Dzięki uproszczonym przepisom założenie jednoosobowej działalności gospodarczej jest obecnie znacznie prostsze i szybsze, niż było w przeszłości. To jednak nie oznacza, że firmę zawsze zakłada się „od ręki”. Przed startem z własną działalnością warto sprawdzić ile czasu zajmuje obecnie ten proces i w którym momencie można już zacząć działać.
Od 2009 r. przepisy dotyczące rejestracji jednoosobowej firmy są systematycznie upraszczane. Najpierw wprowadzono tzw. „jedno okienko”, czyli możliwość załatwienia wielu spraw i czynności rejestracyjnych związanych z zakładaną działalnością w jednym miejscu. Wcześniej konieczne było składanie osobnych wniosków w urzędzie gminy, GUS, ZUS oraz w urzędzie skarbowym.
Jednak w praktyce z możliwością załatwienia wszystkich spraw rejestracyjnych „za jednym zamachem” bywa różnie. W niektórych urzędach miasta lub gminy znajdują się stanowiska urzędu skarbowego i ZUS-u – wówczas firmę można faktycznie założyć w jeden dzień. W innych miastach „jedno okienko” nie funkcjonuje prawidłowo, a wtedy konieczna jest wizyta w kilku urzędach, co może nieco wydłużyć proces rejestracyjny.
Przeczytaj także
CEIDG – ile trzeba czekać na uzyskanie wpisu?
W lipcu 2011 r. wprowadzono Centralną Ewidencję i Informację o Działalności Gospodarczej (CEIDG). Wniosek o wpis do tej ewidencji to podstawowy obowiązek nowego przedsiębiorcy. Obecnie wniosek ten składa się na specjalnym formularzu CEIDG-1. Posiadanie wpisu w CEIDG jest wobec tego kluczowe – bez niego na pewno nie można zacząć prowadzić działalności.
ReklamaZobacz także
Wniosek CEIDG-1 dla osób fizycznych wykonujących działalność gospodarczą jest jednocześnie:
- Wnioskiem o nadanie numeru REGON.
- Wnioskiem o nadanie NIP.
- Oświadczeniem o wyborze formy opodatkowania (zasady ogólne, podatek liniowy, ryczałt lub karta podatkowa).
- Zgłoszeniem płatnika składek do ZUS.
W kontekście ZUS-u trzeba jednak wiedzieć, że samo złożenie CEIDG-1 nie wystarcza, jeśli chodzi o obowiązki w ZUS-ie. Ta kwestia jest opisana poniżej.
Przyszły przedsiębiorca ma możliwość wyboru, w jaki sposób złoży wniosek CEIDG-1. Możliwe są następujące sposoby:
- Złożenie wniosku przez Internet za pomocą podpisu elektronicznego lub profilu zaufanego. Profil zaufany jest bezpłatny, ale jego uzyskanie wiąże się z koniecznością wcześniejszej wizyty w urzędzie. Z kolei certyfikowany podpis elektroniczny kosztuje kilkaset złotych, więc kupno podpisu do celu założenia firmy raczej nie jest opłacalne.
Jeżeli jednak przyszły przedsiębiorca posiada taki podpis lub profil zaufany, ma możliwość złożenia wniosku CEIDG-1 przez Internet i rozpoczęcia wykonywania działalności jeszcze tego samego dnia.
- Wypełnienie wniosku elektronicznego i wysłanie go bez podpisu elektronicznego. Wówczas konieczne jest jednak osobiste potwierdzenie w urzędzie prawdziwości podanych informacji w ciągu 7 dni. Dopiero pokwitowanie złożonego wniosku uprawnia do rozpoczęcia działalności.
- Osobiste złożenie wniosku w urzędzie miasta lub gminy. Wówczas urzędnik potwierdza tożsamość wnioskodawcy i kwituje przyjęcie wniosku. Posiadając pokwitowany wniosek można rozpocząć wykonywanie działalności gospodarczej.
- Wysłanie wniosku pocztą, listem poleconym. Podpis złożony pod takim wnioskiem musi być potwierdzony notarialnie – inaczej wniosek nie zostanie zatwierdzony. W takiej sytuacji najbezpieczniej jest rozpocząć prowadzenie działalności dopiero, gdy wpis do CEIDG będzie widoczny w Internecie.
Generalnie więc możliwe jest rozpoczęcie działalności już w chwili złożenia wniosku o wpis do ewidencji lub w chwili, gdy urzędnik pokwituje przyjęcie takiego wniosku. Wpis jest dokonywany nie później niż następnego dnia roboczego po dniu wpływu poprawnego wniosku do ewidencji.
Zaświadczeniem o wpisie w CEIDG jest wydruk ze strony internetowej CEIDG. Wydruk ten jest podstawowym dokumentem potwierdzającym posiadanie statusu przedsiębiorcy. Mogą go wymagać banki, operatorzy telekomunikacyjni, urzędy i inne instytucje.
