Większe wydatki na obronność, kolejne przywileje dla rodziców, pragmatyczna polityka wobec kryzysu na Ukrainie oraz szybkie prace nad założeniami nowej ordynacji podatkowej - to niektóre zapowiedzi z expose premier Ewy Kopacz. Szefowa rządu ma we wtorek podsumować pierwsze pół roku rządów.
Kopacz jest premierem od 22 września 2014 roku, 1 października 2014 roku wygłosiła expose, tego samego dnia jej gabinet uzyskał w Sejmie wotum zaufania.
"Wszystkie moje decyzje i działania mojego nowego rządu będą podejmowane nie w oparciu o polityczne kalkulacje, ale będą miały jeden cel - szeroko pojęte bezpieczeństwo polskich rodzin" - zapewniała szefowa rządu w październiku zeszłego roku.
Mnóstwo obietnic
W expose padło wiele obietnic i zapowiedzi - począwszy od zwiększenia wydatków na bezpieczeństwo Polski do 2 proc. PKB w roku 2016, wprowadzenia urlopów macierzyńskich dla osób niezatrudnionych na etatach i zasady "złotówka za złotówkę" dla rodziców pobierających zasiłki i przekraczających próg dochodowy; poprzez zapowiedzi ułatwień dla podatników i przedsiębiorców, aż po obietnicę kolejnych darmowych podręczników czy zakazania sprzedaży "śmieciowego jedzenia" w szkołach.
W kwestii polityki prorodzinnej, Kopacz zapowiedziała m.in. zwiększenie nakładów w roku 2015 na budowę żłobków z 50 mln do 100 mln, przeznaczenie ponad 2 mld zł na wsparcie tworzenia zakładowych żłobków i przedszkoli w latach 2015-2020 - w ramach pieniędzy z europejskiego funduszu społecznego i specjalnego systemu ulg w podatku CIT.
Zgodnie z obietnicami, z urlopów rodzicielskich mieli korzystać wszyscy rodzice - także bezrobotni, pracujący na umowy o dzieło, studenci i rolnicy - otrzymają oni nowe świadczenia rodzicielskie, pobierane przez rok po urodzeniu dziecka (w przypadku urodzenia bliźniaków, trojaczków i więcej dzieci - odpowiednio dłużej); świadczenie miało wynieść ok. 1 tys. złotych. Zmiana miałaby obowiązywać od 2016 roku.
Komentarz eksperta
Krzysztof Kolanygłówny analityk Bankier.plWyborcy lubią obietnice bez pokrycia
Leszek Miller, Jarosław Kaczyński, Donald Tusk, Ewa Kopacz – byłych i obecnych premierów łączy jedno: długa lista złożonych obietnic, które w większości (na szczęście!) nie zostały zrealizowane. Czołowi polscy politycy do perfekcji opanowali umiejętność składania szkodliwych obietnic, w większości sprowadzających się do rozdania pieniędzy podatników różnym wpływowym grupom interesu: emerytom, górnikom, rolnikom, lekarzom, nauczycielom, wojskowym etc. Nad wszystkim „czuwać” będzie coraz większa liczba urzędników.
Polacy lubią być oszukiwani sloganami w stylu „godność”, „bezpieczeństwo” i „darmowość”. Mało kto ma świadomość, że drugą stroną medalu tych pięknie brzmiących obietnic są coraz wyższe podatki, nasilająca się represja ze strony aparatu skarbowego, rosnący dług publiczny i postępujący rozrost biurokracji regulującej już prawie każdy aspekt naszego życia. Polska stała się krajem podatkowych niewolników, co jej mieszkańcom najwyraźniej się podoba. Partie zgłaszające postulaty wydawania naszych pieniędzy zgarniają ok. 80% głosów przy 50% frekwencji wyborczej pełnoletnich obywateli.
Kolejna zapowiedź to wprowadzenie zasady "złotówka za złotówkę" - świadczenie dla rodziców będzie pomniejszane o kwotę, o jaką przekroczyli oni próg dochodowy, uprawniający do świadczenia.
