REKLAMA

Frankowcy mogą oddać klucze. I co dalej?

Michał Kisiel2016-02-22 09:24analityk Bankier.pl
publikacja
2016-02-22 09:24
fot. fot. Adam Chelstowski / FORUM

Prezydencki projekt ustawy dotyczącej kredytów walutowych przewiduje możliwość pozbycia się przez kredytobiorcy nieruchomości w zamian za zwolnienie ze zobowiązania. Taki ruch może okazać się opłacalny dla wielu frankowców. Czy może jednak spowodować, że byli frankowcy staną się niemile widziani jako kredytobiorcy?

Na rynek nieruchomości mogłoby trafić nawet 80 tys. mieszkań – takie szacunki przytacza w obszernym artykule na łamach „Pulsu Biznesu” Eugeniusz Twaróg. Wszystko za sprawą zapisu, który znalazł się w przedstawionym w styczniu projekcie prezydenta dotyczącym „sposobów przywrócenia równości niektórych umów kredytu i pożyczki”.

Przypomnijmy, że w projekcie ustawy zakłada się, że jeśli strony nie dojdą do porozumienia w kwestii restrukturyzacji kredytu, to kredytobiorca będzie miał możliwość przeniesienia na bank nieruchomości i jednoczesnego zwolnienia się ze zobowiązania. Opcja oddania kluczy będzie dostępna dla konsumentów, którzy:

  • nie mają dochodów w walucie wystarczających na pokrycie raty (w ostatnich 12 miesiącach),

  • spełnią wymóg dotyczący stosunku wysokości raty do miesięcznego dochodu kredytobiorcy (powyżej 20 proc.),

  • spełnią wymóg wzrostu wartości zadłużenia w złotych o co najmniej 30 proc. w stosunku do wypłaconej pierwotnie kwoty.

Prezydencki projekt ustawy dotyczącej kredytów walutowych przewiduje możliwość pozbycia się przez kredytobiorcy nieruchomości w zamian za zwolnienie ze zobowiązania / fot. BARTLOMIEJ KUDOWICZ / FORUM

„Jest to rozwiązanie atrakcyjne dla wszystkich, którzy mają dług większy niż aktualna cena mieszkania. NBP szacuje, że wartość kredytów z LTV powyżej 100 proc. wynosi około 75 mld zł” wskazuje Eugeniusz Twaróg. Przytaczane przez „Puls Biznesu” szacunki wskazują także, że wymogi ustawowe niezbędne do oddania kluczy spełniać może większość frankowców.

Non-recourse mortgage po polsku

Polscy kredytobiorcy nie mieli do tej pory możliwości, którą opisuje projekt prezydenckiej ustawy. Jeśli bank wypowie klientowi umowę kredytową i wykorzysta zabezpieczenie hipoteczne, a odzyskana suma nie będzie wystarczająca do pokrycia pozostałego do spłaty zadłużenia, kredytodawca sięgnie po inne środki – np. majątek osobisty dłużnika i poręczycieli. Warto wskazać, a jest to rzadko podnoszony wątek, że ustawa prezydenta daje kredytobiorcom walutowym szansę, której nie mają zadłużeni w złotych. W przypadku kredytów hipotecznych w złotych problem wskaźnika LTV przekraczającego 100 proc. jest jednak znacznie mniej powszechny, co nie znaczy, że zupełnie godzien pominięcia. Zmagać się z nim mogą np. osoby, które nie były w stanie regulować zadłużenia, a narastający dług przekroczył wartość nieruchomości.

Rozważając wpływ, jaki może mieć oddanie kluczy na dalsze losy kredytobiorcy, warto odnieść się do doświadczeń amerykańskich. W 13 stanach USA prawo dopuszcza tzw. non-recourse mortgage. Jeśli kredyt przestaje być spłacany, bankowi pozostaje sięgnąć po zabezpieczenie (nieruchomość), a gdy wartość zabezpieczenia nie wystarcza na pokrycie długu, musi sam zaabsorbować stratę. Tzw. bank walkaways (czyli porzucający kredyt) nie muszą obawiać się tego, co spędza sen z powiek polskim frankowcom – utraty nie tylko mieszkania, ale również całego życiowego dorobku.

W USA zwolnienie z długu to dochód. A w Polsce?

