Ponad 150 wysłanych CV, by zdobyć pierwszą pracę - taki próg przekroczył co dziesiąty badany młody kandydat. Aż 81,2 proc. respondentów wskazuje, że na drodze do zatrudnienia stoi brak doświadczenia, a 78,5 proc. narzeka, że pracodawcy nie odpowiadają na ich aplikacje. Sprawdziliśmy, jak zmienił się rynek pracy dla osób stojących obecnie na progu kariery zawodowej.
Żeby zdobyć doświadczenie, trzeba dostać pracę. Żeby dostać pracę, coraz częściej trzeba już mieć doświadczenie - z tym problemem mierzą się młode osoby wchodzące obecnie na rynek pracy. Wymagania w ogłoszeniach juniorskich bywają na poziomie bardziej doświadczonych pracowników, a wysłanie dziesiątek CV nie gwarantuje nawet odpowiedzi - takie wnioski płyną z raportu „Junior na rynku pracy”, przygotowanego przez portale rocketjobs.pl i justjoin.it. Jego autorzy przeanalizowali ponad 75 tys. ofert pracy opublikowanych od stycznia 2020 do czerwca 2026 r. oraz przeprowadzili w czerwcu 2026 r. badanie wśród 331 kandydatów w wieku 18-28 lat.
Aż 69,3 proc. badanych uważa, że oferty juniorskie często wymagają kompetencji na poziomie mida lub seniora. Określenie „junior” nie zawsze oznacza więc stanowisko, na którym można dopiero zdobywać zawodowe umiejętności. Również surowa jest ocena otwartości pracodawców na początkujących. Aż 94 proc. badanych uważa, że firmy zatrudniają dziś juniorów mniej chętnie niż kiedyś. Trudności przekładają się na liczbę wysyłanych aplikacji. Co piąty badany, aby dostać pierwszą pracę, musiał wysłać od 31 do 70 CV, co dziesiąty od 71 do 150, a kolejne 10,7 proc. przekroczyło próg 150 zgłoszeń. Poszukiwania najczęściej trwają do trzech miesięcy, jednak u 8,5 proc. respondentów ciągną się już ponad rok.
Młodzi nie potrafią się dostosować do rynku pracy?
Największą przeszkodą okazuje się wymagane doświadczenie, wskazywane przez 81,2 proc. respondentów. Dużym problemem dla młodych jest także brak odpowiedzi ze strony rekruterów, na co wskazuje aż 78,5 proc. badanych. Istotną barierę stanowi też zbyt mała liczba ofert dla początkujących, na którą zwraca uwagę 70,1 proc. młodych ludzi. Kandydatom brakuje też zasobów, które mogłyby pomóc w dotarciu do pracodawców. Brak sieci kontaktów wskazuje 37,6 proc., a brak wiedzy, jak wyróżnić się w CV lub portfolio – 34,2 proc. respondentów. Natomiast zbyt małe wynagrodzenie jako barierę wymienia natomiast 14,4 proc.
– Dane pokazują, że głównym problemem juniorów nie są dziś oczekiwania finansowe, ale trudność w dostosowaniu się do nowych realiów rynku pracy – uważa Paulina Świątkiewicz, HR Business Partner w rocketjobs.pl i justjoin.it. – Mamy do czynienia z redefinicją ról juniorskich. Firmy coraz rzadziej szukają wyłącznie potencjału, a częściej osób, które już na starcie mogą wnieść do organizacji konkretne umiejętności. Jeżeli ponad 80 proc. kandydatów spotyka się z wymaganiem doświadczenia na stanowiskach juniorskich, nie jest to wyjątek, ale wyraźny trend.
Zdaniem ekspertki widoczna jest rozbieżność między oczekiwaniami obu stron: młodzi szukają miejsca, w którym będą mogli się uczyć, a firmy coraz częściej wymagają umiejętności zdobytych jeszcze przed pierwszym zatrudnieniem.
Brak doświadczenia nie zawsze wyklucza
Również dane OLX Praca pokazują, że osoby rozpoczynające karierę wchodzą dziś na bardziej konkurencyjny rynek. Jak twierdzi Konrad Grygo, starszy analityk biznesowy w OLX Praca, brak doświadczenia nie zamyka jednak dostępu do dużej części rynku.
– W okresie od stycznia 2025 do sierpnia 2026 r. 47,6 proc. analizowanych przez nas ogłoszeń nie wymagało wcześniejszego doświadczenia zawodowego – mówi Bankier.pl Konrad Grygo. – To, czego pracodawcy oczekują od osób rozpoczynających pracę, różni się w zależności od charakteru stanowiska. W ofertach blue collar częściej pojawiają się dyspozycyjność, odpowiedzialność i umiejętność pracy w zespole. W przypadku stanowisk grey collar szczególnie często wskazywane są komunikatywność i dyspozycyjność, natomiast w white collar większe znaczenie mają samodzielność czy status studenta. Wspólnym elementem pozostaje odpowiedzialność, która pojawia się w około 1/5 ogłoszeń we wszystkich 3 segmentach.
Zdaniem eksperta OLX, dane pokazują też, że oferta niewymagająca doświadczenia nie zawsze jest tym samym, co oferta kierowana wprost do juniora. – Dobrze widać to na przykładzie stanowisk biurowych. Od stycznia do lipca 2026 r. w administracji biurowej 41 proc. ogłoszeń nie zawierało wymogu wcześniejszego doświadczenia, podczas gdy oferty kierowane bezpośrednio do juniorów stanowiły 6 proc. wszystkich ogłoszeń w tej kategorii. Dla porównania, w IT i telekomunikacji udział ofert juniorskich wynosił niemal 14 proc., a w finansach 8 proc. Samo określenie „junior” nie jest więc wystarczającą wskazówką, czy na dane stanowisko może aplikować osoba bez wcześniejszej historii zatrudnienia. Istotne są konkretne wymagania opisane w ogłoszeniu – podkreśla Konrad Grygo.