Małe rewolucje w edukacji
W dziedzinie edukacji, premier zapowiedziała bezwzględną likwidację "śmieciowego jedzenia" w szkołach podstawowych, gimnazjach i liceach od 1 września 2015 roku. Obiecała też, że samorządy, we współpracy z rodzicami, będą mogły decydować o zakresie monitoringów w szkołach, a rząd dofinansuje projekt w wysokości 50 proc. kosztu zakupu instalacji monitoringu; pozostałe 50 proc. zapewnią samorządy.
Szefowa rządu zapowiedziała również wprowadzenie bezpłatnego podręcznika do drugich i czwartych klas szkół podstawowych i pierwszych klas gimnazjów - w roku 2015. Wszystkie klasy szkół podstawowych i gimnazjalnych zaopatrzone mają zostać - zgodnie z zapowiedziami - w bezpłatne podręczniki do 2017 roku.
Inne zapowiedzi to m.in. program staży dla studentów w urzędach administracji publicznej, sfinansowanie przez państwo od 2016 roku zagranicznych studiów osób najzdolniejszych (takie osoby będą musiały potem co najmniej 5 lat pracować w Polsce) oraz "wdrażanie programu odbudowy szkolnictwa zawodowego we współpracy z przedsiębiorcami".
Kopacz zapowiedziała zwiększenie finansowania nauki do 2 proc. PKB do roku 2020. W kwestii wsparcia dla ludzi starszych premier obiecała, że zapowiedziana przez Donalda Tuska waloryzacja emerytur będzie zrealizowana, a w 2015 roku na ten cel będzie przeznaczone 3,8 mld złotych. Kolejne zapowiedzi, to dzienne domy opieki nad ludźmi starszymi - pieniądze miałyby pochodzić z puli środków europejskich - oraz stworzenie instytutu geriatrii.
"Prawo i zdrowie dla każdego"
Jeśli chodzi o politykę zdrowotną, Kopacz zapowiedziała wdrożenie pakietów: kolejkowego i onkologicznego oraz sfinansowania przez budżet państwa - począwszy od 2015 roku - specjalizacji 3,5 tys. lekarzy rezydentów, absolwentów uczelni medycznych z lat 2012-2015.
W dziedzinie prawa, Kopacz zapowiedziała wprowadzenie programu "Prawo dla każdego", który ma zagwarantować bezpłatny dostęp do porad prawnych na poziomie lokalnym. Premier obiecała też wprowadzenie systemu, który ma powiadamiać obywateli o potencjalnych zagrożeniach i klęskach żywiołowych.
Kopacz złożyła również obietnice dotyczące wsparcia dla kultury - wdrożenie projektu "Kultura Dostępna", czyli tańsze bilety do najważniejszych muzeów i teatrów, darmowe lekcje w instytucjach kultury dla dzieci i młodzieży oraz specjalne oferty dla seniorów, a także bogatszą ofertę w bibliotekach oraz poszerzanie darmowego dostępu przez internet do książek, nagrań koncertów i spektakli teatralnych objętych prawem autorskim.
Ukłon w stronę przedsiębiorców
Istotna część expose Kopacz poświęcona była zapowiedziom z dziedziny gospodarki i kwestii podatkowych. Premier zapowiedziała m.in. przedstawienie założeń do projektu nowej ordynacji podatkowej oraz wprowadzenie systemu e-podatki - w roku 2015.
System e-podatki zakłada, że każdy będzie miał łatwy i bezpieczny dostęp do swojego konta podatnika; podatnik będzie mógł załatwić swoje sprawy w dowolnym urzędzie. W centrum obsługi, pracownik Urzędu Skarbowego obsłuży obywateli nie tylko w sprawach dotyczących podatków, ale także z zakresu działania innych instytucji np. Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, Służby Celnej, samorządu terytorialnego.
