Dłuższe życie, niższa emerytura. Jak to działa?

Główny Urząd Statystyczny opublikował najważniejsze dane dla każdego tegorocznego emeryta. Ze względu na wydłużenie oczekiwanego dalszego trwania życia emerytury wyliczane w 2020 roku będą niższe, niż byłyby, gdyby je wyliczano na podstawie tablicy zeszłorocznej.

(fot. Zbigniew Kotara / Shutterstock)

Publikowany przez Prezesa GUS „Komunikat w sprawie tablicy średniego dalszego trwania życia kobiet i mężczyzn” to jedna z najważniejszych publikacji dla półmilionowej armii tegorocznych nowych emerytów. To od liczb zawartych w poniższej tabeli zależy, ile wyniesie ich comiesięczna emerytura. Im dłuższa jest średnia oczekiwana dalsza długość życia, tym niższe będzie wyliczone świadczenie przy danym „kapitale emerytalnym” zapisanym w księgach ZUS-u.

Jak co roku GUS musi mieć dla nas dwie wiadomości: dobrą i złą. W tym roku dobra jest taka, że średnia oczekiwana dalsza długość życia 60-latków uległa wydłużeniu. Oznacza to, że statystycznie tegoroczni emeryci będą dłużej pobierać świadczenia. Równocześnie zła (przynajmniej dla tegorocznych emerytów) wiadomość jest taka, że wyliczane w tym roku emerytury będą (ceteris paribus) niższe, niż byłyby, gdyby obliczać je na podstawie danych z roku ubiegłego

