48 proc. osób niepełnosprawnych ma problemy finansowe, a 33 proc. skarży się na niewystarczający dostęp do opieki zdrowotnej i rehabilitacji. Pomoc osoby niepełnosprawne otrzymują przede wszystkim od rodziny i przyjaciół - wynika z sondażu CBOS.
Jak podaje CBOS, jedynie co dziewiąty ankietowany (11 proc.) zadeklarował, że nie zetknął się z osobami niepełnosprawnymi. Co dziesiąty zadeklarował, że sam jest osobą niepełnosprawną (10 proc.), blisko dwie piąte ma lub miało takie osoby w rodzinie (36 proc.), co drugi (50 proc.) ma lub miał takie osoby wśród znajomych, a zdecydowana większość (74 proc.) zna takie osoby z widzenia.
Porównując wyniki tegoroczne z tymi sprzed dziesięciu lat można mówić o pewnym wzroście odsetka badanych deklarujących znajomość osób niepełnosprawnych. Według analityków CBOS, zmiany te można wiązać m.in. z procesami starzenia się społeczeństwa oraz wydłużaniem się czasu życia.
Wśród osób deklarujących, że są niepełnosprawne, częściej występuje niezadowolenie z warunków materialnych, w jakich żyją (30 proc.). W grupie ankietowanych określających się jako osoby niepełnosprawne, więcej jest też respondentów najstarszych - w wieku 65 lat i więcej (18 proc.), osób z wykształceniem zasadniczym zawodowym (14 proc.) lub podstawowym czy gimnazjalnym (15 proc.).
Respondenci, poproszeni o odpowiedź na pytanie, jak postrzegają problemy osób niepełnosprawnych, najczęściej wymieniali problemy finansowe (48 proc.), a co trzeci (33 proc.) niewystarczający dostęp do opieki zdrowotnej i rehabilitacji. Więcej niż co czwarty ankietowany do najczęściej występujących problemów, z jakimi mierzą się osoby niepełnosprawne, zalicza brak pracy (23 proc.) oraz bariery architektoniczne (22 proc.), a co piąty - izolację społeczną, ograniczenie kontaktów (20 proc.) oraz brak akceptacji i nietolerancję (20 proc.). Niewiele mniej ankietowanych wskazywało na zbyt małą dostępność zorganizowanych form wsparcia (17 proc.).
Zapytane o to samo osoby niepełnosprawne częściej niż pozostałe do głównych problemów osób niepełnosprawnych zaliczały trudności finansowe oraz niewystarczający dostęp do opieki zdrowotnej i rehabilitacji.
Autorzy badania poprosili ankietowanych o odpowiedź na pytanie, z jakimi problemami borykają się rodziny osób niepełnosprawnych. W tym przypadku również najczęściej wymieniane były problemy finansowe (52 proc.), a w drugiej kolejności - trudności w pogodzeniu pracy zarobkowej z opieką nad niepełnosprawnym członkiem rodziny (44 proc.). Relatywnie często wśród trudności rodzin osób niepełnosprawnych wymieniane były: wypalenie, przemęczenie, brak sił (29 proc.) oraz niewystarczający dostęp do opieki zdrowotnej i - rehabilitacji (25 proc.). Co siódmy ankietowany do najczęściej występujących problemów rodzin osób niepełnosprawnych zalicza zbyt małą dostępność zorganizowanych form wsparcia (15 proc.).
6 proc. osób, które same siebie zaliczyły do osób niepełnosprawnych, zadeklarowało, że w ogóle nie potrzebuje pomocy. Niemal wszystkim (90 proc.) pomaga najbliższa rodzina. Co ósmemu pomagają przyjaciele, znajomi (12 proc.), co dwunastemu - pomoc społeczna (8 proc.). Zbliżony odsetek może liczyć na wsparcie sąsiadów (7 proc.). Relatywnie niewielu korzysta z odpłatnej pomocy (4 proc.), wsparcia dalszej rodziny (3 proc.), fundacji, organizacji pozarządowych (3 proc.), wolontariuszy (1 proc.) lub kogoś innego (3 proc.).
W odczuciu respondentów, wsparcia osobom niepełnosprawnym powinna udzielać przede wszystkim pomoc społeczna (73 proc.), w następnej kolejności - organizacje pozarządowe (45 proc.), wolontariusze (33 proc.) oraz dalsza rodzina (27 proc.).
Chęć pomagania osobom niepełnosprawnym zadeklarowało 73 proc. wszystkich respondentów. Zaledwie 5 proc. z nich już w takiej pomocy uczestniczy. W ciągu ostatnich dziesięciu lat wzrósł odsetek badanych deklarujących chęć niesienia pomocy potrzebującym (z 65 proc. do 73 proc.), a zmniejszył się odsetek osób niemających zdania na ten temat (z 9 proc. do 3 proc.).
Jak podaje CBOS, chęć niesienia pomocy częściej niż pozostali deklarowali mieszkańcy małych miast (do 20 tys. mieszkańców), ankietowani poniżej 65 roku życia, absolwenci wyższych uczelni oraz zadowoleni z warunków materialnych swoich gospodarstw domowych. Gotowość do niesienia pomocy chorym i potrzebującym koresponduje z poziomem religijności mierzonym częstością uczestniczenia w praktykach religijnych. Częściej gotowość taką wyrażają respondenci bardziej religijni.
Badanie "Aktualne problemy i wydarzenia" przeprowadzono metodą wywiadów bezpośrednich wspomaganych komputerowo w dniach 212 listopada 2017 roku na liczącej 1016 osób reprezentatywnej próbie losowej dorosłych mieszkańców Polski. (PAP)
autor: Iwona Żurek
