Metody phishingu zmieniają się co kilka miesięcy. Mechanizm oszustwa pozostaje ten sam od lat. Ofiara ma podjąć decyzję finansową pod presją, bez czasu na zastanowienie i bez możliwości skonsultowania się z kimkolwiek. Kilka powtarzalnych sygnałów pozwala rozpoznać próbę wyłudzenia, zanim konto zostanie wyczyszczone.
1. Presja czasu i groźba natychmiastowych konsekwencji
Wiadomość każe działać teraz. Konto zostanie zablokowane w ciągu godziny, przesyłka wróci do nadawcy, dopłata do rachunku za prąd przepadnie po północy, komornik zajmie wynagrodzenie do końca dnia. Ani bank, ani urząd, ani kurier nie wymuszają decyzji finansowych w kilkanaście minut przez SMS. Poczucie, że trzeba kliknąć natychmiast, jest sygnałem do zatrzymania się.
2. Link zamiast oficjalnego kanału
Prawdziwy bank nie prosi o logowanie przez odnośnik w SMS-ie ani w mailu. Adresy w takich wiadomościach na pierwszy rzut oka wyglądają wiarygodnie: santender.pl zamiast santander.pl, ing-bezpieczne-logowanie.com zamiast oficjalnej domeny, końcówka .top albo .yzx w miejscu .pl. Do bankowości elektronicznej wchodzi się z zakładki w przeglądarce lub z aplikacji mobilnej. Nigdy z linku otrzymanego z zewnątrz.
Zobacz także
3. Prośba o kod BLIK, kod z SMS-a albo dane karty
Kod BLIK jest jednorazowym poleceniem wypłaty albo płatności. Bank nie potrzebuje go do żadnej weryfikacji. Konsultant nigdy nie zapyta o kod autoryzacyjny, PIN do karty, CVV z rewersu ani o pełne hasło do bankowości. Każda taka prośba, niezależnie od uzasadnienia, jest oszustwem.
4. Instalacja programu do zdalnego pulpitu
AnyDesk, TeamViewer, Quick Assist, UltraViewer. Rzekomy pracownik banku albo funkcjonariusz CBŚP tłumaczy, że musi połączyć się z komputerem ofiary, żeby „zabezpieczyć środki" lub „zatrzymać hakera, który zaatakował rachunek". W rzeczywistości uzyskuje dostęp do bankowości i wykonuje przelewy na oczach ofiary. Żadna instytucja publiczna nie prowadzi działań operacyjnych w ten sposób.
5. Przelew na „bezpieczne konto techniczne"
Wariant powyższego scenariusza bez zdalnego pulpitu. Rozmówca przekonuje, że pieniądze są zagrożone i trzeba je pilnie przelać na rachunek wskazany przez „analityka bezpieczeństwa" albo „depozyt policyjny". Banki nie prowadzą kont technicznych do zabezpieczania środków klientów. Prawdziwa procedura w razie zagrożenia to zastrzeżenie karty i kontakt z infolinią z numeru wydrukowanego na jej odwrocie.
6. Nietypowy nadawca i podejrzany kanał
SMS z krótkiego numeru zamiast nazwy banku, mail z adresu na gmail.com podpisany jako „Dział Bezpieczeństwa PKO BP", telefon z zagranicznego prefiksu udający polską infolinię, wiadomość na WhatsApp od „doradcy inwestycyjnego". Numery i adresy można sfałszować przez spoofing, ale niedbałość w tej warstwie wciąż zdradza dużą część kampanii. Obce znaki diakrytyczne w polskim komunikacie to kolejny trop.
7. Oferta, która nie ma prawa istnieć
Inwestycja z gwarantowanym zyskiem kilkunastu procent miesięcznie. Platforma handlowa reklamowana przez znanego polityka jako „kanał dostępu do majątku Elona Muska". „Program rządowy" dopłat, do którego trzeba wnieść zaliczkę. Deepfake wideo z prezenterem telewizyjnym zachwalającym aplikację tradingową. Zysk bez ryzyka nie istnieje w regulowanych produktach finansowych. Przed przelaniem jakichkolwiek pieniędzy na nieznaną platformę sprawdza się listę ostrzeżeń publicznych KNF na knf.gov.pl.
Podejrzane SMS-y przesyła się do CERT Polska pod numer 8080. Podejrzane strony i wiadomości mailowe zgłasza się przez formularz na incydent.cert.pl.