Ukończone lata życia Miesiące ukończone powyżej pełnego roku życia
0 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11
30 583,6 582,6 581,6 580,7 579,7 578,8 577,8 576,8 575,9 574,9 574 573
31 572 571,1 570,1 569,2 568,2 567,2 566,3 565,3 564,4 563,4 562,5 561,5
32 560,5 559,6 558,6 557,7 556,7 555,8 554,8 553,9 552,9 551,9 551 550
33 549,1 548,1 547,2 546,2 545,3 544,3 543,4 542,4 541,4 540,5 539,5 538,6
34 537,6 536,7 535,7 534,8 533,8 532,9 531,9 531 530 529,1 528,1 527,2
35 526,2 525,3 524,3 523,4 522,4 521,5 520,5 519,6 518,6 517,7 516,7 515,8
36 514,8 513,9 512,9 512 511 510,1 509,1 508,2 507,2 506,3 505,3 504,4
37 503,4 502,5 501,6 500,6 499,7 498,7 497,8 496,8 495,9 494,9 494 493,1
38 492,1 491,2 490,2 489,3 488,3 487,4 486,4 485,5 484,6 483,6 482,7 481,7
39 480,8 479,9 478,9 478 477 476,1 475,2 474,2 473,3 472,3 471,4 470,5
40 469,5 468,6 467,6 466,7 465,8 464,8 463,9 463 462 461,1 460,2 459,2
41 458,3 457,4 456,4 455,5 454,6 453,6 452,7 451,8 450,8 449,9 449 448
42 447,1 446,2 445,2 444,3 443,4 442,5 441,5 440,6 439,7 438,8 437,8 436,9
43 436 435,1 434,1 433,2 432,3 431,4 430,5 429,5 428,6 427,7 426,8 425,8
44 424,9 424 423,1 422,2 421,3 420,3 419,4 418,5 417,6 416,7 415,8 414,9
45 413,9 413 412,1 411,2 410,3 409,4 408,5 407,6 406,7 405,8 404,9 403,9
46 403 402,1 401,2 400,3 399,4 398,5 397,6 396,7 395,8 394,9 394 393,1
47 392,2 391,3 390,4 389,5 388,6 387,8 386,9 386 385,1 384,2 383,3 382,4
48 381,5 380,6 379,7 378,8 378 377,1 376,2 375,3 374,4 373,5 372,6 371,8
49 370,9 370 369,1 368,2 367,4 366,5 365,6 364,7 363,9 363 362,1 361,2
50 360,3 359,5 358,6 357,7 356,9 356 355,1 354,3 353,4 352,5 351,7 350,8
51 349,9 349,1 348,2 347,3 346,5 345,6 344,8 343,9 343 342,2 341,3 340,4
52 339,6 338,7 337,9 337 336,2 335,3 334,5 333,6 332,8 331,9 331,1 330,2
53 329,4 328,5 327,7 326,8 326 325,1 324,3 323,5 322,6 321,8 320,9 320,1
54 319,2 318,4 317,6 316,7 315,9 315,1 314,2 313,4 312,6 311,7 310,9 310,1
55 309,2 308,4 307,6 306,8 306 305,1 304,3 303,5 302,7 301,8 301 300,2
56 299,4 298,6 297,8 297 296,1 295,3 294,5 293,7 292,9 292,1 291,3 290,5
57 289,7 288,9 288,1 287,3 286,5 285,7 284,9 284,1 283,3 282,5 281,7 280,9
58 280,1 279,3 278,5 277,8 277 276,2 275,4 274,6 273,8 273,1 272,3 271,5
59 270,7 269,9 269,2 268,4 267,6 266,9 266,1 265,3 264,6 263,8 263 262,3
60 261,5 260,7 260 259,2 258,5 257,7 256,9 256,2 255,4 254,7 253,9 253,2
61 252,4 251,7 250,9 250,2 249,4 248,7 247,9 247,2 246,5 245,7 245 244,2
62 243,5 242,8 242 241,3 240,6 239,8 239,1 238,4 237,6 236,9 236,2 235,4
63 234,7 234 233,3 232,6 231,8 231,1 230,4 229,7 229 228,2 227,5 226,8
64 226,1 225,4 224,7 224 223,3 222,6 221,8 221,1 220,4 219,7 219 218,3
65 217,6 216,9 216,2 215,5 214,8 214,1 213,4 212,8 212,1 211,4 210,7 210
66 209,3 208,6 207,9 207,2 206,6 205,9 205,2 204,5 203,8 203,1 202,5 201,8
67 201,1 200,4 199,7 199,1 198,4 197,7 197 196,4 195,7 195 194,4 193,7
68 193 192,3 191,7 191 190,3 189,7 189 188,4 187,7 187 186,4 185,7
69 185 184,4 183,7 183,1 182,4 181,7 181,1 180,4 179,8 179,1 178,5 177,8
70 177,1 176,5 175,8 175,2 174,5 173,9 173,2 172,6 171,9 171,3 170,6 170
71 169,3 168,7 168 167,4 166,8 166,1 165,5 164,8 164,2 163,6 162,9 162,3
72 161,6 161 160,4 159,7 159,1 158,5 157,8 157,2 156,6 155,9 155,3 154,7
73 154 153,4 152,8 152,1 151,5 150,9 150,3 149,6 149 148,4 147,8 147,2
74 146,5 145,9 145,3 144,7 144,1 143,5 142,8 142,2 141,6 141 140,4 139,8
75 139,1 138,5 137,9 137,3 136,7 136,1 135,5 134,9 134,3 133,7 133,1 132,5
76 131,9 131,3 130,7 130,1 129,5 128,9 128,3 127,7 127,1 126,5 125,9 125,3
77 124,7 124,2 123,6 123 122,4 121,8 121,2 120,6 120,1 119,5 118,9 118,3
78 117,7 117,1 116,6 116 115,4 114,8 114,3 113,7 113,1 112,5 112 111,4
79 110,8 110,2 109,7 109,1 108,6 108 107,4 106,9 106,3 105,8 105,2 104,6
80 104,1 103,5 103 102,4 101,9 101,4 100,8 100,3 99,7 99,2 98,6 98,1
81 97,6 97 96,5 96 95,5 95 94,4 93,9 93,4 92,9 92,4 91,8
82 91,3 90,8 90,3 89,9 89,4 88,9 88,4 87,9 87,4 86,9 86,4 86
83 85,5 85 84,6 84,1 83,6 83,2 82,7 82,3 81,8 81,4 80,9 80,5
84 80 79,6 79,2 78,8 78,3 77,9 77,5 77,1 76,7 76,2 75,8 75,4
85 75 74,6 74,2 73,8 73,4 73 72,6 72,2 71,8 71,4 71,1 70,7
86 70,3 69,9 69,5 69,2 68,8 68,4 68,1 67,7 67,3 67 66,6 66,2
87 65,9 65,5 65,2 64,8 64,5 64,1 63,8 63,4 63,1 62,7 62,4 62
88 61,7 61,3 61 60,7 60,3 60 59,7 59,3 59 58,7 58,3 58
89 57,7 57,3 57 56,7 56,4 56,1 55,8 55,4 55,1 54,8 54,5 54,2
90 53,8 53,5 53,2 52,9 52,6 52,3 52 51,7 51,4 51,1 50,8 50,5

