Nauczyciel to nie tylko zawód, ale także powołanie. Ci, którzy decydują się na nauczanie muszą mieć dużo cierpliwości i wykazać się sporym zaangażowaniem, aby ich praca przynosiła efekty. Płace nauczycieli w szkołach publicznych regulowane są ustawowo, podczas gdy w prywatnych ustalane są stawki rynkowe.
W poniższej analizie płac zostały przedstawione zarobki nauczycieli ze szkół podstawowych, gimnazjalnych i ponadgimnazjalnych. Analiza oparta jest o opublikowane w 2014 roku badanie "Struktura wynagrodzeń według zawodów", przeprowadzone przez Główny Urząd Statystyczny w październiku 2012 roku. Kwoty wynagrodzeń podane są brutto.
"Niemiecka precyzja, hiszpański temperament" - ponad 1 000 PLN więcej za precyzję
Spośród nauczycieli języków, najwięcej w szkołach prywatnych zarabiali uczący języka niemieckiego. Miesięczna pensja co drugiego nauczyciela języka naszych zachodnich sąsiadów wynosiła co najmniej 3 492 PLN. Za naukę języka polskiego pensja była nieco niższa. Mediana miesięcznych płac polonistów była równa 3 248 PLN. Powyżej 3 000 PLN, zarabiała więcej niż połowa nauczycieli francuskiego i angielskiego.
Przeczytaj także
Znacznie niżej wynagradzane było nauczanie hiszpańskiego i rosyjskiego. Mediana miesięcznych zarobków wynosiła odpowiednio 2 472 i 2 220 PLN. To o ponad 1 000 PLN mniej, niż w przypadku języka niemieckiego.
Wykres 1. Mediana przeciętnych miesięcznych wynagrodzeń brutto nauczycieli języka polskiego i języków obcych w Polsce w 2012 roku (PLN)
Opracowanie Sedlak & Sedlak na podstawie danych GUS
Angielski na Dolnym Śląsku, niemiecki w Wielkopolsce
Nauczyciele języka angielskiego najwięcej zarabiali na Dolnym Śląsku. Mediana przeciętnych miesięcznych wynagrodzeń brutto w tym regionie była równa 3 735 PLN, a zarobki co czwartego anglisty wynosiły co najmniej 4 905 PLN. W województwie śląskim połowa nauczycieli tego języka zarabiała nie mniej niż 3 578 PLN, a jedna czwarta co najmniej 4 373 PLN.
Niewiele niższe wynagrodzenia dotyczyły nauczycieli z województwa pomorskiego. W ich przypadku co drugi miesięcznie dostawał nie mniej niż 3 448 PLN. Zdecydowanie najniższe wynagrodzenia otrzymywali nauczyciele Warmii i Mazur. Połowa z nich zarabiała o 1 404 PLN mniej niż ich koledzy i koleżanki po fachu z Dolnego Śląska. W większości województw różnice pomiędzy wartością środkową i kwartylami były wysokie - mieliśmy zatem do czynienia z dużym zróżnicowaniem płac nauczycieli języka angielskiego.
| Tabela 1. Przeciętne miesięczne wynagrodzenia brutto nauczycieli języka angielskiego w wybranych województwach w Polsce w 2012 roku (PLN) | ||||
|---|---|---|---|---|
| województwo
|
25% zarabia nie więcej niż |
mediana
|
25% zarabia nie mniej niż |
|
|
dolnośląskie |
2
304
|
3
735
|
4
905
|
|
|
śląskie |
2
910
|
3
578
|
4
373
|
|
|
... |
||||
|
podlaskie |
2 265 | 2
478
|
4
511
|
|
|
warmińsko-mazurskie |
2 323 |
2 331 |
3 680 |
|
| Opracowanie Sedlak & Sedlak na podstawie danych GUS | ||||
Nauczycielom języka niemieckiego najwięcej płacono w Wielkopolsce. Mediana zarobków w tym regionie wynosiła 5 739 PLN i była aż o 2 247 PLN wyższa od ogólnopolskiej. Wpływ mogło mieć na to zarówno położenie geograficzne, jak i charakter Poznania - miasta, w którym duży nacisk kładzie się na międzynarodową współpracę biznesową.
