NIK: sektor bankowy jest stabilny, nieprawidłowości w działaniach MF i KNF

analityk Bankier.pl

Sektor finansowy w Polsce jest stabilny, a oszczędności obywateli bezpieczne – takie wnioski płyną z raportu Najwyższej Izby Kontroli. NIK wykazała nieprawidłowości w działaniach KNF i Ministerstwa Finansów.

Przedmiotem kontroli było funkcjonowanie nadzoru makroostrożnościowego nad sektorem finansowym, którego celem jest zapewnienie stabilności, bezpieczeństwa oraz przejrzystości rynku finansowego. Od 2015 w Polsce funkcjonują dwie formy nadzoru nad sektorem bankowym - makroostrożnościowa i mikrostrożnościowa. Organem odpowiedzialnym za nadzór makroostrożnościowy i zarządzanie kryzysowe jest Komitet Stabilności Finansowej (KSF).

(fot. Krystian Maj / FORUM)

Gdy KSF zajmuje się kwestiami nadzoru makroostrożnościowego na jego czele stoi prezes NBP, a członkami są Minister Finansów, przewodniczący KNF i prezes zarządu BFG. Kiedy przedmiotem obrad KSF jest zarządzanie kryzysowe rolę przewodniczącego przejmuje Minister Finansów. Z kolei nadzorem mikroostrożnościowym zajmuje się KNF. Obie formy nadzoru mają zapewniać stabilność pojedynczych instytucji finansowych, jak i całego systemy finansowego.

MF i KNF rzetelnie wykonywały swoje zadania, ale…

NIK stwierdziła, że w analizowanym okresie, tj. od listopada 2015 do listopada 2017 r. kontrolowane podmioty rzetelnie wykonywały swoje zadania z zakresu nadzoru makro- i mikroostrożniościowego. Nie oznacza to jednak, że NIK w ich działaniu nie stwierdziła żadnych nieprawidłowości. Wystąpiły one w sprawowaniu przez KNF nadzoru nad bankami spółdzielczymi oraz w działalności legislacyjnej ministra finansów.

NIK ocenia pozytywnie działania ministra finansów i prezesa NBP wynikające z ustawy o nadzorze makroostrożnościowym i zarządzaniu kryzysowym. Zwraca tu uwagę m.in. na kwestię kredytów walutowych. KSF uznał, że uzasadniona jest potrzeba restrukturyzacji walutowych kredytów mieszkaniowych na zasadzie dobrowolnego porozumienia pomiędzy bankami i kredytobiorcami. 

W raporcie wskazano jednak, że dyrektywy istotne dla bezpieczeństwa i funkcjonowania sektora bankowego dostosowywane były do naszego prawa z dużym opóźnieniem. Sięgało ono nawet 22 miesięcy, a jeśli uwzględni się dodatkowo rozporządzenia wykonawcze do ustaw, to poślizg wynosił 30 miesięcy. NIK tłumaczy to jednak dużą liczbą projektów i ich złożonością oraz długim procesem legislacyjnym.

Nieprawidłowości w nadzorze nad bankami spółdzielczymi

Kontrola w KNF wykazała, że dzięki działaniom nadzoru zahamowana została spadkowa tendencja zyskowności banków. Wzrósł też średni poziom spełniania przez banki wymogów nadzorczych w zakresie płynności i adekwatności kapitałowej. NIK stwierdziła jednak przypadki braku skutecznych działań nadzorczych w stosunku do banków spółdzielczych, nierzetelnie prezentujących dane w formularzach samooceny przekazywanych KNF do badania i oceny nadzorczej.

Według NIK, w dwóch bankach spółdzielczych z programem naprawczym kuratorzy nie wywiązywali się z wdrażania przyjętych w programach założeń. KNF nie podjęła w tym celu wystarczających działań. Nadzór tłumaczył się jednak, że nie dysponuje środkami prawnymi do oddziaływania na kuratorów. NIK stwierdziła także, że na liście kandydatów na kuratorów, sporządzonej przez UKNF, znajdują się osoby, które nie mają do tego kwalifikacji.

Za mało kontroli w BS-ach

KNF podpadła też za ograniczoną częstotliwość inspekcji w bankach spółdzielczych. W okresie od 2014 r. do końca I kwartału 2017 r. 84 proc. banków spółdzielczych nie było objętych żadnymi czynnościami kontrolnymi ze strony KNF. Tymczasem w tej grupie znajdowały się banki o podwyższonym poziomie ryzyka z uwagi na realizowane programy naprawcze.  

„Zdaniem NIK, ograniczona częstotliwość inspekcji w bankach spółdzielczych wynikała z niewłaściwie ustalonych priorytetów nadzorczych dla sektora bankowego, co w konsekwencji nie zapobiegło zjawiskom kryzysowym w działalności niektórych banków spółdzielczych” – czytamy w podsumowaniu raportu.

Wojciech Boczoń

Źródło:

Newsletter Bankier.pl

Dodałeś komentarz Twój komentarz został zapisany i pojawi się na stronie za kilka minut.

Jeszcze nikt nie skomentował tego artykułu - Twój komentarz może być pierwszy.

Nowy komentarz

Anuluj