REKLAMA

MFW: Polska ma dużą przestrzeń fiskalną

2021-02-08 10:07
publikacja
2021-02-08 10:07
MFW: Polska ma dużą przestrzeń fiskalną
MFW: Polska ma dużą przestrzeń fiskalną
fot. im_coco / / Shutterstock

Polska ma znaczną przestrzeń na dalsze działania fiskalne, a wsparcie powinno trafić też do sektorów pośrednio dotkniętych pandemią – ocenił Międzynarodowy Fundusz Walutowy w raporcie po konsultacjach z polskim rządem.

"Istnieje znacząca przestrzeń fiskalna na dodatkowe dyskrecjonalne wsparcie fiskalne. Polska weszła w pandemię ze znaczącymi buforami fiskalnymi. Abstrahując od reguł fiskalnych, brak obaw o zrównoważenie fiskalne w połączeniu z niskimi kosztami finansowania sugeruje brak znaczących ograniczeń dla dodatkowych, tymczasowych działań (pomocowych – PAP)” – napisano.

MFW dodał, że krajowe reguły fiskalne, zwłaszcza 60-proc. konstytucyjny limit zadłużenia, narzucają pewne ograniczenia, ale ponieważ część wydatków kryzysowych zostało umiejscowionych poza budżetem centralnym jest dodatkowa przestrzeń wydatkowa w ramach krajowych limitów długu.

“Władze powinny kontynuować wykorzystanie dostępnej znaczącej przestrzeni fiskalnej do wspierania gospodarki, według jej potrzeb, w trakcie pandemii. Obniżenie długu publicznego w ostatnich latach sprawiło, że rząd wszedł w kryzys dobrze przygotowany, a zwiększenie wsparcia fiskalnego w trakcie drugiej fali pandemii jest dobrze widziane. By zminimalizować +blizny+ po pandemii, programy wsparcia powinny być raczej bardziej przezornie nastawione na zapewnienie szeroko zakrojonego wsparcia sektorowego" - napisano.

Dodatkowe wsparcie dla służby zdrowia i narażonych na skutki kryzysu gospdarstw domowych powinno być kontynuowane.

"W średnim terminie deficyt fiskalny powinien być stopniowo ograniczany, by zwiększyć bufory fiskalne na wypadek nieprzewidywalnych szoków i widocznych na horyzoncie długoterminowych presji budżetowych. Tempo ewentualnej konsolidacji powinno być określone, gdy odbudowa gospodarki będzie już dobrze ugruntowana, a sama konsolidacja powinna zależeć od siły ożywienia” – napisano w raporcie.

Ukieronkowane wsparcie fiskalne przeciwdziałajace skutkom kolejnych fal epidemii powinno być na tyle elastyczne, by wspierać także sektory pośrednio dotkniętych pandemią – ocenia MFW.

“Ukierunkowane dodatkowe wsparcie dla sektorów najmocniej dotkniętych drugą falą restrykcji epidemicznych może prowadzić do bardziej efektywnego wykorzystania zasobów publicznych. Takie podejście niesie jednak ryzyko pozostawienia bez pomocy niektórych firm, które są powiązane z sektorami bezpośrednio dotkniętymi pandemią, więc należałoby zapewnić wsparcie również dla innych firm, które mają problemy” – napisano.

„Przy posiadaniu przestrzeni fiskalnej oraz przy sprzyjających perspektywach na dostępność szczepionek w 2021 r., w celu minimalizacji +blizn+ gospodarczych kolejne programy pomocowe powinny pozostać elastyczne na tyle, by w razie potrzeby zapewnić wsparcie nie tylko wąskiemu zestawowi sektorów" - dodano.

MFW uważa, że wraz z zanikiem pandemii i ugruntowaniem się ożywienia, polityka powinna ewoluować w stronę wspierania przekwalifikowania się pracowników, ułatwiania przechodzenia do nowych zawodów oraz wdrażania rozwiązań stymulujących inwestycje oraz przyspieszających restrukturyzację, likwidację i zakładanie firm.

MFW prognozuje, że deficyt sektora general government w Polsce w 2021 r. spadnie do 5,1 proc. PKB z 8,4 proc. w 2020 r., a w średnim terminie ustabiluzuje się na poziomie ok. 3,25 proc.

“W średnim terminie deficyt sektora powinien stopniowo obniżać się wraz z postępującą odbudową gospodarki. W świetle obecnie prowadzonej polityki deficyt sektora ustabilizuje się w okolicy 3,25 proc. PKB. Ocenia się, że zadłużenie jest zrównoważone, choć może stabilnie rosnąć w średnim terminie w przypadku wystąpienia różnych scenariuszy szokowych” – napisał MFW.

Zdaniem Funduszu, nawet w negatywnym scenariuszu gospodarczym Polska ma przestrzeń fiskalną, by odłożyć w czasie konsolidację finansów publicznych, co pozwoliłoby uniknąć hamulca fiskalnego (fiscal drag).