Tablice średniego dalszego trwania życia sporządza się w oparciu o historyczne dane o umieralności w poszczególnych grupach wiekowych (tzw. kohortach). Na tej podstawie szacuje się, ile życia średnio pozostało osobie w danym wieku. Tablicę odczytuje się w następujący sposób: w osi pionowej wyszukujesz swój wiek (w latach), a w osi poziomej wybierasz liczbę miesięcy od ostatnich urodzin. Na skrzyżowaniu wiersza i kolumny otrzymasz średnią liczbę miesięcy, jaka statystycznie dzieli cię od śmierci.

Osoba obchodząca dziś 35. urodziny ma przed sobą przeciętnie 526,2 miesięcy życia, czyli o 1,6 miesiąca więcej niż rok temu. Dla osób w wieku 65 lat GUS przewiduje średnio 217,6 miesięcy dalszego życia – a więc 18,1 lat na emeryturze i o pół miesiąca mniej niż w tabelach za rok ubiegły. Z kolei przewidywane dalsze trwanie życia 60-latka wydłużyło się o 0,8 miesiąca i wyniosło 261,5 miesięcy (21,8 lat). Koniecznie trzeba pamiętać, że to tylko średnia bazująca na dużej próbie statystycznej.

Jak to jest liczone?

Po reformie emerytalnej z roku 1999 w Polsce obowiązuje model zdefiniowanej składki. Znaczy to tyle, że nie wiesz, ile wyniesie twoja emerytura, ale wiesz, ile musisz co miesiąc za nią zapłacić. W 2020 roku składka na „ubezpieczenia społeczne” wynosi 34,09% wynagrodzenia brutto (licząc razem ze składką na Fundusz Pracy, ale bez składki zdrowotnej). Sama składka emerytalna to 19,52% wynagrodzenia brutto i tylko te pieniądze zapisywane są na Twoim koncie w ZUS. Składki odciągnięte od twojej pensji przez pracodawcę pod przymusem aparatu państwa są od razu wypłacane obecnym emerytom. W Funduszu Ubezpieczeń Społecznych nie ma więc żadnych „odłożonych” przez Ciebie pieniędzy. ZUS będący operatorem FUS-u zapisuje jedynie informację o tym, ile pieniędzy ci odebrano i ile w przyszłości obiecuje ci wypłacić.

Gdy po osiągnięciu wieku emerytalnego (który jest parametrem zmiennym – zarówno w górę jak i w dół) zgłosisz się po emeryturę, ZUS podzieli zapisaną w systemie informację o zgromadzonym „kapitale emerytalnym” (czyli pieniądzach odebranych ci pod przymusem w trakcie kilkudziesięciu lat pracy) przez liczbę miesięcy, jaką według tablic GUS-u statystycznie „powinieneś” jeszcze przeżyć. Przykładowo, 60-latce z „kapitałem emerytalnym” rzędu 300 000 zł zostanie wyliczone ok. 1147 zł miesięcznego świadczenia.

