Naczelny Sąd Administracyjny opublikował obszerne pisemne uzasadnienie marcowego wyroku w sprawie przymusowej restrukturyzacji Getin Noble Banku. Pod koniec marca br. NSA uchylił wyrok warszawskiego WSA tej restrukturyzacji uznający, że decyzja została wydana z naruszeniem prawa.
Sprawa dotyczy przymusowej restrukturyzacji Getin Noble Banku przeprowadzonej przez Bankowy Fundusz Gwarancyjny (BFG) w 2022 r. Decyzja BFG w tym zakresie została zaskarżona m.in. przez radę nadzorczą banku. Pod koniec stycznia 2025 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że decyzja BFG została wydana z naruszeniem prawa; Fundusz zaskarżył ten wyrok, z tego powodu sprawa trafiła przed Naczelny Sąd Administracyjny. Po marcowym orzeczeniu NSA sprawa wróciła do ponownego rozpoznania przez warszawski sąd administracyjny.
NSA, wygłaszając w marcu ustne motywy orzeczenia, wskazywał, że WSA nie wyjaśnił powodów, dlaczego decyzja BFG dotycząca przymusowej restrukturyzacji Getin Noble Banku miała być przyjęta niezgodnie z prawem. Według NSA, sąd I instancji przedstawił w uzasadnieniu tego wyroku argumentacje cechującą się „abstrakcyjnością i ogólnikowością”, a jej trzon miała stanowić abstrakcyjna kontrola przepisów wewnętrznych BFG.
Po tamtym wyroku BFG oświadczał, że „z satysfakcją przyjmuje rozstrzygnięcie NSA”. Oceniał, że orzeczenie NSA potwierdza „zasadność kluczowych zarzutów Funduszu stawianych wyrokowi WSA w Warszawie, które skupiały się wokół wadliwości działania sądu I instancji, zwłaszcza tego, w jaki sposób przeprowadzono kontrolę legalności działania BFG”. W ocenie Funduszu, NSA dostrzegł po stronie WSA w Warszawie bardzo istotne uchybienia, a w konsekwencji uznał, że sąd I instancji „bezpodstawnie przyjął w swym wyroku, iż decyzja BFG została wydana z naruszeniem prawa”.
W ocenie BFG, ponowne rozpoznanie sprawy przez WSA w Warszawie umożliwi jej analizę z uwzględnieniem wskazań zawartych w uzasadnieniu wyroku NSA. „BFG oczekuje zarazem na pisemne uzasadnienie wyroku, które będzie zawierać stosowne wytyczne dla WSA w Warszawie przy ponownym rozpatrzeniu sprawy” - podkreślał wtedy Fundusz.
Co znajdziemy w uzasadnieniu?
Takie pisemne uzasadnienie w ostatnich dniach zostało zamieszczone w internetowej bazie orzeczeń sądów administracyjnych. Zajmuje ono około 40 stron.
„Uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie jest wolne od dalekoidących deficytów w zakresie odnoszącym się do wskazania i wyjaśnienia prawnej podstawy rozstrzygnięcia” - potwierdził NSA w pisemnych motywach, odnosząc się do uzasadnienia sądu I instancji.
Jak napisał NSA, wskazywane przez WSA wady przepisów wewnętrznych BFG „nie zostały bowiem skonfrontowane z żadnymi konkretnymi działaniami, sytuacjami lub zdarzeniami, ani też – co istotne – z ich rezultatami, czy też ich konsekwencjami, których rodzaj, charakter oraz skala miałyby nie pozostawać bez wpływu na wniosek, że kontrowana decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy”.
Jedną z kluczowych kwestii rozważanych w sprawie jest bowiem problem uniknięcia konfliktu interesów pomiędzy różnymi funkcjami BFG - gwarancyjną, przymusowej restrukturyzacji oraz tymczasowego administratora banku.
BFG zapewniał, że przymusowa restrukturyzacja pozwoliła „ochronić wszystkie depozyty klientów w kwocie 38,1 mld zł, łącznie z 3,3 mld zł depozytów, które nie mogłyby zostać wypłacone w ramach gwarancji BFG w przypadku upadłości”. Na przeprowadzenie restrukturyzacji skargę złożyła m.in. rada nadzorcza banku i klienci. W sumie wniesiono ponad 8 tys. skarg.
W sprawie Getin Bank w grudniu 2024 r. wypowiadał się również Trybunał Sprawiedliwości UE, który ocenił, że sąd krajowy powinien zbadać nie tylko skargę rady nadzorczej tego banku na jego przymusową restrukturyzację, ale także inne skargi, np. klientów i akcjonariuszy.
Co istotne, TSUE orzekł ponadto, że unijne prawo nakłada na kraj członkowski obowiązek zapewnienia „niezależności operacyjnej” BFG i uniknięcia konfliktu interesów podczas prowadzenia przymusowej restrukturyzacji.
Jeśli nie ma jednak przepisów krajowych dotyczących zapewnienia tej niezależności, może być ona - jak stwierdził wówczas TSUE - zagwarantowana poprzez właściwą organizację działania instytucji. Zdaniem TSUE w takim przypadku do BFG należy wykazanie, czy przepisy UE były przestrzegane, a - co za tym idzie - czy jego decyzja została podjęta wyłącznie z myślą o osiągnięciu celów restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji.
„Trzeba stwierdzić, że sąd I instancji nie rozpoznał, w sposób w jaki należałoby tego oczekiwać, znaczenia odpowiedzi Trybunału Sprawiedliwości na (...) pytanie prejudycjalne, w tym również w relacji do przepisów prawa krajowego, które w równym i takim samym stopniu (...) współkształtowały podstawę prawną rozstrzygnięcia wydanego w rozpatrywanej sprawie” - wskazano w uzasadnieniu pisemnym NSA.
Z kolei w czerwcu ubiegłego roku NSA uznał skargę kasacyjną do wyroku WSA w Warszawie ws. przymusowej restrukturyzacji innej instytucji finansowej - Idea Banku. Latem 2021 r. WSA oddalił 606 skarg wniesionych na decyzję Bankowego Funduszu Gwarancyjnego z 30 grudnia 2020 r., uznając, że decyzja BFG nie została wydana z naruszeniem prawa. NSA uznał wtedy dwa zarzuty poruszone w ośmiu skargach kasacyjnych, spośród szeregu zarzutów łącznie 48 skarg kasacyjnych kwestionujących rozstrzygnięcie I instancji. Zdaniem NSA m.in. w tamtej sprawie w odniesieniu do łączenia przez BFG funkcji organu ds. restrukturyzacji z funkcją kuratora banku jej zdaniem „WSA na ten temat powiedział za mało”. Sąd administracyjny ma więc powrócić jeszcze także do tej drugiej sprawy.
Marcin Jabłoński (PAP)
mja/ sdd/