Porzucenie mieszkania pozornie daje kredytobiorcy szansę na nowy start z czystą kartą. W rzeczywistości jednak ma poważne konsekwencje w trzech obszarach – dostępu do bankowego finansowania, wiarygodności kredytowej oraz podatkowym.

Najmniejszy problem stanowiłby podatek. W USA anulowana część długu, czyli różnica pomiędzy wartością nieruchomości a aktualnym zadłużeniem, jest traktowana jako przychód. Kredytobiorca powinien zapłacić za niego daninę. W okresie po kryzysie finansowym w USA tymczasowo wprowadzono prawo zwalniające bankrutów z tego obowiązku. Prezydencka ustawa przewiduje zwolnienie z podatku dochodowego „korzyści” wynikającej z uwolnienia się od kredytu. Zatem dla polskich frankowców problem opodatkowania nie byłby istotny.

Czy banki będą wiedzieć, kto oddał klucze?

Oddanie kluczy jest zdarzeniem, które pozostawi ślad w historii kredytowej klienta. W USA osoby wykorzystujące strategiczne bankructwo przez wiele lat nie mogą liczyć na zaciągnięcie kolejnego kredytu hipotecznego na standardowych warunkach. Przykładowo Fannie Mae, instytucja wspierająca finansowanie rynku mieszkaniowego, nie poręczy zobowiązania takiej osoby przez 7 lat od porzucenia kredytu. Uszczerbku doznaje także scoring kredytowy, co przekłada się na dostęp do innego typu finansowania, np. kredytów konsumpcyjnych.

Przy jakim kursie franka szwajcarskiego zaczniesz prawdopodobnie mieć poważne trudności ze spłatą rat kredytowych? (odpowiedzi udzielali spłacający obecnie kredyt, N=2034)

4,01 zł – 5,00 zł

28%

Obecnie mam trudności, ale spłacam raty w całości

20%

5,01 zł – 6,00 zł

19%

Trudno powiedzieć

17%

Powyżej 6 zł

14%

Obecnie nie reguluję na bieżąco zobowiązań kredytowych

2%

Źródło: Ankieta Bankier.pl przeprowadzona wśród 6644 użytkowników w dniach 16-19stycznia 2015 roku.

Polscy kredytobiorcy walutowi to w znakomitej większości solidni klienci, bez opóźnień spłacający swoje zobowiązania. Po porzuceniu „frankowego” mieszkania wielu z nich mogłoby starać się o kredyt na kolejne lokum. Czy banki potraktowałyby ich jako kredytobiorców wysokiego ryzyka, czy też może przyjęłyby z otwartymi ramionami? Wiele zależy od tego, czy byłyby w stanie ich zidentyfikować. Tu kluczową rolę może odegrać Biuro Informacji Kredytowej.

„Jeśli ustawodawca dopuści sytuację, w której kredytobiorca będzie mógł oddać bankowi nieruchomość w zamian za zwolnienie z długu wynikającego z zaciągniętego kredytu, wówczas bank przekaże do BIK informację o zamkniętym rachunku. Powyższe, czyli ‘zwolnienie z długu’  jako wynikające z przepisów prawa (rozumiane jako prawo kredytobiorcy do konkretnego działania) będzie zarejestrowane w BIK w statusie normalnym, i nie będzie mogło mieć konotacji negatywnej (nie będzie odnotowane jako negatywnie)” – wskazuje Witold Krajewski, ekspert Biura Informacji Kredytowej.

Propozycja dla frankowców - najważniejsze fakty

Propozycja dla frankowców - najważniejsze fakty

Zwrot kwot pobranych w związku ze stosowaniem spreadu walutowego, dwa warianty restrukturyzacji zadłużenia oraz możliwość przekazania nieruchomości w zamian za zwolnienie z długu – tak w skrócie przedstawia się propozycja ustawy zaprezentowanej przez kancelarię prezydenta. Przedstawiamy najważniejsze założenia pakietu.

„Ponadto informacja o takim zobowiązaniu, po jego zamknięciu (jeśli oczywiście klient nie miał znaczących opóźnień w spłacie kredytu) będzie mogła być przetwarzana w BIK na podstawie zgody klienta, i tylko w przypadku występowania takiej zgody informacja o nim będzie ujawniana. Oczywiście ustawodawca może odmiennie uregulować tą kwestię w projektowanych przepisach, wówczas powyższe może być realizowane inaczej” dodaje ekspert BIK.

