Ekonomiści w różowych monoklach

główny analityk Bankier.pl

Prognozy gospodarcze Komisji Europejskiej wykazują tendencję do przeszacowywania wzrostu w strefie euro i niedoszacowywania deficytów fiskalnych. Jednak na Polskę eksperci KE patrzą przez szkła innej barwy niż różowa.

Okresowe prognozy ekonomiczne sporządzane przez Komisję Europejską – podobnie jak opracowania sporządzane przez Bank Światowy, MFW czy OECD - często stanowią punkt odniesienia dla rządowych prognostów oraz uczestników rynków finansowych. Problem nie leży w tym, że prognozy KE czasami okazują się nietrafione. Konia z rzędem temu ekonomiście, który regularnie i w długim okresie potrafi przewidzieć przyszłe wydarzenia gospodarcze.

Euroland pupilkiem Komisji

Rzecz w tym, że przewidywania KE w ostatnich 10 latach miały tendencję do rozjeżdżania się z rzeczywistością w kierunku urzędowego optymizmu. Projekcje KE ani razu nie zakładały recesji w eurolandzie w następnym roku. Bieżący rok mógł przynieść „przejściowe trudności”, ale następny miał być lepszy. O ile można zrozumieć, że progności Komisji nie przewidzieli skali załamania w roku 2009, o tyle dodatnie prognozy dla lat 2012-13 zakrawały na zaklinanie rzeczywistości.

Dynamika PKB strefy euro prognozowana przez KE na ogół okazywała się wyższa od faktycznej
Dynamika PKB strefy euro prognozowana przez KE na ogół okazywała się wyższa od faktycznej (Komisja Europejska, Eurostat.)

Wartości prognozowane dotyczące danego roku pochodzą z pierwszej serii prognoz KE z roku poprzedniego (najpierw były to prognozy „wiosenne”, a później „zimowe”). W ciągu ostatnich 11 lat KE 7-krotnie przeszacowała przyszłą dynamikę PKB strefy euro. Średnio różnica ta wyniosła 0,9 pkt. proc.! Gdyby pominąć nadzwyczajny rok 2009 (różnica aż 6 pkt. proc.), rozbieżność maleje do 0,3 pkt. proc., co wciąż jest bardzo istotną różnicą przy PKB rosnącym ledwie o 1-2%.

Po drugie, prognozy KE powielały dość powszechny schemat ekstrapolacji trendu, bez uwzględnienia mechaniki cyklu koniunkturalnego. Stąd trudności w przewidzeniu recesji (której stosowane modele ekonometryczne najwyraźniej są w stanie „przewidzieć” jedynie ex post) oraz niedoszacowanie tempa wzrostu gospodarczego w fazie „boomu” (np. 2006-07, 2010).

(Komisja Europejska, Eurostat.)

Zbyt optymistyczne były też założenia dotyczące przyszłego deficytu fiskalnego w strefie euro. Nawet w apogeum recesji zimą 2009, KE nie potrafiła oszacować wielkości dziury budżetowej w 2010 roku (6,2% PKB w rzeczywistości wobec prognozowanych 4,4%). Gdy rok później prognozy doszlusowano do rzeczywistości, nastąpiło równie istotne przestrzelenie górą: KE prognozowała 6,1% PKB wobec faktycznego wyniku rzędu 4,2% PKB. Gwoli sprawiedliwości trzeba przyznać, że w następnych latach Komisja niemal bezbłędnie prognozowała deficyty budżetowe, co być może wiązało się z faktem, że dostała nowe uprawnienia w kontroli narodowych finansów publicznych.

Polska statystycznie niedoceniana

W latach 2004-14 prognozy Komisji Europejskiej 6-krotnie okazały się niższe od faktycznie zrealizowanej dynamiki polskiego PKB. Za to prognozy KE (zresztą podobnie jak prognozy polskiego MF) nie doszacowały skali spowolnienia gospodarczego w latach 2008-09 i 2012-13. Komisja nie doceniła też możliwości polskiej gospodarki, która w okresie dobrej koniunktury rosła znacznie szybciej od oczekiwań Brukseli.

