Podatnicy, którzy z powodu problemów finansowych mają długi podatkowe, mogą poprosić o rozłożenie ich spłaty na raty. Pociąga to jednak za sobą określone konsekwencje - w sferze odsetek, przedawnienia podatku, postępowania egzekucyjnego. Jakie są plusy i minusy zawarcia z fiskusem układu ratalnego?
Plan spłaty długu
Zaletą układu ratalnego jest możliwość rozliczenia się z fiskusem w transzach. Zaległy podatek spłacany jest jednak na warunkach ustalonych przez urząd skarbowy. To on przygotowuje harmonogram spłaty długu. Decyduje, w ilu ratach należy go uregulować i jak wysokie mają być raty. Plan układu ratalnego przygotowywany jest dla każdego podatnika indywidualnie. Poprzedza ją dokładna analiza jego sytuacji finansowej, materialnej, życiowej. Podatnik może oczywiście przedstawić swoją propozycję sposobu spłaty długu, ale urząd skarbowy nie musi na nią przystać. Raty powinny być mimo wszystko ustalone na takim poziomie, aby podatnik mógł im sprostać. Przyznana ulga nie może okazać się pomocą iluzoryczną.
Dzięki układowi ratalnemu podatnik nie musi od razu wykładać pieniędzy na pokrycie całej zaległości podatkowej. Spłata rozłożona jest w czasie, przez co mniej nadwyręża jego budżet. Czas dany podatnikowi wydłuża jednak termin przedawnienia zobowiązania podatkowego. W przypadku rozłożenia zapłaty zaległego podatku na raty, bieg terminu przedawnienia nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu od dnia wydania w tej sprawie decyzji do dnia terminu płatności ostatniej raty. Stanowi o tym art. 70 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej.
Koszt przyznania ulgi
Zobacz także
Plusem układu ratalnego jest zmniejszenie obciążeń odsetkowych. Odsetki od zaległości podatkowej, której zapłata została rozłożona na raty, są naliczane do dnia wniesienia wniosku o przyznanie ulgi.
Nie oznacza to jednak, że zawarcie układu ratalnego nic nie kosztuje. Trzeba uregulować opłatę prolongacyjną. Wynika to z art. 57 Ordynacji podatkowej. Urząd skarbowy ustala tę opłatę w decyzji o rozłożeniu zapłaty zaległości podatkowej na raty. Oblicza się ją przy zastosowaniu 50% stawki odsetek podatkowych obowiązującej w dniu wydania tej decyzji. Jej wysokość zależy od kwoty długu oraz okresu, na jaki została prolongowana jego spłata. Opłata prolongacyjna naliczana jest odrębnie od każdej raty - za okres od dnia następującego po dniu, w którym złożono wniosek, do dnia upływu terminu zapłaty poszczególnych rat.
Układ ratalny a egzekucja
Wniosek o zawarcie układu ratalnego można złożyć w trakcie postępowania egzekucyjnego. Urząd skarbowy nie zawiesi go jednak z tego powodu. Postępowanie w sprawie rozłożenia na raty spłaty zaległego podatku będzie toczyć się równolegle z postępowaniem egzekucyjnym. Dopiero kiedy zapadnie decyzja o przyznaniu podatnikowi ulgi, postępowanie egzekucyjne zostanie zawieszone. W okresie zawieszenia nie są podejmowane żadne czynności egzekucyjne, ale te już dokonane pozostają w mocy. Urząd skarbowy może je uchylić, jeżeli jest to uzasadnione ważnym interesem podatnika, interes wierzyciela nie stoi temu na przeszkodzie, a osoby trzecie na skutek tych czynności nie nabyły praw.
W przypadku niedotrzymania terminu płatności którejkolwiek raty decyzja przyznająca ulgę wygasa - w części dotyczącej tej niezapłaconej raty. W tym też zakresie postępowanie egzekucyjne może być kontynuowane. Mało tego, terminem płatności zaległości podatkowej objętej nieuiszczoną ratą staje się termin obowiązujący przed wydaniem decyzji. Stanowi o tym art. 49 § 2 Ordynacji podatkowej. Następuje powrót do stanu sprzed udzielenia ulgi. Podatnik znajduje się w takiej sytuacji, jakby nie była mu ona nigdy przyznana. Trzeba więc uiścić odsetki za zwłokę naliczone od dnia następującego po dniu, w którym upłynął ustawowy termin płatności podatku. W zakresie pozostałych - niewymagalnych - rat układ ratalny pozostaje aktualny.
Raty w zaświadczeniu
Podatnik, który spłaca zaległy podatek w systemie ratalnym, dostanie zaświadczenie, że nie ma zaległości podatkowych. Jest jednak jeden warunek: wpłacanie rat bez opóźnień. Wynika to z art. 306e § 5 Ordynacji podatkowej. Na podstawie tego przepisu przyjmuje się, że do dnia upływu terminów płatności poszczególnych rat podatnik nie posiada zaległości podatkowych. Jeśli więc terminowo wywiązuje się z postanowień układu ratalnego, nie jest traktowany jak dłużnik fiskusa.
| Krok 1: przeanalizuj swoją sytuację
urząd skarbowy może rozłożyć spłatę zaległości podatkowej na raty w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym Krok 2: napisz wniosek do urzędu skarbowego trzeba wykazać, dlaczego nie jest się w stanie uregulować podatku i dlaczego jest to powód na tyle ważny, że uzasadnia przyznanie ulgi Krok 3: pamiętaj o dowodach potwierdzających zasadność wniosku mogą to być np. dokumenty potwierdzające konieczność ponoszenia sporych wydatków na leczenie; przedsiębiorca musi również dołączyć zaświadczenia o uzyskanej pomocy de minimis Krok 4: współpracuj z urzędem skarbowym wnioskodawca może być wezwany do złożenia wyjaśnień lub przedłożenia dodatkowych dokumentów Krok 5: możesz złożyć odwołanie od niekorzystnej decyzji urzędu skarbowego można odwołać się do izby skarbowej |
Podstawa prawna: ustawa z dnia 29.08.1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. nr 8, poz. 60 ze zm.).
Gazeta Podatkowa Nr 585 z dnia 2009-08-17