Z punktu widzenia banków klient korzystający z prawa przyznanego mu przez projektowaną ustawę byłby zatem prawdopodobnie nie do odróżnienia od osoby, która spłaciła swój kredyt przed czasem. Jeśli natomiast kredytobiorca nie zgodzi się na przetwarzanie danych przez BIK po spłacie, to kolejny bank-kredytodawca nie będzie świadom, że klient był już kredytobiorcą. Oddający klucze nie musieliby się obawiać dyskryminacji na rynku kredytowym i wracaliby na niego z czystą kartą. Można spodziewać się, że ta okoliczność dodatkowo zwiększyłaby zainteresowanie mechanizmem zaproponowanym w prezydenckiej ustawie.

Źródło:
Michał Kisiel
Michał Kisiel
analityk Bankier.pl

Specjalizuje się w zagadnieniach związanych z psychologią finansów, analizuje jak płacą i zadłużają się Polacy. Doktor nauk ekonomicznych, zwolennik idei społeczeństwa bez gotówki. Pomysłodawca finansowego eksperymentu "2 tygodnie bez portfela", w ramach którego banknoty i karty płatnicze zamienił na smartfona.

Tematy
Zapytaj eksperta o kredyt hipoteczny

Zapytaj eksperta o kredyt hipoteczny

Komentarze (251)

dodaj komentarz
~Hjk
Oddanie kluczy przy kredycie zalozmy 30 lat na 300tys to jest strata wplaconych rat zalozmy przez 8 lat, to wychodzi jakies 180tys, wiec nie powiedzialbym ze jest to sprawiedliwe splacac przez tyle lat kredyt zostac z niczym i ze 180tys w plecy.
~zenek
te 180 tys. przez 8 lat to ok. 1875/mc, czyli mniej więcej tyle ile wynosi wynajem. To jest sprawiedliwe.
~plutarch
ceny nierucha w dół - inaczej nie widzę
(usunięty)
(wiadomość usunięta przez moderatora)
~Marek
W Polsce kredytobiorca odpowiada całym majątkiem, a wartość długu nie jest ograniczona. Tak nie ma nigdzie! Wszędzie bank ma umowę co jest zabezpieczeniem długu np. mieszkanie. Nigdzie na Świecie nie ma tak że dłużnik odpowiada całym majątkiem.
~semili
Miejmy nadzieję, że i do nas (POLSKI) dotrze cywilizacja.
~rtr
Akurat odpowiadanie całym majątkiem to standard, to nie jest polska specyfika.
~malma
do Polak przestań co dzień wklejac tą sama spiewkę masz człowieku chora głowę, jesteś jakśi chory z zawiści uważaj szkodzi na głowe co już można zauważyć po wpisach nie chcemy pomocy tylko uczciwośći
~Polak
Frankowicze to tylko 3% populacji, a gdzie reszta populacji Polaków !!!

Dogadujcie się z bankami lub procesujcie !!!

Prezydent nie jest stroną sprawy !!!!

Prezydent powiedział o przewalutowaniu i to zrobi !!!

a do tego potrzebna jest UGODA !!!, a nie procesy międzynarodowe kosztem KOWALSKIEGO,
której
Frankowicze to tylko 3% populacji, a gdzie reszta populacji Polaków !!!

Dogadujcie się z bankami lub procesujcie !!!

Prezydent nie jest stroną sprawy !!!!

Prezydent powiedział o przewalutowaniu i to zrobi !!!

a do tego potrzebna jest UGODA !!!, a nie procesy międzynarodowe kosztem KOWALSKIEGO,
której koszty szacowane są na 10-15 mld EURO i są to tylko koszty bezpośrednie !!!

pozdrawiam trzeźwo myślących
~OLD_X odpowiada ~Polak
Niby masz rację. Niech frankowcy procesują/dogadują się z bankami.
Ustawa j/w byłaby wspaniałym narzędziem wyrównującym szanse kredytobiorcy.
I nie obciąża budżetu.

Powiązane: Życie z frankiem

Polecane

Najnowsze

Popularne

Ważne linki