W ostatnich dwóch latach polska gospodarka rosła szybciej od prognoz KE
W ostatnich dwóch latach polska gospodarka rosła szybciej od prognoz KE (Komisja Europejska, GUS.)

I dlatego, choć średnia różnica między prognozą a wykonaniem była bliska zeru, to w ani jednym roku eksperci Komisji nie wstrzelili się choćby w pobliże faktycznej dynamiki polskiego PKB. Najbliżej celu byli w dwa lata temu, gdy z ubiegłorocznym wynikiem polskiej gospodarki o „zaledwie” pół punktu procentowego. To już całkiem przyzwoity wynik w porównaniu z latami poprzednimi, gdy różnica nie spadała poniżej jednego punktu procentowego.

„Prognozowanie jest trudne, zwłaszcza wtedy, gdy dotyczy przyszłości” – powiedzenie przypisywane fizykowi Nielsowi Bohrowi chyba najlepiej podsumowuje skalę trudności przy przewidywaniu zdarzeń gospodarczych. Gospodarka to wypadkowa działań ludzi, którzy ze swej natury są niezbyt przewidywalni. Zwłaszcza gdy decyzje motywowane są silnymi emocjami, jakie towarzyszą w okresie kryzysu finansowego.

Kuczyński: Korekta czy coś na miarę pokolenia?

Kuczyński: Korekta czy coś na miarę pokolenia?

W dzisiejszym tekście chciałem się zająć programem rozwoju Polski autorstwa wicepremiera Mateusza Morawieckiego, ale okazało się, że nie został przedstawiony na wtorkowym posiedzeniu rządu. Być może przedstawiony będzie na kolejnym posiedzeniu (16.02) lub nawet później. Wrócę do tego tematu po tym jak się z programem zapoznam i przemyślę jego implikacje.

Dlatego zwłaszcza w tak niepewnych czasach lepsza jest prognoza bardziej pesymistyczna niż podtrzymywanie optymistycznych scenariuszy na podstawie pozytywnych trendów z ostatnich kwartałów.

Krzysztof Kolany

Źródło:

Newsletter Bankier.pl

Dodałeś komentarz Twój komentarz został zapisany i pojawi się na stronie za kilka minut.

Nowy komentarz

Anuluj
0 0 ~ojom

Niels Bohr wymiata. ;) A co do KE, to propaganda ma się dobrze.

! Odpowiedz
0 0 (usunięty)

(wiadomość usunięta przez moderatora)

! Odpowiedz
0 3 ~and

Chyba po raz I od lat zgadzam się z Kolonym. Te prognozy (jak większość) są mało co warte, moje miały by podobna sprawdzalność.
ps
Ale dziadzio kuczyński musi być na dole strony...

! Odpowiedz
1 22 ~Wy

Ciekawe czy to specjalnie, czy sie poprostu nie znają?

! Odpowiedz
0 12 ~S1231

I to i to

! Odpowiedz
0 1 ~poldek

Można odwrócić stwierdzenie, KE 5-krotnie przeszacowała nasz wzrost. Pytanie czy to specjalnie?

! Odpowiedz
0 0 ~dkk odpowiada ~poldek

Dobre! Poza tym fajnie też spojrzeć na trendy. To, że KE niedoszacowuje wzrostu to szczegół, jeśli widać, że trend jest spadkowy. Spadamy, ale trochę wolniej, niż szacuje KE. Mimo to spadamy. Strefa euro też spada, ale my znacznie szybciej od nich. Przy tych wszystkich dotacjach.

! Odpowiedz
Polecane
Najnowsze
Popularne

Wskaźniki makroekonomiczne

Inflacja rdr 2,6% IX 2019
PKB rdr 4,4% II kw. 2019
Stopa bezrobocia 5,2% VIII 2019
Przeciętne wynagrodzenie 5 125,26 zł VIII 2019
Produkcja przemysłowa rdr -1,3% VIII 2019

Znajdź profil