Informacje o hipotetycznej emeryturze po ostatnich zmianach

ZUS powinien corocznie przekazywać informacje o wysokości hipotetycznej emerytury uprawnionej grupie ubezpieczonych. W ostatnim czasie wprowadzono zmiany, na skutek których ubezpieczeni otrzymają więcej danych dotyczących przyszłej emerytury.

Dla kogo informacja?

Wraz z wprowadzeniem nowego systemu ubezpieczeń społecznych ZUS rozpoczął prowadzenie indywidualnych kont ubezpieczonych, na których ewidencjonowane są m.in. składki ubezpieczeniowe. Żeby umożliwić kontrolę ich odprowadzania przez płatników, art. 50 ustawy systemowej nakłada na ZUS obowiązek przesłania corocznej informacji o stanie konta ubezpieczonego. Powinna być ona przekazana w terminie do 31 sierpnia każdemu ubezpieczonemu urodzonemu po 31 grudnia 1948 r. Oprócz danych dotyczących zewidencjonowanych składek oraz zwaloryzowanego kapitału początkowego powinna zawierać wyliczenie hipotetycznej emerytury. Przy czym ta ostatnia informacja podawana jest tylko ubezpieczonym, którzy na dzień 31 grudnia poprzedniego roku ukończyli co najmniej 35 lat.

Hipotetycznej emerytury nie oblicza się ubezpieczonym, którym wysokość emerytury ustalono na zasadach określonych w art. 26 lub 183 ustawy o emeryturach i rentach z FUS (Dz. U. z 2004 r. nr 39, poz. 353 ze zm.). Nie oblicza się jej również w roku, w którym przesyłana jest informacja o stanie konta, jeżeli w okresie od 1 stycznia tego roku do dnia przesłania informacji ubezpieczonemu ustalono wysokość emerytury w oparciu o przywołane przepisy.

Szerzej o zmianach w ustawie

W myśl znowelizowanego art. 50 ust. 1c ustawy, w informacji powinna być podana wysokość:

• hipotetycznej emerytury, jaką ubezpieczony uzyskałby w wieku emerytalnym, wynoszącym 60 lat dla kobiet i 65 lat dla mężczyzn lub w wieku, o którym mowa w ust. 1d i 1e - według aktualnego stanu konta ubezpieczonego,
   
• hipotetycznej emerytury, jaką ubezpieczony uzyskałby we wspomnianym wyżej wieku, gdyby za każdy pełny miesiąc przypadający do osiągnięcia tego wieku na jego koncie była ewidencjonowana hipotetyczna kwota składki, obliczona przez podzielenie aktualnej kwoty składek emerytalnych przez wyrażony w miesiącach okres podlegania ubezpieczeniu emerytalnemu.

Nastąpiło więc wyraźne rozszerzenie - w stosunku do poprzednio obowiązującego stanu - zakresu informacji, jaką powinien otrzymać ubezpieczony o przyszłym świadczeniu emerytalnym.

Przywołany art. 50 w ust. 1d ustawy systemowej stanowi, że w sytuacji, gdy ubezpieczonemu do osiągnięcia wieku emerytalnego (odpowiednio 60 lat lub 65 lat) brakuje nie więcej niż 5 lat, ZUS - począwszy od 2009 r. - powinien dodatkowo poinformować tę osobę o wysokości hipotetycznej emerytury, jaką uzyskałaby w wieku przekraczającym obowiązujący wiek emerytalny o rok, jak również o dwa, trzy, cztery i pięć lat. Z kolei ust. 1e dotyczy ubezpieczonych, którzy przekroczyli wiek emerytalny i nie wystąpili jeszcze o ustalenie emerytury. W tym wypadku hipotetyczną emeryturę oblicza się dla faktycznego wieku danej osoby oraz kolejnych pięciu lat.

Zadaniem tego rodzaju informacji jest uświadomienie osobom je otrzymującym istnienia zależności między długością okresu aktywności zawodowej, a tym samym opłacania składek, a wysokością przyszłej emerytury. Im okresy te będą dłuższe, tym wyższe będzie świadczenie emerytalne.

ZUS ograniczył informacje

Wysłana przez ZUS w 2007 r. „Informacja o stanie konta w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych uwzględniająca składki na fundusz emerytalny za lata 1999-2005” zawiera dane dotyczące:

• wysokości zwaloryzowanych składek na ubezpieczenie emerytalne, z wyłączeniem składek na otwarte fundusze emerytalne, za lata 1999-2005,
   
• wysokości zwaloryzowanego kapitału początkowego, o ile danej osobie został on już obliczony,
   
• wysokości składek na ofe zarówno należnych, jak i przekazanych za okres od początku 1999 r. do 31 grudnia 2006 r. - w przypadku osób, które są członkami ofe,
   
• kwoty składek emerytalnych, z wyłączeniem składek na ofe, zewidencjonowanych na koncie ubezpieczonego w 2006 r. - w wysokości nominalnej oraz w rozbiciu na poszczególne miesiące tego roku.

ZUS nie przekazał natomiast informacji - mimo obowiązku wynikającego z przepisów ustawy systemowej - o wysokości hipotetycznej emerytury. W zamian dołączył poglądową, a więc bardzo ogólnikową, informację o wysokości przyszłej emerytury z I filaru, podając również adres strony internetowej (www.mojaemerytura.zus.pl), na której znajduje się specjalny kalkulator emerytalny. Jego zadaniem jest umożliwienie samodzielnego obliczenia - w oparciu o dane zamieszczone w informacji - orientacyjnej, prognozowanej wysokości emerytury z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (I filaru).

Podstawa prawna: ustawa z dnia 13.10.1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2007 r. nr 11, poz. 74 ze zm.).

Źródło: