Rosyjska pozarządowa organizacja badań opinii publicznej Levada – Center, która od lat przygotowuje raporty dotyczące m.in. oceny polityki zewnętrznej Kremla, opublikowała dzisiaj raport, z którego wynika, że Rosjanie są coraz bardziej zmęczeni trudną sytuacją ekonomiczną, za którą obarczają Władimira Putina.
Levada – Center, założona jeszcze w czasach pierestrojki, cieszy się uznaniem opinii międzynarodowej, która potwierdza niezależność względem rosyjskiej władzy. Organizacja od prawie 30 lat bada nastroje Rosjan dotyczące opinii na temat polityki prowadzonej przez Kreml. Z zestawień przez nią opracowanych wynika, że obywatele największego kraju świata coraz mniej godzą się z polityką prowadzoną przed włodarzy z Moskwy. W najbliższym czasie nie należy więc spodziewać się kolejnych przebojów disco wychwalających prezydenta, pokroju „Takiego jak Putin”, który bił rekordy popularności w Rosji dekadę temu.
Sankcje bolą, portfele chudną
Odnowione w listopadzie sankcje nakładane na Rosję od 2014 r. z powodu polityki prowadzonej wobec Ukrainy, do których dochodzi konflikt w Syrii, zaczynają coraz mocniej ciążyć na gospodarce naszego wielkiego sąsiada. Oprócz sankcji gospodarczych, powodujących wzmożony odpływ kapitału zagranicznego z rosyjskiego rynku, objawiający się wycofywaniem europejskich koncernów z Rosji, takich jak np. Castorama czy Media Markt. Decyzje te powiązane są najczęściej z malejącą siłą nabywczą Rosjan, za co odpowiada słaby rubel. Rosyjska gospodarka, oparta przede wszystkim na sprzedaży surowców naturalnych z dalekiej Syberii, jest szczególnie podatna na zmiany ich cen. Rubel jest więc wyjątkowo wrażliwy na wszelkie wahania cen przez stałe powiązanie jego kursu z ceną ropy.
Badania przeprowadzono w okresie 22-28 listopada 2018 roku na grupie 1600 osób z 52. regionów Federacji Rosyjskiej, a więc w czasie mocnych spadków cen ropy naftowej, co wywołało tąpnięcie rubla. Ankietowani zostali zapytani o to, jak odnoszą się do sankcji nakładanych na Moskwę przez kraje zachodnie. Do wyboru było pięć opcji. Jak widać, zamieszczone przez Levade badania wyraźnie wskazują, że dodatkowe sankcje nałożone w listopadzie nie przekonują Rosjan do polityki Putina. W zestawieniu to samo pytanie zadane ankietowanym w kwietniu bieżącego roku:
Wyniki obecne:
Kuryle już nie takie ważne
Rosja, borykająca się z coraz to bardziej postępującą izolacją na arenie międzynarodowej, zmuszona jest do szukania sojuszników. To może tłumaczyć ostatnią zmianę retoryki względem chociażby Wysp Kurylskich, o które Tokio toczy spór z Moskwą od 1945 r. Opisywane w "Imperium" przez Ryszarda Kapuścińskiego protesty społeczne, które miały miejsce w Rosji w okresie rozpadu ZSRR, związane z żądaniami Japonii domagającej się zwrotu nielegalnie zaanektowanych przez Moskwę wysp, tym razem nie przetoczyły się przez rosyjskie miasta. Chiny, które od lat patrzą łakomym okiem na niezmierzone połacie syberyjskiej ziemi, na której i tak wkrótce osiągną przewagę liczebną, zmuszają Kreml do szukania wsparcia w Tokio.
Wzmacnianie więzi gospodarczych z Japonią, a także z Arabią Saudyjską, której głównym źródłem dochodów także są surowce naturalne, może nieco ograniczyć skutki bardzo niekorzystnych relacji z Waszyngtonem i Brukselą. Póki co jednak rosyjska gospodarka znalazła się w poważnych kłopotach, której na pewno nie pomogą takie wydarzenia jak te na Morzu Azowskim czy też spór z Białym Domem o traktat rozbrojeniowy. Jeżeli rubel nadal będzie tracił siłę nabywczą, nie wróży to Putinowi utrzymania wysokiego poparcia, co w rosyjskich realiach może oznaczać zamieszki, a w konsekwencji utratę stabilności wewnętrznej.
KS
