Amerykańscy ekonomiści Robert E. Hall z Uniwersytetu Stanforda oraz Michael Woodford z Uniwersytetu Columbia zostali laureatami tegorocznej Nagrody Banku Szwecji w dziedzinie nauk ekonomicznych za „mikroekonomiczne podstawy makroekonomicznej stabilizacji”. Badacze odświeżyli i rozwinęli idee Johna Maynarda Keynesa po kryzysach naftowych z lat 70. XX wieku.
Prace laureatów rzuciły nowe światło na mechanizmy rynkowe i politykę gospodarczą. Hall został doceniony m.in. za przełomowy artykuł z 1978 roku, w którym wykazał, że konsumenci dążą do utrzymywania stabilnego poziomu konsumpcji w czasie. Z kolei Woodford stworzył tzw. model nowokeynesowski, który do dziś wywiera ogromny wpływ na decyzje podejmowane przez osoby współtworzące politykę gospodarczą na całym świecie.
Komitet Noblowski: Fundament teoretyczny dla banków centralnych
„Praca laureatów dostarczyła nam stabilnych fundamentów teoretycznych dla modeli używanych obecnie przez banki centralne i rządy na całym świecie” – oświadczył John Hassler, przewodniczący komitetu przyznającego nagrodę. „Dzięki nim jesteśmy lepiej przygotowani do radzenia sobie ze wstrząsami w gospodarce, takimi jak kryzysy energetyczne czy nagłe zmiany w wielkości konsumpcji gospodarstw domowych”.
„To ogromny zaszczyt. To dla mnie zaskoczenie, ale czuję się z tym bardzo dobrze” – powiedział Woodford podczas telefonicznej konferencji prasowej po ogłoszeniu decyzji przez Królewską Szwedzką Akademię Nauk w Sztokholmie.
BREAKING NEWS The Royal Swedish Academy of Sciences has decided to award the 2026 Sveriges Riksbank Prize in Economic Sciences in Memory of Alfred Nobel to Robert E. Hall and Michael Woodford “for microeconomic foundations of macroeconomic stabilisation.” #NobelPrize https://t.co/2i7ktB1Q2b
— The Nobel Prize (@NobelPrize) October 12, 2026
Miliony dla ekonomistów. Podzielą między siebie ponad 4,5 mln zł
Laureaci podzielą między siebie nagrodę w wysokości 12 mln koron szwedzkich (ok. 4,65 mln zł / 1,2 mln USD). W tym roku pula finansowa została zwiększona o 1 mln koron na kategorię z okazji 125. rocznicy ustanowienia Nagród Nobla (dla porównania przy pierwszej edycji w 1901 r. kwota wynosiła 150 782 korony na kategorię).
Ekonomiczny Nobel właściwie nazywa się Nagrodą Banku Szwecji w dziedzinie nauk ekonomicznych dla uczczenia pamięci Alfreda Nobla. Jako jedyna z przyznawanych w tym okresie nagród nie została przewidziana w testamencie Alfreda Nobla, szwedzkiego wynalazcy dynamitu zmarłego w 1896 r. Ufundował ją w 1968 r. Centralny Bank Szwecji (Sveriges Riksbank) z okazji 300-lecia swojego istnienia, a wyróżnienie przyznawane jest regularnie od 1969 r. Nagroda z ekonomii jest także jedyną finansowaną bezpośrednio z budżetu Banku Szwecji, a nie ze środków Fundacji Noblowskiej.
W zeszłym roku na tapecie innowacje, w tym kryzys
W ubiegłym roku wyróżnienie w dziedzinie ekonomii przypadło dwóm amerykańskim badaczom oraz ich europejskiemu współpracownikowi za badania wyjaśniające, w jaki sposób innowacje napędzają trwały wzrost gospodarczy. Z kolei w miniony piątek Norweski Komitet Noblowski w Oslo przyznał Pokojową Nagrodę Nobla międzynarodowej prawniczce Navi Pillay za jej zasługi w ściganiu zbrodni wojennych, zbrodni przeciwko ludzkości oraz ludobójstwa.
Oprac. Aleksander Ogrodnik