W raporcie MFW przedstawił szczegóły prognoz dotyczących dynamiki PKB Polski w najbliższych latach. W styczniu MFW podtrzymał prognozy z listopada, zakładające, że wzrost gospodarczy w Polsce w 2021 r. wyniesie 2,7 proc., a w 2022 r. 5,1 proc., przy osiągnięciu poziomu PKB sprzed pandemii w IV kw. 2021 r.

Fundusz konserwatywnie zakłada zerową dynamikę PKB w pierwszym kwartale 2021 roku z uwagi na utrzymywanie pandemicznych restrykcji, a od drugiego kwartału spodziewa się odbicia aktywności, wraz z rosnącą dostępnością szczepionek.

W latach 2023-25 MFW średnie tempo wzrostu gospodarczego ocenia na ok. 3,25 proc. Z uwagi na trwałe straty poniesione przez gospodarkę przez pandemię poziom PKB będzie o 2,5 pkt. proc. niższy w 2025 r. w porównaniu do trajektorii PKB sprzed pandemii.

MFW wskazuje na historycznie dużą niepewność dotyczącą perspektyw dla koniunktury, w związku z czym rekomenduje polskim władzom „czujność i elastyczność” w obszarze publicznej opieki zdrowotnej i wsparcia dla gospodarki.

Według MFW środki z unijnego Funduszu Odbudowy dają sposobność na zwiększenie w Polsce inwestycji publicznych wspierających cyfryzację oraz zieloną modernizację gospodarki.

MFW zakłada, że dystrybucja finansowania z EU Next Generation Fund przebiegać będzie w latach 2021-23, a ich pełne wydatkowanie zakończy się dopiero w 2024 r., z kumulacją w latach 2022-23.

“Zakładamy, że połowa środków zostanie wydatkowana przez sektor rządowy i samorządowy, a 25 proc. zostanie przeznaczona na wydatki kapitałowe, które i tak zostałyby poniesione nawet bez dostępności nowych środków UE, co skutkować będzie proporcjonalnie niewielką redukcją deficytu sektora” – napisano.

MFW szacuje, że pandemiczne środki UE podbiją tempo wzrostu PKB Polski w 2021 r. o 0,3 pkt. proc. w porównaniu do poprzedniej rundy prognostycznej Funduszu, a w 2022 r. o 0,8 pkt. proc.

Z kolei poziom PKB w 2023 r. z uwagi na dostępność nowego finansowania UE będzie o 1,3 proc. wyższy wobec poprzednich prognoz MFW.

Po pandemii można rozważyć przegląd i przebudowę krajowej reguły wydatkowej

Po pandemii można rozważyć przegląd i przebudowę stabilizującej reguły wydatkowej (SRW) w Polsce – ocenił Międzynarodowy Fundusz Walutowy w raporcie poświęconym polskiej gospodarce i polityce makroekonomicznej.

"Ścieżka pokryzysowych wydatków może przetestować adekwatność stabilizującej reguły wydatkowej. Ostatnie zmiany reguły umożliwiające antykryzysowe wydatki oraz ustanowienie warunków (w ramach reguły – PAP) dla jej normalizacji w zależności od osiągnięć gospodarczych są właściwe. Biorąc pod uwagę drugąfalę pandemii, przeniesienie części antykryzysowych wydatków (na 2021 r. – PAP) może zostać wykorzystane na dodatkowe wsparcie fiskalne w celu ożywienia. Taka dodatkowa przestrzeń fiskalna nie powinna jednak być wykorzystana na finansowanie nowych, stałych programów socjalnych, niezwiązanych z kryzysem i trudnych do wycofania” – napisano.

„Powrót do regularnej ścieżki wydatkowej mógłby implikować mocną konsolidację fiskalną w 2022 r., co prawdopodobnie skutkowałoby podjęciem nowych działań w celu uniknięcia takiego scenariusza, w tym dalszej modyfikacji reguły wyjścia (określającej powrót do kształtu reguły sprzed pandemii – PAP). Zmiany zakresu oraz prawne modyfikacje mogłyby jednak osłabić wiarygodność reguły wydatkowej. Biorąc pod uwagę dotychczasowe doświadczenia, można byłoby rozważyć szerszy przegląd oraz przebudowę reguły, by rozszerzyć jej kompletność, przy zachowaniu elastyczności. Zrównoważony charakter reguły mógłby zostać w dalszym stopniu wzmocniony poprzez jej zakotwiczenie w mocnych średnioterminowych ramach fiskalnych” – dodano.

W związku z epidemią COVID-19 wprowadzono przepisy, które rozszerzają katalog zdarzeń wyłączających stosowanie SRW o stan epidemii. Określają one także dodatkowe warunki zastosowania „klauzuli wyjścia” oraz automatyczny mechanizm powrotu do pierwotnej ścieżki SRW, po zakończeniu stanu epidemii. Rozwiązanie to umożliwia wsparcie gospodarki dodatkowymi środkami i skuteczne przeciwdziałanie epidemii oraz jej skutkom gospodarczym.

Mając na uwadze m.in. aktualne prognozy makroekonomiczne zakłada się, że powrót do stosowania SRW nastąpi w ciągu 2 lat.