Najwięcej ofert dla młodych w sprzedaży i administracji
Natomiast dane Pracuj.pl wskazują, że w pierwszej połowie 2026 roku liczba ofert kierowanych do osób rozpoczynających karierę pozostała relatywnie stabilna i stanowiła 14 proc. wszystkich ogłoszeń publikowanych w tym serwisie. Wśród wszystkich ofert juniorskich najwięcej możliwości dla osób stawiających pierwsze kroki oferują:
- sprzedaż - 17 proc.,
- administracja – 14 proc.,
- obsługa klienta za 12 proc.
Zdaniem Anny Goreń, ekspertki PR w Pracuj.pl, warto pamiętać, że „brak doświadczenia” jest dziś rozumiany znacznie szerzej niż jeszcze kilka lat temu.
– Firmy nie zawsze oczekują wcześniejszej pracy etatowej, ale coraz częściej zwracają uwagę na praktyczne kompetencje zdobyte podczas działalności w organizacjach studenckich, wolontariacie, samorządzie uczniowskim lub studenckim, kołach naukowych, projektach społecznych czy własnych inicjatywach rozwijanych poza szkołą lub uczelnią – mówi Bankier.pl Anna Goreń. – Można wręcz powiedzieć, że dziś pod hasłem „junior” firmy częściej szukają nie tyle kandydatów z gotowym doświadczeniem zawodowym, ile osób, które potrafią pokazać inicjatywę, zaangażowanie i potencjał do szybkiego rozwoju.
Pracodawcy stawiają coraz wyższe wymagania
Według Katarzyny Pączkowskiej, dyrektor zatrudnienia stałego w Manpower, młodzi ludzie wchodzą na rynek, który po okresie rekordowego zapotrzebowania na pracowników wrócił do bardziej zrównoważonego poziomu aktywności rekrutacyjnej.
– Niedobór talentów, który przez lata plasował się na podium wyzwań, jest dziś mniejszy. Dlatego między innymi pracodawcy mogą bardziej selektywnie podchodzić do prowadzonych rekrutacji, stawiając wysokie oczekiwania wobec kandydatów. Wszystko to sprawia, że znalezienie pierwszej pracy stało się trudniejsze – mówi Bankier.pl Katarzyna Pączkowska. – Liczba propozycji zawodowych dla osób dopiero wchodzących na rynek pracy spadła, wraz ze zmniejszającą się liczbą wszystkich ofert. Rosną wymagania związane ze zdobywaniem doświadczenia już w czasie edukacji. Kluczowe stają się kompetencje potwierdzone praktyką, stażem czy aktywnością w organizacjach studenckich, a nie jedynie dyplom potwierdzający ukończenie studiów. Oznacza to, że młodzi kandydaci konkurują nie tylko o mniejszą liczbę ofert, ale często również z osobami mogącymi pochwalić się już pierwszymi doświadczeniami zawodowymi w CV.
Liczą się staże i praktyki
Zdaniem ekspertki Manpower nie oznacza to jednak, że szanse młodych na zatrudnienie dramatycznie spadły. Natomiast zmienił się sposób wejścia na rynek pracy.
– Coraz częściej pierwszym krokiem są płatne staże, programy absolwenckie, praktyki lub praca tymczasowa, które dopiero prowadzą do stałego zatrudnienia. Wiele firm ograniczyło liczbę typowych stanowisk typu „entry level”, czyli dla osób początkujących, ale nadal inwestuje w rozwój talentów poprzez programy dla studentów, absolwentów – twierdzi Katarzyna Pączkowska. – Branżami oferującymi najwięcej możliwości dla kandydatów rozpoczynających karierę są sprzedaż, obsługa klienta, logistyka, produkcja, handel oraz centra usług wspólnych. To obszary charakteryzujące się relatywnie wysokim popytem na pracowników i dobrze rozwiniętymi procesami wdrożeniowymi, które umożliwiają zdobywanie praktycznego doświadczenia już od pierwszych dni zatrudnienia. Znacznie trudniej sytuacja wygląda w marketingu, administracji, finansach czy na stanowiskach juniorskich w IT. Tutaj obserwujemy większą liczbę kandydatów niż dostępnych ofert. Dodatkowo część prostszych zadań została zautomatyzowana lub przejęta przez bardziej doświadczonych specjalistów. Firmy ostrożniej podchodzą również do inwestowania w długie procesy wdrożenia, dlatego częściej poszukują osób gotowych do samodzielnej pracy od początku zatrudnienia.
Dzisiejsi juniorzy to przyszli specjaliści
Od młodych oczekuje się dziś, że będą zdobywać doświadczenie, zanim jeszcze rozpoczną pierwszą pracę. Staże, praktyki i własne projekty mogą ułatwić start, ale nie zastąpią gotowości firm do zatrudniania i wdrażania początkujących.
– Największym wyzwaniem młodego pokolenia rozpoczynającego karierę zawodową nie jest dzisiaj sam brak pracy, lecz dostęp do pierwszych doświadczeń. To właśnie liczba stanowisk umożliwiających zdobycie praktycznych kompetencji będzie w najbliższych latach jednym z kluczowych czynników decydujących o skutecznym starcie zawodowym – twierdzi Katarzyna Pączkowska. – Firmy, które zainwestują w rozwój juniorów, będą budowały swoje zaplecze kadrowe na przyszłość. W warunkach dynamicznie zmieniającego się rynku pracy jest to nie tylko działanie rozwojowe, lecz także element długofalowej strategii biznesowej – podsumowuje ekspertka.
