Przemoc to codzienność dzieci w świecie online. Polskie i europejskie raporty wskazują, że najmłodsi są w internecie narażeni na nękanie, szantaże, kradzież danych, a także wykorzystywanie seksualne. Regulacje nie nadążają z reakcją na te zagrożenia. Unijne instytucje zapowiadają jednak zdecydowaną walkę o ochronę dzieci w sieci. Zdaniem Joanny Scheuring-Wielgus z Nowej Lewicy większą odpowiedzialność powinny ponosić platformy cyfrowe.
- Co 76 sekund w Europie przemoc wobec dzieci w internecie jest zgłaszana do organów ścigania. To dane brytyjskiej organizacji z 2025 roku, która pokazuje czarno na białym, że przestrzeń wirtualna jest bardzo niebezpieczna dla naszych dzieci - mówi w wywiadzie dla agencji Newseria Joanna Scheuring-Wielgus, posłanka do Parlamentu Europejskiego z Nowej Lewicy. - Wykorzystywanie bezbronności dzieci, ich nieznajomości w poruszaniu się w świecie wirtualnym jest zatrważające.
Z raportu NASK z 2025 roku wynika, że 56 proc. polskich dzieci doświadczyło przemocy w internecie, z czego 52,1 proc. nikomu o tym nie powiedziało. 28 proc. dzieci otrzymało nagie zdjęcia, a 11 proc. spotkało się z nieznajomym dorosłym poznanym przez sieć. Z kolei polska edycja raportu „EU Kids Online 2026” wskazuje, że trzy czwarte badanych dzieci doświadczyło w internecie czegoś, co wywołało u nich negatywne emocje. Mowę nienawiści widziało w sieci 62,4 proc. badanych, a dla 30 proc. to doświadczenie częste (co najmniej raz w miesiącu). Na ekranach uczniowie widzą także przemoc, pornografię, challenge czy teorie spiskowe. Blisko dziewięciu na 10 badanych twierdzi, że niebezpieczne treści widzi na swoim ekranie, mimo że ich nie poszukuje.
Z danych Internet Watch Foundation wynika, że 2025 rok był najgorszy w historii, jeśli chodzi o liczbę materiałów dotyczących wykorzystywania seksualnego dzieci w internecie. Organizacja podjęła działania w odpowiedzi na ponad 312 tys. zgłoszeń (+7 proc. r/r), w których analitycy potwierdzili obecność materiałów o takiej treści. Ponad 3,4 tys. odkrytych filmów było przygotowanych z wykorzystaniem sztucznej inteligencji. Rok wcześniej było ich zaledwie 13, co oznacza wzrost o ponad 26 tys. proc. w ujęciu rocznym.
- Ktoś jednak stoi za tym, ktoś dał możliwość wykorzystywania narzędzi w internecie do tego, aby stosować przemoc wobec dzieci. Stoją za tym duże platformy internetowe. Stworzyli je ludzie, bo przecież ktoś w nich pracuje, więc odpowiedzialność musi być nałożona na te platformy, które w ogóle nie chcą się zajmować tym problemem - podkreśla Joanna Scheuring-Wielgus.
Na ten problem zwróciła uwagę Ursula von der Leyen, przewodnicząca Komisji Europejskiej, w swoim przemówieniu 12 maja podczas szczytu poświęconego AI i ochronie dzieci w internecie, który odbył się w Kopenhadze. Jak podkreśliła, na podstawie aktu o usługach cyfrowych (Digital Services Act) KE podejmuje działania przeciwko największym platformom, m.in. TikTokowi, Mecie (Instagram i Facebook) czy X. Chodzi m.in. o stosowane na platformach mechanizmy uzależniające oraz nieegzekwowanie minimalnego progu wieku (13 lat) dla użytkowników. Ursula von der Leyen podkreśliła, że potrzeba bardziej zdecydowanych działań na rzecz ochrony dzieci w internecie i zapowiedziała stworzenie nowych przepisów.
Do zdecydowanych działań niedawno wezwał także Parlament Europejski. Europosłowie chcą ścisłego egzekwowania obowiązujących przepisów UE i ujednoliconej definicji cyberprzemocy, która objęłaby też analizę, czy powinna ona zostać uznana za przestępstwo o charakterze transgranicznym w Unii. Zwracają uwagę także na konieczność nałożenia większej odpowiedzialności na platformy internetowe w walce z cyberprzemocą i jej rozpowszechnianiem.
- Z zażenowaniem słucham argumentów osób, które mówią o wolności słowa i cenzurze w internecie. My mówimy o dzieciach, które są wykorzystywane z pełną świadomością przez osoby, które wykorzystują te treści do własnych celów i na których zbijają grube miliony. Obowiązkiem polityków, ale również dorosłych jest strzec dzieci niezależnie od tego, o jakim świecie mówimy - wirtualnym czy rzeczywistym. Mierzymy się z bardzo dużym problemem - podkreśla posłanka Nowej Lewicy. - Platformy internetowe muszą mieć świadomość tego, że w internecie dzieje się bardzo dużo złych rzeczy, a to bardzo często się przekłada na życie w realu, np. tak, że dzieci popełniają samobójstwo.
Z okazji Międzynarodowego Dnia Kobiet w Parlamencie Europejskim odbyła się w marcu dyskusja, której towarzyszyło wystąpienie Jackie Fox, matki Nicole „Coco”, która odebrała sobie życie w wieku 21 lat po trzech latach doświadczania cyberprzemocy i nękania. Po stracie córki Fox uruchomiła kampanię na rzecz uchwalenia „prawa Coco” przeciwko cyberprzemocy w Irlandii. Zaapelowała do Parlamentu Europejskiego o ustanowienie tego prawa również na szczeblu europejskim, aby chronić zarówno dzieci, jak i dorosłych przed podobnymi zagrożeniami.
- Przemoc w sieci, zgodnie z badaniami, jest najbardziej wymierzona w dzieci, ale również w kobiety. Nawet w grupie dzieci większość przemocy wymierzona jest w dziewczynki - podkreśla Joanna Scheuring-Wielgus.
W raporcie opracowanym przez Polskie Towarzystwo Suicydologiczne na podstawie danych Komendy Głównej Policji czytamy, że między 2020 a 2023 rokiem liczba prób samobójczych wśród dziewcząt w przedziale wiekowym 7-19 lat wzrosła o 215 proc. W 2025 roku odnotowano z kolei niespodziewanie wysoki wzrost liczby samobójstw - o 26,8 proc., mimo że w poprzednich latach utrzymywał się trend spadkowy. W ocenie suicydologów swój udział w tym może mieć właśnie cyberprzemoc.
- Nie możemy stać z boku i tylko komentować. Trzeba podjąć działania, żeby próbować to zastopować, wprowadzić jakieś mechanizmy i nie bać się gigantów. Świat wirtualny staje się powoli światem niekontrolowanym przez rzeczywistość, w której żyjemy, i to jest bardzo niebezpieczne, szczególnie po pojawieniu się sztucznej inteligencji - podkreśla posłanka do Parlamentu Europejskiego.