Położenie geograficzne mogło mieć również duży wpływ na wysokość zarobków germanistów w województwie dolnośląskim - zarobki co drugiego przekraczały lub byłe równe 4 960 PLN. Co ciekawe, możemy zaobserwować bardzo małe zróżnicowanie płac. Zarobki trzech czwartych nauczycieli języka niemieckiego z Dolnego Śląska mieściły się w przedziale 4 935 - 5 020 PLN, natomiast wynagrodzenie jednej czwartej było nie mniejsze niż 5 188 PLN i nie większe niż 5 273 PLN.
Polonista i germanista najwyżej opłacani
W potocznej opinii nauczyciel to raczej sfeminizowany zawód. Dlatego też w badaniu, które analizujemy, mężczyźni stanowią niecałe 11% wszystkich nauczycieli języka angielskiego, niemieckiego i polskiego. Wiąże się to przede wszystkim z faktem, że studia pedagogiczne, czy językowe są zdecydowanie częściej wybierane przez kobiety.
Mediana zarobków nauczycielek języka angielskiego wynosiła w 2012 roku 2 929 PLN, a nauczycieli 3 444 PLN. Co czwarta anglistka zarabiała nie mniej niż 3 862 PLN, a co czwarty anglista otrzymywał co miesiąc pensję wyższą lub równą 4 560 PLN. Nie widać wielkiej różnicy w medianie zarobków nauczycieli i nauczycielek języka niemieckiego. Połowa mężczyzn zarabiała co najmniej 3 550 PLN, a połowa kobiet o 58 PLN mniej. W przypadku płac 25% najwyżej opłacanych germanistów widać już spore dysproporcje - mężczyźni otrzymywali nie mniej niż 5 556 PLN, a kobiety co najmniej 4 127 PLN. Spośród wszystkich mężczyzn uczących języka zdecydowanie najwięcej, zarabiali poloniści. Miesięczna wypłata co drugiego przekraczała 4 299 PLN. W przypadku polonistek, pensja połowy wynosiła co najmniej 3 224 PLN.
| Tabela 3. Przeciętne miesięczne wynagrodzenia brutto nauczycieli języka angielskiego, niemieckiego i polskiego (PLN) | ||||
|---|---|---|---|---|
| zawód
|
płeć
|
25%
zarabia nie więcej niż
|
mediana
|
25%
zarabia nie mniej niż
|
|
nauczyciel j. angielskiego |
mężczyzna |
2
478
|
3
444
|
4
560
|
|
kobieta |
2
358
|
2
929
|
3
862
|
|
|
nauczyciel j. niemieckiego |
mężczyzna |
2
860
|
3
550
|
5
556
|
|
kobieta |
2
661
|
3
492
|
4
127
|
|
|
nauczyciel j. polskiego |
mężczyzna |
2
782
|
4
299
|
4
685
|
|
kobieta |
2
469
|
3
224
|
4
179
|
|
Podsumowanie
Spośród pedagogów prywatnych szkół dla dzieci nauczyciele języka niemieckiego byli najwyżej opłacanymi filologami w 2012 roku w Polsce. Dla nauczycieli języka angielskiego najlepszymi województwami były Dolny Śląsk i Śląsk, natomiast dla germanistów zdecydowanie Wielkopolska. Spośród wszystkich mężczyzn wykonujących zawód nauczyciela języków, najwięcej zarabiali poloniści, natomiast w przypadku kobiet - najwyżej opłacane były nauczycielki języka niemieckiego.
Dominik Dębowski
Sedlak&Sedlak
