Agencja Obrony Psychologicznej (MPF) ostrzega przed próbami ingerencji Rosji w wybory do szwedzkiego parlamentu, które odbędą się w niedzielę. Na początku września ujawniono istnienie sieci botów, mającej na w celu polaryzację społeczeństwa, a w sierpniu - filmików powiązanych z Rosją.
– Musimy zachować czujność, zwłaszcza że nowością przed tegorocznymi wyborami jest wykorzystywanie narzędzi AI. Z naszych badań wynika, że połowa Szwedów obawia się ingerencji z zewnątrz w wybory – podkreśla szef MPF Magnus Hort.
Na początku września agencja poinformowała o zidentyfikowaniu i zlikwidowaniu sieci botów Holiday, wykorzystywanych do operacji wpływu informacyjnego przeciwko Szwecji. Łącznie zamknięta już grupa obejmowała 1200 kont na platformie X, które wygenerowały 50 tys. wpisów, komentarzy i udostępnień w latach 2025-2026. MPF oszacowała, że sieć ta została kupiona przez podmiot państwowy od firmy z Azji Wschodniej.
– Celem Holiday była polaryzacja (...) Boty wchodziły w interakcje ze zwykłymi, autentycznymi użytkownikami platformy X – zaznaczyła Karin Loennheden z MPF.
Sprawa wyszła na jaw podczas ćwiczeń odporności centralnego Banku Szwecji w środowisku cyfrowym, następnie okazało się, że jest to część większej sieci.
Jednocześnie w ocenie Hjorta „odporność szwedzkiego społeczeństwa jest wysoka”, na co wpływ ma m.in. wysokie zaufanie Szwedów do tradycyjnych mediów, w tym nadawcy publicznego.
Szwedzka telewizja publiczna SVT informowała w sierpniu o istnieniu rosyjskiej sieci botów Matrioszka, podszywających się pod wiarygodne media. Krótkie nagrania wideo, publikowane głównie na platformie X z fałszywych kont, były oznaczane jako pochodzące z SVT, gazety „Dagens Nyheter”, niemieckiego tygodnika „Der Spiegel” lub stacji telewizyjnej Euronews. Z filmików można dowiedzieć się o niemających potwierdzenia zdarzeniach, np. o rzekomym wycieku danych wyborców i procederze masowego oddawania głosów w czyimś imieniu. Autorzy materiałów próbowali również dyskredytować premiera Szwecji Ulfa Kristerssona, lidera centroprawicowej Umiarkowanej Partii Koalicyjnej.
„Nie daj się oszukać” – to hasło kampanii, jaka jest prowadzona przez Agencję Obrony Psychologicznej, instytucję działającą w okresie zimnej wojny i reaktywowaną po ataku Rosji na Ukrainę w 2022 r. Przed wyborami przygotowano stronę internetową (www.bliintelurad.se) oraz poradnik w wersji cyfrowej dla wyborców, jak sprawdzić źródło informacji. Szczególny nacisk postawiono na konta na platformach społecznościowych, na grafice pokazano, jak wygląda profil, któremu można zaufać.
Szwedzki nadawca publiczny SVT, przypomniał że grupa Matrioszka jest zaangażowana w szerzenie dezinformacji przed wyborami do krajów związkowych (landów) w Niemczech, a także przed wyborami prezydenckimi we Francji, które odbędą się wiosną 2027 r.
Szwedzi 13 września wybiorą swoich przedstawicieli do jednoizbowego parlamentu Riksdagu, a także rad regionów i gmin. Głosowanie przedterminowe trwa już od 26 sierpnia.
Ze Sztokholmu Daniel Zyśk (PAP)
zys/ mal/
