Ministrowie finansów Polski, Litwy, Łotwy i Estonii podpisali w piątek w Wilnie wspólną deklarację wzywającą do zwiększenia funduszy UE na obronność dla państw wschodniej flanki. Oczekujemy większego zaangażowania wszystkich państw we wspólne bezpieczeństwo - powiedział szef MF Andrzej Domański.
Ministrowie czterech państw podkreślili, że państwa wschodniej flanki przeznaczają na obronność znacznie większe środki niż pozostałe państwa Wspólnoty i ciężar finansowania tego obszaru nie jest równo rozłożony między kraje członkowie UE - przekazała litewska agencja BNS w relacji ze spotkania.
We wspólnej deklaracji wyrażono zadowolenie z zamiaru zwiększenia wydatków UE na obronność w budżecie na lata 2028-36, ale zaznaczono, że to wciąż za mało. Przedstawiciele Polski i państw bałtyckich zaapelowali o stabilne wsparcie dla Ukrainy.
- Oczekujemy od wszystkich państw członkowskich większego zaangażowania w bezpieczeństwo Europy. To musi być oczywiste dla wszystkich, że Europa potrzebuje nowych narzędzi i nowych zasad, by wzmocnić nasz kontynent - zaznaczył Domański, cytowany przez BNS. Podkreślił, że Polska i państwa bałtyckie już teraz płacą wysoką cenę za wojnę Rosji z Ukrainą.
Minister finansów Litwy Kristupas Vaitiekunas powiedział, że cztery kraje muszą trzymać się razem i mówić jednym głosem, by przyciągnąć uwagę pozostałych państw Europy. Zaznaczył, że wschodnie granice Polski i państw bałtyckich są też zewnętrznymi granicami Unii Europejskiej.
Polska i kraje bałtyckie „niosą większy ciężar niż inne państwa Europy” - dodał minister finansów Estonii Jurgen Ligi.
Łotewski minister finansów Arvils Aseradens powiedział, że przyszłe wyzwania pozostają nieprzewidywalne, co wymaga większej elastyczności finansowej Unii Europejskiej.
W spotkaniu w Wilnie uczestniczyli także przedstawiciele władz Finlandii i Ukrainy, Nordyckiego Banku Inwestycyjnego oraz Europejskiego Banku Inwestycyjnego.
Według statystyk NATO w 2025 r. wydatki na obronność Polski i państw bałtyckich w stosunku do PKB były największe ze wszystkich sojuszników. Polska przeznaczyła na ten cel równowartość 4,48 proc. PKB, Litwa - 4 proc., Łotwa - 3,73 proc., a Estonia - 3,38 proc. Średnia dla wszystkich państw NATO wyniosła 2,76 proc., a dla europejskich państw NATO i Kanady - 2,27 proc.
Podczas szczytu NATO w Hadze w czerwcu 2025 r. państwa członkowskie zobowiązały się do przeznaczania na podstawowe wydatki obronne 5 proc. PKB. Ten poziom finansowania ma zostać osiągnięty do 2035 r. Co najmniej 3,5 proc. PKB ma być przeznaczane na podstawowe wydatki obronne, a 1,5 proc. m.in. na ochronę infrastruktury krytycznej, zapewnienie gotowości cywilnej, rozwój innowacji i wzmocnienie bazy przemysłowej. (PAP)
adj/ kar/ amac/