Warto zwrócić uwagę na fakt, że do ustalania wysokości emerytur ZUS używa tablicy średniego dalszego trwania życia kobiet i mężczyzn. Artykuł 26, punkt 3 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych stwierdza jasno, że „średnie dalsze trwanie życia ustala się wspólnie dla mężczyzn i kobiet oraz wyraża się w miesiącach”.

Tymczasem powszechnie wiadomo – bo takie dane publikuje ten sam GUS – że średnio rzecz biorąc, mężczyźni żyją krócej od kobiet. Są więc dodatkowo poszkodowani przez system. Bo nie dość, że po świadczenie z ZUS-u mogą się zgłosić 5 lat później niż kobiety, to jeszcze są oszukiwani na kluczowym przeliczniku, jakim jest oczekiwana dalsza długość trwania życia. Zatem zastosowanie tablic typu „unisex” preferuje kobiety (bo faktycznie będą żyły średnio dłużej, niż w tablicy) i jest krzywdzące dla mężczyzn (bo większość z nich nie przeżyje liczby miesięcy wyczytanych z tablic).

Krzysztof Kolany

Źródło:
Tematy:

Newsletter Bankier.pl

Dodałeś komentarz Twój komentarz został zapisany i pojawi się na stronie za kilka minut.

Nowy komentarz

Anuluj
1 8 mirekfranek

I jakoś nikt z posłów ani kandydatów na prezydenta, z żadnej partii, nie podejmuje tego tematu.

! Odpowiedz
4 14 andregru

Może ktoś kiedyś wyliczy ile kosztuje społeczeństwo utrzymanie mundurowych i górniczych przywilejów uwzględniając czas pobierania i wysokość ich emerytur.

! Odpowiedz
0 10 marekgurgul77oppl

Dziękuję za Pana świetne artykuły, ostatnio o emeryturach.O tym,że system jest niesprawiedliwy wiem od dawna. Prosiłbym o rozwinięcie zagadnienia dalszego trwania życia. O ile dłużej żyją teraz w Polsce kobiety niż mężczyżni? Czy naprawdę to wyliczenie "unisex" jest średnią między długością życia obu płci?( z moich wyliczeń wynika całkiem inaczej ,z pokrzywdzeniem mężczyzn). Czy podejmowano próby usunięcia tego nierównego traktowania płci ? Chyba warto dogłebnie zbadać te nierówności i wyjaśnić je . Z góry dziękuję za zajęcie się tą problematyką.

Pokaż cały komentarz ! Odpowiedz
0 25 znawca_wszystkiego

Sądząc po tych wyliczeniach co mi zus co roku przysyła to ja chyba będę żył 260 lat.

! Odpowiedz
1 54 nodd

I pomyśleć, że mamy w społeczeństwie ludzi, którzy wierzą, że 500+ idzie z "państwowej kieszeni" a nie z kieszeni społeczeństwa.

! Odpowiedz
0 37 samsza

Twierdzą, że przez wirusa życie będzie krótsze, ale emerytury przyznają wg. starych danych, ok.

! Odpowiedz
7 11 strootman

"Funduszu Ubezpieczeń Społecznych nie ma więc żadnych „odłożonych” przez Ciebie pieniędzy"

I juz nie musialem sprawdzac kto pisal artykul ;)

! Odpowiedz
0 7 igtaser

Panie Krzystofie, zla wiadomosc to nizsza ".. że wyliczane w tym roku emerytury będą (ceteris paribus) wyższe". Wydaje mi sie ze tu blad. Pierwszy paragraf.

! Odpowiedz
3 17 damamad

Taki temat w kontekscje epidemii koronawirusa... Serio?

! Odpowiedz
6 83 ziom80

Mój krewny umarł w wieku 57 lat . Pracował od 19 roku życia (38 lat płacenia składek) . Nigdy nie był bezrobotny. Tak to ciężko pracujący Polacy żyją dłużej .

! Odpowiedz
Polecane
Najnowsze
Popularne