W niektórych przypadkach zdarza się, że zobowiązanie podatkowe lub składki ZUS chce zapłacić za podatnika ktoś inny. Najczęściej dotyczy to współmałżonków, czy członków rodziny, a niekiedy także wspólników, współpracowników, czy wręcz znajomych. Czy jednak takie rozwiązanie jest zgodne z przepisami?
Podatki płaci przedsiębiorca
Każdy przedsiębiorca jest zobowiązany do ponoszenia wydatków na składki ZUS, podatki dochodowe, czy VAT. Oprócz tego, są także inne podatki i opłaty, takie jak podatek od nieruchomości, akcyza, opłata za korzystanie ze środowiska, abonament RTV, itd. Oczywiście to które podatki ma płacić przedsiębiorca zależy od rodzaju prowadzonej przez niego działalności, a w niektórych przypadkach także od dochodów lub przychodów. Tym co łączy te obciążenia publicznoprawne jest to, że zapłacić je musi sam podatnik.
Z czego to wynika? Aby odpowiedzieć, warto zajrzeć do Ordynacji podatkowej, która definiuje w jakich sytuacjach wygasa zobowiązanie podatkowe – czyli zapłata jest „skuteczna”. Dzieje się to w następstwie:
ReklamaZobacz także
- zapłaty zobowiązania,
- pobrania podatku przez płatnika lub inkasenta,
- potrącenia,
- zaliczenia nadpłaty lub zaliczenia zwrotu podatku,
- zaniechania poboru,
- przeniesienia własności rzeczy lub praw majątkowych,
- przejęcia własności nieruchomości lub prawa majątkowego w postępowaniu egzekucyjnym,
- umorzenia zaległości,
- przedawnienia,
- zwolnienia z obowiązku zapłaty na podstawie zastosowania wydanej interpretacji indywidualnej.
 |
» Hity i kity podatkowe |
Z tego katalogu możliwości zapłata jest oczywiście najbardziej powszechna. Przekazanie środków pieniężnych na konto fiskusa lub innego organu pobierającego podatki, w tym ZUS-u pobierającego składki, zwykle powoduje wygaśnięcie zobowiązania. Jednak nie zawsze tak się dzieje. Problem pojawia się, gdy zapłaty dokona osoba trzecia, np. członek bliskiej rodziny lub przyjaciel.
Zgodnie z Ordynacją podatkową (mimo że nie mówi ona o tym wprost) oraz orzecznictwem tylko zapłata podatku przez samego podatnika skutkuje wygaśnięciem zobowiązania. Jest tak, ponieważ to na niego nałożony jest obowiązek podatkowy przez poszczególne ustawy i na nim ciążą zobowiązania wynikające z prowadzenia działalności gospodarczej.
Zapłata podatku za kogoś, przez kogoś innego, z własnego rachunku nie zostanie uznana jako zapłata podatku przez samego podatnika. Co więcej, taka sytuacja naraża obie strony na konsekwencje. Podatnik dalej ma nieuregulowane zobowiązanie podatkowe w wyniku czego urzędy naliczają odsetki od zaległości podatkowej i mogą nałożyć kary za nieterminową zapłatę podatków. Z kolei osoba, która zapłaciła za kogoś podatek musi ubiegać się o zwrot zapłaconej sumy. Pieniądze te nie mogą zostać uznane za nadpłatę jej własnego podatku. Aby uzyskać zwrot tych pieniędzy trzeba powołać się na przepisy kodeksu cywilnego o bezpodstawnym wzbogaceniu się lub nienależnym świadczeniu.
Oczywiście może zdarzyć się sytuacja, w której urząd zaliczy wpłatę dokonaną przez osobę trzecią na konto podatnika. Jednak jest to postępowanie nieprawidłowe i może zdarzyć się, że kontrolujący urząd skarbowy wycofa fakt uznania takiej wpłaty.
Zapłacenie podatku za kogoś – tylko w określonych sytuacjach
Odmienną sytuacją jest przypadek, gdy przedsiębiorca przekazuje środki pieniężne na zapłatę podatku lub składek ZUS za swojego pracownika lub współpracownika (np. członka rodziny zgłoszonego do ZUS). Chodzi o to, że według ogólnej zasady to pracodawca jest płatnikiem podatku i płatnikiem składek w takiej sytuacji. Na nim więc spoczywa obowiązek obliczenia, pobrania i wpłacenia do urzędu podatku.
 |
» Tak minister Szczurek powinien zmienić podatki |
Trzeba tutaj także zauważyć, że niezapłacenie składek ZUS lub podatku za pracownika lub osobę zatrudnioną na podstawie umowy cywilnoprawnej jest zaległością podatkową przedsiębiorcy. Pracownik, a także wykonawca dzieła lub zlecenia nie są wówczas odpowiedzialni za nieodprowadzenie zobowiązania i nie płacą odsetek w związku z zaległością.
Zapłata podatku za kogoś ma być wkrótce możliwa
Ministerstwo Finansów planuje wprowadzić zmiany w zasadach płacenia podatku, które spowodują odejście od generalnej zasady, że podatek może być zostać zapłacony tylko przez samego podatnika. Projekt zmian zakłada, że zobowiązanie podatkowe za podatnika może zostać zawsze uregulowane przez członków jego najbliższej rodziny.
Ponadto, według planów zmian w przepisach osoby spoza kręgu najbliższej rodziny (np. wspólnicy) także mogą regulować zobowiązania innych osób, ale tylko, jeśli ich wysokość nie przekracza 1 tys. złotych. Planowane zmiany zakładają, że zapłata podatku za kogoś ma nie wymagać żadnego upoważnienia. Wystarczyć ma jedynie, aby na przelewie za podatek lub opłatę wskazać dokładnie kogo dotyczy zapłata oraz którego zobowiązania.
/ inFakt