UWAGA
We wniosku o wpis do CEIDG przedsiębiorca może określić późniejszy dzień podjęcia działalności gospodarczej. Może to być np. pierwszy dzień miesiąca następującego po miesiącu, w którym składany jest wniosek. Wówczas to właśnie od tej daty możliwe jest faktyczne rozpoczęcie działalności firmy i wykonywanie czynności z tym związanych m.in. podpisywanie umów, sprzedaż towarów i usług itp.
NIP
Jak już wcześniej wspomniano wniosek o wpis do CEIDG jest również zgłoszeniem identyfikacyjnym do naczelnika urzędu skarbowego, dzięki czemu otrzymuje się NIP. W przypadku jednoosobowej działalności osobisty numer NIP staje się numerem firmowym – wystarczy, że nowy przedsiębiorca go posiada (kilka lat temu było to obligatoryjne dla każdego).
Jeżeli jednak osoba zakładająca działalność nie ma jeszcze nadanego NIP musi poczekać na otrzymanie urzędowego potwierdzenia nadania tego numeru. Takie potwierdzenie przychodzi pocztą.
Dopóki przedsiębiorca nie posiada NIP, to zasadniczo nie może wystawiać faktur. Aczkolwiek można trafić na interpretacje, które mówią, że można wystawić fakturę przed nadaniem NIP, a później skorygować ten dokument. Na szczęście obecnie okres oczekiwania na NIP jest krótki – wynosi 3 dni od dnia złożenia wniosku o wpis do ewidencji.
Przeczytaj także
REGON
W ostatnich latach numer REGON (czyli Rejestru Gospodarki Narodowej) stracił na znaczeniu. O jego nadanie przedsiębiorca występuje automatycznie składając wniosek CEIDG-1.
Nadany numer jest wysyłany do przedsiębiorcy pocztą w ciągu kilku dni od złożenia wniosku. Jednakże nic nie stoi na przeszkodzie, aby rozpocząć wykonywanie działalności jeszcze przed jego otrzymaniem. Obecnie posiadanie REGON-u nie jest konieczne do rejestracji firmy w urzędzie skarbowym, czy w ZUS-ie. Nie trzeba także mieć tego numeru, aby wystawiać faktury VAT.
ZUS
Wraz ze złożeniem wniosku do CEIDG przedsiębiorca zostaje automatycznie zgłoszony do ZUS jako płatnik składek. Niestety nie zwalnia go to od konieczności wizyty w placówce ZUS-u. Dodatkowo konieczne jest bowiem dokonanie zgłoszenia przedsiębiorcy do ubezpieczeń za pomocą formularza ZUS ZUA lub ZUS ZZA (dotyczy osób prowadzących firmę i pracujących jednocześnie na etacie).
Takiego zgłoszenia można dokonać osobiście w ZUS-ie lub za pośrednictwem poczty w terminie 7 dni od rozpoczęcia działalności gospodarczej. Tak więc działalność można rozpocząć jeszcze przed zgłoszeniem do ZUS-u. Trzeba jednak pamiętać o 7-dniowym terminie, gdyż jego niedotrzymanie lub całkowity brak rejestracji może wiązać się z sankcjami ze strony ZUS-u.
Przeczytaj także
Urząd skarbowy
Nowy przedsiębiorca nie musi niczego załatwiać w urzędzie skarbowym, jeżeli nie chce (lub nie musi) zarejestrować się jako podatnik VAT.
Jeżeli jednak przedsiębiorca chce od początku prowadzenia firmy posiadać status czynnego podatnika VAT musi złożyć w urzędzie skarbowym druk zgłoszeniowy VAT-R. Formularz ten musi być złożony najpóźniej w dniu poprzedzającym dzień rozpoczęcia sprzedaży lub świadczenia usług objętych VAT-em.
VAT-R można dostarczyć do urzędu skarbowego osobiście lub wysłać listem poleconym. Opłata za rejestrację wynosi 170 zł (jeżeli zgłoszenie wysyłane jest pocztą należy do niego załączyć potwierdzenie przelewu). Urząd potwierdza zgłoszenie wydając decyzję administracyjną VAT-5. Jednakże warto podkreślić, że faktury można wystawiać już następnego dnia po złożeniu wniosku VAT-R w urzędzie skarbowym.
Ile więc trwa założenie firmy?
Z powyższych zasad wynika, że założenie firmy trwa nawet ok. 1 godziny, pod warunkiem, że w danym mieście działa „jedno okienko” (jeżeli nie działa, to może to potrwać kilka godzin, w zależności od odległości między urzędami i kolejek).
Jedynie kwestia NIP-u może stanowić problem, o ile nowy przedsiębiorca tego numeru nie posiada. Na uzyskanie NIP-u trzeba poczekać 3 dni. Nie zmienia to jednak faktu, że po uzyskaniu wpisu do CEIDG można rozpocząć prowadzenie działalności gospodarczej.
