Kosztami uzyskania przychodów, w oparciu o art. 22 ustawy o PIT są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów. Z drugiej strony, należy pamiętać, że podstawą zapisów w podatkowej księdze przychodów i rozchodów mogą być wyłącznie dowody księgowe spełniające warunki określone w Rozporządzeniu KPiR.
Podatnicy prowadzący podatkową księgę przychodów i rozchodów mogą wybrać kasową lub memoriałową metodę rozliczania kosztów w czasie. Należy pamiętać, że wybraną metodę podatnik powinien stosować przez cały rok podatkowy.
Metoda kasowa
Metoda kasowa polega na ujmowaniu kosztów w dacie ich poniesienia, niezależnie od tego, do jakiego okresu się one odnoszą. Wynika to z ogólnej zasady wyrażonej w art. 22 ust. 4 ustawy o PIT, zgodnie z którą koszty uzyskania przychodów są potrącane tylko w tym roku podatkowym, w którym zostały poniesione.
W przypadku podatników prowadzących podatkowe księgi przychodów i rozchodów, za dzień poniesienia kosztu uzyskania przychodów uważa się dzień wystawienia faktury (rachunku) lub innego dowodu stanowiącego podstawę do zaksięgowania (ujęcia) kosztu (zgodnie z art. 22 pkt. 6b ustawy o PIT).
Reasumując, w sytuacji wyboru przez podatnika prowadzącego podatkową księgę przychodów i rozchodów metody kasowej rozliczania kosztów, koszty będą ujmowane pod datą wystawienia dokumentu będącego dowodem poniesienia tego kosztu. Metoda ta często bywa nazywana metodą uproszczoną ze względu na niższy stopień skomplikowania, w porównaniu do metody memoriałowej, o której będzie mowa poniżej.
Metoda memoriałowa
Metoda memoriałowa polega na rozliczaniu kosztów w podziale na koszty bezpośrednie i koszty inne niż koszty bezpośrednio związane z przychodami (pośrednie).
Pojęcie bezpośrednich kosztów uzyskania przychodów i kosztów innych niż koszty bezpośrednio związane z przychodami pojawia się w ustawie w związku z regulacjami dotyczącymi zasad rozliczania kosztów w czasie. Ustawodawca nie przedstawił jednak ich definicji, dlatego też podatnicy powinni samodzielnie klasyfikować koszty.
| Prowadzisz przedsiębiorstwo? www.twoja-firma.pl Portal stworzony z myślą o małych i średnich firmach. Znajdziesz tu wszystko, o czym powinien wiedzieć każdy przedsiębiorca! |  |
Zgodnie z dominującą linią interpretacji podatkowych, jeżeli dany wydatek odnosi się do konkretnego przychodu, należy zaliczyć go do bezpośrednich kosztów uzyskania przychodów. Jeżeli natomiast uznamy, że koszt dotyczy całokształtu działalności jednostki i wpływa na jej ogólnie pojęte funkcjonowanie, powinniśmy uznać, że jest to koszt inny niż bezpośrednio związany z przychodami (a zatem pośredni).
Należy ponadto zwrócić uwagę, że w oparciu o art. 22 pkt. 6 ustawy o PIT, warunkiem stosowania metody memoriałowej przez podatników prowadzących podatkową księgę przychodów i rozchodów jest to, że stale w każdym roku podatkowym księgi te będą prowadzone w sposób umożliwiający wyodrębnienie kosztów uzyskania przychodów odnoszących się tylko do tego roku podatkowego.
Koszty bezpośrednio związane z przychodami
W oparciu o zapis art. 22 ust. 5 ustawy o PIT, u podatników prowadzących KPiR koszty uzyskania przychodów bezpośrednio związane z przychodami, poniesione w latach poprzedzających rok podatkowy oraz w roku podatkowym, są potrącane w tym roku podatkowym, w którym osiągnięte zostały odpowiadające im przychody.
Z drugiej strony, koszty bezpośrednie odnoszące się do przychodów danego roku podatkowego i poniesione po zakończeniu tego roku podatkowego, ale przed upływem terminu do złożenia zeznania podatkowego są potrącane w tym roku podatkowym, w którym osiągnięty został przychód im odpowiadający.
Koszty pośrednie
Pośrednie koszty uzyskania przychodów są potrącane w dacie ich poniesienia. Jeżeli koszty te dotyczą okresu przekraczającego rok podatkowy, a nie jest możliwe określenie jaka ich część dotyczy danego roku podatkowego, w takim przypadku stanowią koszty uzyskania przychodów proporcjonalnie do długości okresu, którego dotyczą.
Reasumując, ustawodawca umożliwia podatnikom prowadzącym podatkową księgę przychodów i rozchodów wybór metody rozliczania kosztów w czasie: metody kasowej lub metody memoriałowej. Jak już była mowa wyżej, metoda kasowa jest metodą uproszczoną, dająca możliwość regulowania podstawy opodatkowania w danym okresie. Metoda memoriałowa natomiast jest metodą bardziej skomplikowaną, posiadającą mimo to zalety w postaci możliwości regulowania poziomu kosztów w jednym roku podatkowym i możliwości regulowania poziomu przychodów w następnym roku podatkowym.
Zasady prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów reguluje Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów (Dz.U. Nr 152, poz. 1475), zwane „Rozporządzeniem KPiR”, natomiast zasady obliczania dochodu podatników prowadzących podatkowe księgi przychodów i rozchodów określają przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych z dnia 26 lipca 1991 r. (Dz.U. Nr 80, poz. 350), zwana „ustawą o PIT”.
Radomir Graj, Dyrektor Departamentu Podatkowego
Maria Sułek, Doradca Podatkowy
/accace