Kopacz zapowiedziała również przedstawienie założeń nowego prawa o działalności gospodarczej oraz zwiększenie przepustowości infolinii podatkowej, a także budowę internetowej bazy wiedzy administracji podatkowej. Premier powiedziała, że na początku 2015 r. do parlamentu trafi kodeks budowlany, który ma m.in. uprościć procedury związane z budową domów jednorodzinnych.
Inne zapowiedzi Kopacz w expose to zwiększenie przez Bank Gospodarstwa Krajowego do 25 mld zł środków na zasilenie polskiej przedsiębiorczości, oraz rozszerzenie programu pomocy de minimis o wsparcie dla przedsiębiorców na rzecz eksportu ich produkcji.
Pomoc dla rolników i górników
Szefowa rządu obiecała ponadto pomoc dla rolników w związku z rosyjskim embargiem. Zapowiedziała, że rząd przygotuje specjalną antykryzysową ustawę, dzięki której firmy, które straciły na embargu, będą mogły skorzystać z dopłat do wynagrodzeń lub do szkoleń pracowników, bądź otrzymają refundację składek na ZUS (w ramach tej pomocy możliwość skorzystania do kwoty 500 mln złotych z funduszu gwarantowanych świadczeń pracowniczych).
W dziedzinie górnictwa, premier zapowiedziała m.in. zmiany w prawie zamówień publicznych - preferujące produkty pochodzenia wspólnotowego oraz wsparcie rozwoju nowoczesnych technologii węglowych.
Nowe drogi, nowa kolej, nowe porty
W zakresie transportu, Kopacz obiecała oddanie do końca 2015 roku 250 km dróg ekspresowych i podpisanie umów na kolejne 0,5 tys. km. Zgodnie z zapowiedziami premier, w latach 2014-2020 ma powstać w Polsce 1770 km autostrad oraz dróg ekspresowych i 35 obwodnic za blisko 93 mld złotych. Kopacz obiecała oddanie do użytku pełnej sieci autostrad A1, A2 i A4 i dróg ekspresowych (S3, S5, S6, S7, S8 i S17, cała obwodnica Warszawy)
Kopacz mówiła, że w 2015 roku na tory wyjadą całkowicie nowe składy pociągów o wartości 6 mld złotych; na koniec kadencji ok. 70 proc. taboru PKP i Intercity ma być nowe lub zmodernizowane, a 13,5 mld złotych do 2020 roku ma zostać przeznaczone na nowy tabor i linie tramwajowe dla polskich miast i polskich producentów taboru.
Szefowa rządu zapowiedziała także zwiększanie przepustowości polskich portów, poprawę infrastruktury dostępowej od strony lądu, na co rząd ma wydać w roku 2015 ponad 1 mld złotych, a do końca 2020 ponad 11 mld złotych.
Pragmatyczna polityka wobec Ukrainy
W zakresie polityki zagranicznej Kopacz zapowiedziała pragmatyczną politykę wobec konfliktu na Ukrainie i zacieśnianie relacji z USA.
Kopacz zapowiedziała, że od 2016 r. wydatki obronne zostaną zwiększone do 2 proc. PKB, co zapewni dodatkowe 800 mln zł na nowoczesny sprzęt dla wojska polskiego. Zapowiedziała dodatkowe 39 mln złotych od 2015 roku, które mają trafić dla żołnierzy - premiując dłuższy okres służby oficerów i podoficerów.
Jednym z najważniejszych celów - jakie wyznaczyła rządowi Kopacz - jest dalsze wzmacnianie pozycji Polski w UE; Polska ma też nadal wspierać budowę unii energetycznej i sprzeciwiać się monopolistycznym praktykom na rynku gazu.
Rzeczniczka rządu Małgorzata Kidawa-Błońska i szef gabinetu premier Kopacz Marcin Kierwiński zapowiedzieli, że podczas wtorkowej konferencji prasowej premier Ewa Kopacz podsumuje pierwsze pół roku swoich rządów i powie o zrealizowaniu 50 proc. zapowiedzi z expose. (PAP)
mrr/ as/ jra/
