Przed Europejski Trybunał Sprawiedliwości trafiły dwie sprawy z Polski, w których ETS miał odpowiedzieć na pytanie: czy rolnik, który sprzedał ziemię przekształconą na grunt pod zabudowę powinien zapłacić VAT.
W Polsce toczyły się dwie podobne sprawy. Pierwsza dotyczyła J.Słabego, który w 1997 roku jako osoba fizyczna nabył grunt przeznaczony do produkcji rolnej i w tym celu go użytkował. Następnie plan zagospodarowania przestrzennego uległ zmianie, w wyniku czego omawiany grunt został przeznaczony pod zabudowę letniskową. Wskutek tej zmiany J. Słaby podzielił grunt na 64 działki, które od 2000 r. zaczął kolejno sprzedawać osobom fizycznym.
W 2007 r. J. Słaby wystąpił do Ministra Finansów o wydanie interpretacji podatkowej, w pytaniem, czy podział gruntu na działki, a następnie ich sprzedaż różnym nabywcom, należy uznać za transakcje objęte podatkiem VAT. Ministerstwo odpowiedziało twierdząco wyjaśniając, że transakcje te stanowią działalność gospodarczą, gdyż rolnik jest w świetle ustawy o podatku VAT podatnikiem prowadzącym działalność gospodarczą, a liczba i zakres transakcji oraz podział gruntu na działki wskazują, iż J. Słaby miał zamiar dokonywać tych transakcji w sposób powtarzalny.
Rolnik jako podatnik VAT
Druga sprawa dotyczyła małżonków Kuć, którzy w 1996 roku nabyli grunt rolny bez prawa do zabudowy i do 2006 roku prowadzili na nim gospodarstwo rolne. Po otrzymaniu w 2004 r. interpretacji podatkowej małżonkowie Kuć zarejestrowali się jako podatnicy VAT, chociaż ich zdaniem gospodarstwo należało do ich majątku osobistego.
Wskutek zmiany planu zagospodarowania przestrzennego, zgodnie z którą omawiany grunt został przeznaczony pod zabudowę mieszkaniowo-usługową, rozpoczęli sprzedaż, w sposób okazjonalny i niezorganizowany niektórych części gospodarstwa. Transakcje te zostały objęte podatkiem VAT. Jednak zdaniem małżonków Kuć, transakcje te nie powinny podlegać opodatkowaniu VAT, jako że odnoszą się do ich majątku osobistego.
Sprawy przed Trybunałem
Trybunał zwrócił już na początku uwagę, że Dyrektywa VAT pozwala państwom członkowskim uznać za podatnika każdego, kto okazjonalnie dokonuje transakcji związanej z działalnością, o której mowa w art. 9 ust. 1 akapit drugi dyrektywy VAT, w szczególności pojedynczej dostawy terenu budowlanego.
W ramach postępowania rząd polski twierdził, że skorzystał z możliwości ustanowionej prawem UE, przewidując w prawie krajowym, że "działalność gospodarcza" obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców", również w przypadku, gdy czynność została wykonana jednorazowo w okolicznościach wskazujących na zamiar wykonywania czynności w sposób częstotliwy. Trybunał stwierdził w tym kontekście, że ustalenie czy Polska rzeczywiście skorzystała z takiej możliwości należy do sądu krajowego.
Jeśli NSA ustali, że Polska skorzystała z tej możliwości, dostawę terenu budowlanego należy uznać za podlegającą podatkowi VAT na podstawie prawa krajowego, niezależnie od częstotliwości takich transakcji oraz od kwestii, czy sprzedawca prowadzi działalność producenta, handlowca lub usługodawcy.
Decyzja ETS w sprawie VAT
Trybunał orzekł m.in., że osoba fizyczna, która prowadziła działalność rolniczą na gruncie nabytym ze zwolnieniem z podatku VAT i przekształconym wskutek zmiany planu zagospodarowania przestrzennego niezależnej od woli tej osoby w grunt przeznaczony pod zabudowę, nie jest podatnikiem podatku VAT, kiedy dokonuje ona sprzedaży tego gruntu. Oczywiście pod warunkiem, że sprzedaż ta następuje w ramach zarządu majątkiem prywatnym tej osoby.
Jednak dostawę gruntu przeznaczonego pod zabudowę należy uznać za objętą podatkiem VAT na podstawie prawa krajowego państwa członkowskiego, jeżeli państwo to skorzystało z możliwości przewidzianej w wymienionej wcześniej Dyrektywie VAT.
Jeżeli jakiś problem związany z prowadzeniem firmy spędza Ci sen z powiek i nie potrafisz go rozwiązać - napisz do nas. Do Państwa dyspozycji jest mail interwencje@twoja-firma.pl.Przeczytaj dotychczasowe Interwencje ekspertów Bankier.pl
Barbara Sielicka
Bankier.pl
b.sielicka@bankier.pl