MFW podał, że rozwiązania dotyczące SRW są spójne z zaleceniami instytucji europejskich. (PAP)

tus/ pr/

Źródło:PAP
Tematy
Sprawdź jak zyskać nawet 420 zł z Kontem Jakie Chcę

Sprawdź jak zyskać nawet 420 zł z Kontem Jakie Chcę

Advertisement

Komentarze (16)

dodaj komentarz
jan-kowalski
Oby polski rząd, jaki by nie był (kto by go nie tworzył), nie wziął sobie przesadnie tych zachęt MFW do serca…
W zadłużaniu się, jak we wszystkim (tu może nawet bardziej), trzeba zachować umiar. Chociaż fakt, że Zachód dawno już go zatracił (może jeszcze Niemcy, Holandia i kilka mniejszych gospodarek z północy
Oby polski rząd, jaki by nie był (kto by go nie tworzył), nie wziął sobie przesadnie tych zachęt MFW do serca…
W zadłużaniu się, jak we wszystkim (tu może nawet bardziej), trzeba zachować umiar. Chociaż fakt, że Zachód dawno już go zatracił (może jeszcze Niemcy, Holandia i kilka mniejszych gospodarek z północy Europy jakoś się trzyma).
antybolszewik
Nie ma darmowych posiłków. To wspomniane obniżenie zadłużenia, to był skok na OFE i zmarnowanie funduszy ludzi przez PO i PiS. Teraz "luzowanie" podbija inflację przy zerowych stopach oraz generuje masę ukrytego długu. Kto to za 20 lat spłaci? MFW? Wątpię
and00
Co ma PiS do zagarnięcia przez rząd Tuska (PO-PSL) OFE?
Jakiego "ukrytego długu"
antybolszewik odpowiada and00
Umorzone obligacje odciążyły dług państwa na koniec 2014 aby nie przebić limitu konstytucyjnego w następnym roku do władzy doszedł PiS i to on miał "rezerwę" zadłużania Polski do limitu. Dodatkowo fundusze dostał FRD, później drenowany. No i suwak zapewniający przyszłe transfery do ZUS na którym skorzystał PiS
antybolszewik odpowiada and00
Ukryty dług to zadłużenie PFR, BGK, FD, FRD, ... wobec instytucji, których nie trzeba pokazywać Polakom w ewidencji długu "konstytucyjnego" i każdy rząd unika pokazywania tych zobowiązań oraz zobowiązania ZUS wobec obywateli (dług ubezpieczeniowy). Obecnie coś około 5 bilionów PLN. Praktycznie Ukryty dług to zadłużenie PFR, BGK, FD, FRD, ... wobec instytucji, których nie trzeba pokazywać Polakom w ewidencji długu "konstytucyjnego" i każdy rząd unika pokazywania tych zobowiązań oraz zobowiązania ZUS wobec obywateli (dług ubezpieczeniowy). Obecnie coś około 5 bilionów PLN. Praktycznie niespłacalne
and00 odpowiada antybolszewik
Nie na koniec '14 a początek (02), wybory były jesienią '15
Czyli POKO zdążyło skorzystać, wręcz musiało, bo w roku wyborczym by wpadli w limity konstytucyjne
Poza tym za PiS relacja dług/PKB spada (poza '16 - budżet odziedziczony po PO-PSL), tak że nie potrzebowali buforu
sprawdź
antybolszewik odpowiada and00
A nie na koniec 2014? Do sierpnia były dopiero zbierane wnioski o pozostanie w OFE. W 2016 PiS sprytnie wrzucił spore ilości kosztów przyszłorocznych na koniec roku.
antybolszewik odpowiada and00
A z tym długiem to nie wierz tak politykom. Według ujednoliconych statystyk Eurostat polski dług w 2021 urósł aż o 9,7pp. do PKB. (252mld zł !!) Tylko za Gierka rósł w takim tempie i znów jesteśmy pod limitem zadłużenia 56,7% dług/PKB
antybolszewik odpowiada antybolszewik
Errata nie w 2021 a oczywiście w 2020
and00 odpowiada antybolszewik
w '20 oczywiście że wzrósł taki wyjątkowy rok ;), z tego 9,7% to większość jak ty to nazywasz zadłużenie ukryte, całego sektora governament, za poprzedniej władzy podawano zazwyczaj tylko deficyt budżetu a budrzet ok 4% w '20
w '17, '18, '19 dług/pkb malał
ps
Aż sprawdziłem kiedy zawinęli
w '20 oczywiście że wzrósł taki wyjątkowy rok ;), z tego 9,7% to większość jak ty to nazywasz zadłużenie ukryte, całego sektora governament, za poprzedniej władzy podawano zazwyczaj tylko deficyt budżetu a budrzet ok 4% w '20
w '17, '18, '19 dług/pkb malał
ps
Aż sprawdziłem kiedy zawinęli OFE
03.02.14 "Szczurek: Pieniądze z OFE już przelane do ZUS. Dług publiczny zmniejszył się o 130 mld zł" Gazeta Prawna

Powiązane: Koronawirus a gospodarka

Polecane

Najnowsze

Popularne

Ważne linki