Historia dzieje się na naszych oczach. Donald Trump stał się we wtorek pierwszym w historii byłym prezydentem USA, który został formalnie zatrzymany i usłyszał zarzuty karne. Trump nie przyznał się do winy - postawiono mu 34 zarzuty związane ze sprawą zapłaty za milczenie aktorce Stormy Daniels.
Trump spędził we wtorek około godziny w budynku, gdzie został formalnie zatrzymany, pobrano od niego odciski palców i ujawniono postawione przez wielką ławę przysięgłych zarzuty. Chwilę potem został zwolniony i udał się na Florydę, gdzie zamierza odnieść się do sprawy podczas wieczornego wystąpienia. Podczas zatrzymania były prezydent nie został zakuty w kajdanki ani nie zrobiono mu zdjęcia.
34 zarzuty za 34 czeki
Były prezydent usłyszał 34 zarzuty dot. przestępstwa fałszowania dokumentów biznesowych - każdy z nich dotyczy czeków, które Trump wypisał swojemu ówczesnemu prawnikowi Michaelowi Cohenowi za fikcyjne usługi prawne. Według śledczych w rzeczywistości czeki miały na celu zwrot 130 tys. dolarów, które Cohen zapłacił podczas kampanii wyborczej 2016 r. aktorce porno Stormy Daniels. Miała to być zapłata za jej milczenie w sprawie jej rzekomego intymnego spotkania z Trumpem.
Choć samo fałszowanie dokumentów biznesowych nie jest zwykle traktowane jako przestępstwo, lecz wykroczenie, to - jak wyjaśniał szef manhattańskiej prokuratury Alvin Bragg - stanowi ono przestępstwo, jeśli celem jest ukrycie innego przestępstwa. W tym przypadku chodzi o złamanie prawa wyborczego Nowego Jorku. Prokuratura twierdzi, że płatność dla Daniels była elementem szerszego układu Trumpa i wydawcy tabloidu "National Inquirer", polegającego na "wyłapywaniu" i tłamszeniu negatywnych historii na temat Trumpa podczas kampanii.
"Ten układ naruszał prawo wyborcze Nowego Jorku, które mówi, że przestępstwem jest zmowa w celu promocji kandydata za pomocą nielegalnych środków" - powiedział Bragg podczas konferencji prasowej.
Już w 2018 r. w tej samej sprawie - oraz za oszustwa podatkowe - skazany przez sąd federalny na trzy lata więzienia został Cohen, który dokonał płatności na zlecenie Trumpa. Prokuratura federalna nie zdecydowała się jednak wnieść zarzutów przeciwko samemu Trumpowi. Podobnie początkowo zrobił sam Bragg oraz jego poprzednik Cyrus Vance, ale zdaniem Bragga na zmianę decyzji miało mieć wpływ pojawienie się nowych dowodów.
"Stan Nowy Jork ma głęboki interes, jako biznesowa stolica świata, w ściganiu takich przestępstw. Regularnie wnosimy sprawy dotyczące fałszywych oświadczeń" - zapewnił Bragg.
Trump: Zarzuty dla mnie to ingerencja w wybory; to prokurator powinien zostać oskarżony
Zarzuty dla mnie są ogromną ingerencją w wybory na niespotykaną skalę - powiedział we wtorek były prezydent Donald Trump, podczas wystąpienia w swojej posiadłości Mar-a-Lago na Florydzie. Zaatakował też sędziego prowadzącego jego sprawą oraz stwierdził, że prokurator, który wniósł zarzuty, sam powinien zostać postawiony w stan oskarżenia.
"Nigdy nie myślałem, że coś takiego może stać się w Ameryce. Jedynym przestępstwem, jakie popełniłem to energiczna obrona naszego narodu przed tymi, którzy chcą go zniszczyć" - powiedział Trump w swoim pierwszym wystąpieniu po usłyszeniu zarzutów związanych z zapłatą za milczenie aktorki porno Stormy Daniels w 2016 r.
W półgodzinnym przemówieniu Trump przedstawił się jako ofiara wieloletnich prześladowań ze strony "radykalnej lewicy", służb wywiadowczych i przekonywał, że pierwsze w historii postawienie zarzutów byłemu prezydentowi stanowi "potężną ingerencję wyborczą na niewidzianą w tym kraju skalę".
Komentując zarzuty, które usłyszał w sądzie, stwierdził, że jego prawnicy byli zdumieni słabością sprawy przeciwko niemu.
"Wszyscy mówią, że tam nic nie ma. To nawet nie są zarzuty. Przyszli do mnie i mówią, że tam nic nie ma, nawet nie ma mowy o tym, co zrobiłeś" - opowiadał były prezydent.
Zaatakował przy tym prokuratora Alvina Bragga, który prowadził śledztwo w jego sprawie. Oskarżył go o puszczanie "nielegalnych przecieków" do prasy i stwierdził, że sam powinien zostać postawiony w stan oskarżenia. Zarzucał też stronniczość sędziemu, który prowadzi sprawę, twierdząc, że ma "nienawidzącą Trumpa żonę i rodzinę", a jego córka pracowała na rzecz kampanii wyborczej wiceprezydent Kamali Harris.
