Jak zyskać na kredycie konsolidacyjnym

Zadłużenie Polaków rośnie dynamicznie - sprzyja temu szeroki wybór coraz bardziej dostępnych produktów kredytowych, w miarę stabilna sytuacja gospodarcza oraz wciąż nienasycony popyt na dobra konsumpcyjne. Wielu kredytobiorców korzysta z kilku kredytów w różnych instytucjach, co może nadwerężyć nawet najlepiej zaplanowany budżet. Warto wówczas skorzystać z kredytu konsolidacyjnego.

Jedna rata zamiast wielu, czyli na czym polega konsolidacja

Istotą kredytu konsolidacyjnego jest zastąpienie kilku rat spłacanych z tytułu różnych zobowiązań jedną ratą spłacaną na rzecz banku oferującego konsolidację. Za jego pomocą spłacamy więc inne kredyty - dokonana w ten sposób restrukturyzacja zadłużenia może być korzystna dla kredytobiorcy z kilku względów.

Najpoważniejszym argumentem na rzecz takiego posunięcia jest to, iż rata kredytu konsolidacyjnego powinna być niższa niż suma spłacanych do tej pory zobowiązań. Wynika to z faktu, że konsolidacji podlegają przede wszystkim kredyty krótkoterminowe i niezabezpieczone, a więc najdroższe. Za pomocą kredytu konsolidacyjnego można "pozbyć się" m.in.: zadłużenia z tytułu zaciągniętych kredytów gotówkowych, kart kredytowych, kredytów odnawialnych w ROR, kredytów mieszkaniowych, samochodowych i innych nie związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą. Zostają one "zamienione" na kredyt długoterminowy, z reguły zabezpieczony hipoteką i jednocześnie oprocentowany znacznie niżej niż najłatwiej dostępne kredyty gotówkowe czy karty kredytowe. Wydłużenie czasu spłaty kredytu (nawet do 30 lat) wraz z obniżeniem jego ceny do poziomu kredytów hipotecznych sprawia, że wysokość raty staje się znacznie bardziej przystępna dla klienta mającego kłopoty z bieżącym regulowaniem zobowiązań. Nie bez znaczenia jest także możliwość uwolnienia zabezpieczeń powiązanych z konsolidowanymi zobowiązaniami i zastąpienia ich jednym zabezpieczeniem w postaci hipoteki na nieruchomości.

Obniżenie kosztów obsługi zaciągniętego długu to nie jedyna zaleta kredytu konsolidacyjnego. Wiele banków pozwala niejako "przy okazji" zaspokoić potrzeby konsumpcyjne kredytobiorcy. Część przyznanej kwoty kredytu (od 10% do 30% w zależności od banku) może zostać przeznaczona na dowolny cel - remont mieszkania, zakup wyposażenia czy cokolwiek co nie wiąże się z finansowaniem działalności gospodarczej. Można zatem za jednym pociągnięciem pozbyć się finansowego ciężaru i& dodatkowo zadłużyć.

Dla kogo kredyt konsolidacyjny?

Kredyt konsolidacyjny może być swego rodzaju kołem ratunkowym dla osób, które osiągnęły kres zdolności kredytowej zbyt chętnie korzystając z podsuwanych przez instytucje finansowe okazji. Pozwala on uchronić się przed niezwykle niebezpieczną dla osobistych finansów sytuacją, gdy zobowiązania wynikające z zaciągniętych w przeszłości kredytów przerastają bieżące możliwości finansowe kredytobiorcy. Wiele osób w takiej sytuacji ratuje się zaciąganiem kolejnych kredytów popadając w pułapkę zadłużenia. Takie "rolowanie" zobowiązań zwykle pogarsza tylko sytuację - w potrzebie sięga się najczęściej po pieniądz najdroższy: karty kredytowe, kredyty konsumpcyjne, linie kredytowe w rachunku bieżącym, limity debetowe.

Doradca kredytowy proponując kredyt konsolidacyjny klientowi wokół, którego zaciska się pętla zadłużenia powinien najpierw zorientować się czy& nie jest już za późno. Większość banków nie przyjmie z otwartymi ramionami klientów, którzy mieli problemy z terminową spłatą zobowiązań. Na polskim rynku znaleźć można przykłady instytucji, które ten warunek traktują bardzo poważnie (np. Millenium nie udzieli kredytu niesolidnemu kredytobiorcy), jak również takich, które elastycznie podchodzą do tzw. "trudnych kredytobiorców" (np. DomBank). Jeśli opóźnienia w spłacie poprzednich kredytów były na tyle poważne, że zobowiązania zakwalifikowano jako "stracone" (opóźnienia powyżej 6 miesięcy, wszczęcie postępowania egzekucyjnego), to na objęcie ich kredytem konsolidacyjnym nie można już liczyć. Jest to zatem produkt raczej dla klientów "popadających w kłopoty", a nie dla tych, którzy już znaleźli się w poważniejszych tarapatach.

Istotną przeszkodą w udzieleniu długoterminowego kredytu może być również wiek klienta. Banki często ustalają graniczny wiek kredytobiorcy w momencie spłaty ostatniej raty. Osobom nie spełniającym narzuconych przez bank warunków pozostaje zatem poszukiwanie młodszego poręczyciela.

"Nałogowi" kredytobiorcy mogą potraktować restrukturyzację zadłużenia jako okazję do zaciągnięcia kolejnych zobowiązań. Wydłużenie okresu kredytowania i obniżenie wysokości raty sprawia, że zdolność kredytowa klienta polepsza się. Może on ponownie liczyć na otrzymanie karty kredytowej czy kredytu gotówkowego, co rodzi pokusę trudną do odparcia. Nierzadko już po krótkim czasie szczęśliwy posiadacz kredytu konsolidacyjnego staje się ponownie idealnym "obiektem" do restrukturyzacji.

