przeszkadza bankom we wprowadzaniu kart chipowych. Proces migracji ma zostać ukończony w 2005 roku.
Szwecja
Karty płatnicze w Szwecji są wydawane od 1962 roku, kiedy rozpoczęto wydawanie lokalnej karty o nazwie Kőpkort. Później banki komercyjne zaangażowały się w wydawanie kart z logo EuroCard, natomiast kasy oszczędnościowe zaczęły wydawanie kart organizacji Visa. W roku 1993 zostały przyjęte nowe regulacje, zwiększające konkurencję na rynku kart. Ich skutkiem było rozpoczęcie przez większość banków wydawania zarówno kart Visa, jak i MasterCard. W Szwecji są także wydawane karty Diners Club i American Express.Obecnie na rynku szwedzkim dominują karty debetowe oraz karty kredytowe, wydawane przez duże sieci handlowe i niezależne firmy. Ich popularność, dużo większa niż w innych krajach europejskich, spowodowana jest możliwością pobierania przez sprzedawców opłat za płatności zwykłymi kartami płatniczymi. Płatności kartami sklepowymi nie są natomiast obarczone dodatkowymi opłatami. Najważniejszymi wydawcami tego rodzaju kart są GE Capital Finans oraz Ikano Kart. Poza tym Szwedzi chętnie korzystają z kredytów ratalnych oraz kart debetowych, połączonych z rachunkami wyposażonymi w limit kredytowy.
Na rynku funkcjonuje 5,5 miliona kart debetowych, 3 miliony kart kredytowych i z odroczoną płatnością, oraz 5,6 miliona kart wydawanych pod własną marką przez sieci handlowe i firmy. W roku 2002 kartami debetowymi wykonano 280 milionów transakcji, natomiast kredytowymi 73 miliony.
Główni wydawcy kart w Szwecji to: SEB Kart, FöreningsSparbanken, Svenska Handelsbanken i Nordea. Od 1998 roku wydano także 700 tysięcy sztuk lokalnej elektronicznej portmonetki o nazwie CASH. Została ona oparta na technologii firmy Proton World.
Co ciekawe, szwedzkie prawo pozwala na odliczanie od podatku odsetek od kredytów, w tym kwot zapłaconych wydawcom kart kredytowych. Do roku 1997 można było odliczyć całą wartość odsetek, a obecnie można odliczyć sobie 1/3 ich sumy. Jest to ważne uregulowanie, które wpływa na zwiększenie atrakcyjności szwedzkich kredytów i kart.
Źródło:Informacja prasowa