Były prezydent komentował też inne postępowania, które toczą się w jego sprawie, w tym przetrzymywanie przez niego setek niejawnych dokumentów po opuszczeniu Białego Domu. Trump stwierdził, że miał pełne prawo zabrać ze sobą dokumenty, a samo wyniesienie ich z Białego Domu "automatycznie" je odtajniało.
Według portalu Yahoo News choć nowojorskie prawo przewiduje karę do 4 lat więzienia za przestępstwa, o które oskarżony został Trump, to w przypadku niekaranych wcześniej osób niemal nigdy nie dochodzi do zasądzenia kary więzienia.
Prawnicy Trumpa: praworządność umarła w tym kraju
Adwokaci byłego prezydenta oskarżyli prokuraturę o stronniczość i łamanie praworządności.
"Ta sprawa, te ujawnione zarzuty pokazują nam, że praworządność umarła w tym kraju. (...) Zrozumcie, że nie ma żadnego scenariusza, w którym gdyby oskarżony nie nazywał się Donald J. Trump, bylibyśmy w tym miejscu" - powiedział obrońca Trumpa Joe Tacopina przed gmachem sądu stanowego na Manhattanie.
Według doniesień dziennikarzy CNN, którzy obserwowali krótki proces, sędzia Juan Merchan zdecydował się nie zastosować wobec Trumpa zakazu mówienia o sprawie, lecz przestrzegł obie strony przed podżeganiem i używaniem podburzającego języka.
Tuż przed zatrzymaniem syn b. prezydenta Donald Trump jr. opublikował na Twitterze zdjęcie córki sędziego, która miała pracować w kampanii wyborczej Joe Bidena. Wcześniej Trump twierdził, że sędzia go "nienawidzi", nazywał prokuratora Bragga "zwierzęciem", wzywał do protestów i sugerował, że postawienie mu zarzutów może skutkować "śmiercią i destrukcją".
Nowojorski prawnik o Trumpie: nie chodzi o skazanie za przestępstwo, lecz utrudnienie kampanii wyborczej
Prokuratura będzie miała bardzo utrudnione zadanie udowodnienia czegokolwiek byłemu prezydentowi Donaldowi Trumpowi. Takie procesy nie mają jednak często na celu skazania za przestępstwo, ale utrudnienie prowadzonej kampanii wyborczej – ocenił w rozmowie z PAP adwokat Sławomir Platta, który pracował przez wiele lat z prawnikiem Trumpa.
Praktykujący w Nowym Jorku polski adwokat podkreślił, że Joseph Tacopina, który broni b. prezydenta, jest jednym z najlepszych prawników kryminalnych miasta Nowy Jork.
„Znam go osobiście, bo przez wiele lat pracowaliśmy w jednej kancelarii na Manhattanie” - wyjaśnił.
W jego przekonaniu oskarżenie wiąże się z tym, że Trump zgłosił swą kandydaturę na prezydenta Stanów Zjednoczonych.
„Donald Trump jako pierwszy w historii prezydent z ramienia Partii Republikańskiej stał się zakładnikiem nowojorskiej prokuratury, kontrolowanej przez Partię Demokratyczną. Niestety realia zbliżających się wyborów prezydenckich na pewno wpływają na decyzje prokuratury – argumentował Platta.
Trump nie przyznaje się do winy
Umowy typu "hush money" nie są nielegalne, ale prokurator okręgowy na Manhattanie Alvin Bragg bada związaną z płatnością sfałszowaną dokumentację biznesową.
Zarzuty wobec pana Trumpa - który rozpoczął już swoją kampanię do Białego Domu - wciągają kraj na niezbadane terytorium polityczne - oceniła BBC. Jak dodała, skazanie za przestępstwo nie uniemożliwiłoby Trumpowi ani kandydowania na prezydenta, ani ponownego odzyskania tej funkcji.
"Wydaje się to tak SURREALISTYCZNE - WOW, oni zamierzają MNIE ARESZTOWAĆ.(…) Nie mogę uwierzyć, że to się dzieje w Ameryce" - napisał Trump na swojej platformie Truth Social w drodze do sądu.
We wtorek przed sądem na Manhattanie zgromadziły się niewielkie grupy zwolenników i przeciwników Trumpa, ale obyło się bez większych incydentów.
Trump został we wtorek pierwszym w historii USA byłym prezydentem z zarzutami karnymi. Jednak były prezydent jest celem co najmniej trzech śledztw, w których grożą mu poważniejsze zarzuty. Według doniesień mediów blisko postawienia mu zarzutów jest prokuratura stanowa Georgii za jego naciski w sprawie odwrócenia wyniku wyborów w 2020 r. Jednocześnie specjalny niezależny prokurator federalny Jack Smith prowadzi śledztwo w sprawie działań Trumpa związanych z atakiem na Kapitol, a także przetrzymywania przez niego setek niejawnych dokumentów.
Z Waszyngtonu Oskar Górzyński (PAP)
osk/ mms/