Kredyt konsolidacyjny może mieć jeszcze jedno zastosowanie. Osoby, które skorzystały z niegdyś atrakcyjnego, a dziś zdecydowanie zbyt drogiego kredytu na cele mieszkaniowe, mogą dzięki kredytowi konsolidacyjnemu przenieść swoje zadłużenie do innego banku. Przeznaczając otrzymane od banku środki na zakup czy remont mieszkania lub refinansując kredyt mieszkaniowy można często liczyć na niższe oprocentowanie, dodatkowe wakacje kredytowe, dłuższy okres spłaty i wyższą kwotę kredytu.

Zdolność kredytowa i zabezpieczenia

Na kredyt konsolidacyjny liczyć mogą, co jest oczywiste, wyłącznie osoby posiadające zdolność kredytową. Sposób wyliczania zdolności kredytowej zależny jest od procedur przyjętych w konkretnej instytucji. Istotny jest fakt, że przy jej ustalaniu nie bierze się pod uwagę obciążeń finansowych mających ulec konsolidacji - to przecież właśnie one są niejako przedmiotem kredytowania.

Zdolność kredytowa jest także jednym z dwóch głównych czynników decydujących o wysokości przyznanego kredytu. Drugim z nich jest wartość nieruchomości będącej zabezpieczeniem. Górna granica wysokości kredytu to w polskich bankach oferujących kredyty konsolidacyjne 80%, a w szczególnych przypadkach (np. przy ubezpieczeniu brakującej części wkładu własnego) 100% wartości nieruchomości (współczynnik ten określany jest mianem LTV - loan to value).

Podstawową formą zabezpieczenia kredytów konsolidacyjnych jest hipoteka. Jej ustanowienie wiąże się z koniecznością dokonania wyceny nieruchomości - koszty tej wyceny ponosi wnioskujący o kredyt. Część banków dopuszcza, by obciążona hipoteką nieruchomość nie należała do kredytobiorcy. Często spotykanym dodatkowym wymogiem jest ubezpieczenie nieruchomości i dokonanie cesji praw z polisy na bank. Suma ubezpieczenia z założenia nie może być niższa niż wysokość udzielanego kredytu.

Ustanowienie zabezpieczenia hipotecznego jest dość czasochłonne, dlatego też każdy z banków proponuje kredytobiorcom szerszy lub węższy wachlarz zabezpieczeń przejściowych. Najpopularniejszym z nich jest ubezpieczenie spłaty kredytu. Spośród innych rozwiązań w ofertach polskich banków znaleźć możemy: podwyższenie marży banku do czasu ustanowienia zabezpieczenia docelowego, poręczenie, weksel in blanco, kaucję pieniężną oraz zastaw rejestrowy. Zwolnienie zabezpieczeń pomostowych następuje najczęściej w ciągu 14 dni od otrzymania przez bank odpisu z księgi wieczystej z prawomocnym wpisem hipoteki ustanowionej na jego rzecz.

Wypłata i spłata

Wypłata kwoty kredytu konsolidacyjnego może odbyć się na co najmniej dwa sposoby. Bank może przelać pieniądze bezpośrednio na rachunki instytucji, w których zadłużył się klient (tak postępuje m.in. PKO BP SA). Kredytobiorca nie "zobaczy" więc pożyczonych pieniędzy, chyba że ich część przeznaczona była na dowolny cel konsumpcyjny. Środki na spłatę zobowiązań w innych bankach mogą być także przekazane na rachunek bankowy kredytobiorcy. Wówczas spoczywa na nim obowiązek przedstawienia zaświadczeń o uregulowaniu należności (taki sposób wypłaty środków na pokrycie zadłużenia nie zabezpieczonego hipoteką przyjął np. Bank Millenium SA).

Spłata kredytu konsolidacyjnego odbywa się najczęściej w miesięcznych ratach równych lub malejących. Niemal wszystkie banki przewidują możliwość zawieszenia spłaty kapitału na pewien okres (karencja). Kredytobiorcy nie zwalnia to jednak od obowiązku zapłaty odsetek od pożyczonej kwoty.

Nietypowe podejście do zagadnienia spłaty kredytu prezentuje na polskim rynku Multibank w tzw. planie finansowym pod nazwą "Wszystko W Jednym". Harmonogram spłaty nie jest ustalony sztywno, co pozwala kredytobiorcy elastycznie reagować na przypływy i odpływy gotówki.

Czy konsolidacja się opłaca?

Zastąpienie wielu krótkoterminowych kredytów jednym kredytem długoterminowym sprawia, że nieprzyjemne skutki nadmiernego zadłużenia są mniej odczuwalne. Ale czy konsolidacja może faktycznie być lekarstwem dla przemęczonego portfela? Na to pytanie odpowiedzią może być tylko zimna kalkulacja - w każdej sytuacji należy porównać całkowity koszt kredytu konsolidacyjnego z kosztami konsolidowanych kredytów. Często okazać się może, że za chwilę pozornego "oddechu" (pod postacią niższej raty) kredytobiorca zapłaci w długim okresie kredytowania więcej niż przed konsolidacją. Jeśli zaś dodatkowo nie będzie w stanie oprzeć się pokusie ponownego zaciągnięcia kredytu, to droga do kolejnej kredytowej restrukturyzacji może okazać się o wiele trudniejsza.

Michał Kisiel, Bankier.pl S.A.

Tab. Zestawienie kredytów konsolidacyjnych w wybranej ofercie banków

Źródło: