Białoruś zwolniła z więzień 52 osoby, w tym 14 cudzoziemców, wśród których dwie osoby to obywatele Polski. Informację o uwolnieniu podała najpierw ambasada USA w Wilnie, następnie prezydent Litwy Gitanas Nauseda, który potwierdził, że uwolnieni są na terytorium Litwy.
Telewizja Biełsat podała w czwartek, że z grupy uwolnionych przez Mińsk więźniów politycznych kilku odmówiło opuszczenia kraju. Są oni na pasie granicznym między Białorusią i Litwą. Wśród nich jest długoletni opozycjonista, były kandydat na prezydenta Mikoła Statkiewicz.
Przekroczenia granicy odmawiają także: politolog i filozof Uładzimir Mackiewicz, Maksim Winiarski i działacz związkowy Hienadź Fjadynicz.
Wcześniej media niezależne przekazały, że Statkiewicz i Mackiewicz są wśród 52 więżniów zwolnionych przez władze w Mińsku. Władze litewskie podały, że grupa ta przekroczyła granicę z Litwą.
Wśród uwolnionych w czwartek przez władze Białorusi 52 więźniów nie ma dziennikarza i działacza mniejszości polskiej na Białorusi Andrzeja Poczobuta - podał niezależny portal Nasza Niwa. Nie został uwolniony również obrońca praw człowieka Aleś Bialacki.
Władze nie zwolniły także opozycjonistki Maryi Kalesnikawej - dodała Nasza Niwa na swoim kanale na serwisie Telegram.
Krótko przed informacjami o uwolnieniu więźniów media podały, że John Coale, wysłannik prezydenta USA Donalda Trumpa, spotkał się z przywódcą Białorusi Alaksandrem Łukaszenką.
Następnie Nauseda poinformował, że 52 więźniów bezpiecznie przekroczyło granicę litewską, wjeżdżając z Białorusi. Podkreślił, że wśród uwolnionych jest sześciu obywateli Litwy. Wyraził wdzięczność Stanom Zjednoczonym w związku z uwolnieniem tych osób.
Białoruskie media niezależne wymieniły nazwiska niektórych uwolnionych osób - działaczy opozycji na Białorusi, aktywistów i innych więżniów politycznych. Następnie Franak Wieczorka, doradca liderki opozycji białoruskiej Swiatłany Cichanouskiej poinformował, że nie wszyscy uwolnieni opuścili Białoruś i że nie wszystkie podane wcześniej nazwiska uwolnionych są potwierdzone.
Inny doradca Cichanouskiej Dzianis Kuczynski powiedział, że wśród uwolnionych nie ma Alesia Bialackiego, obrońcy praw człowieka i laureata Pokojowej Nagrody Nobla z 2022 roku. Jego wypowiedź przekazał kanał Zerkalo.io na serwisie Telegram.
Państwowa białoruska agencja BiełTA podała, że Łukaszenka ułaskawił 14 cudzoziemców, w tym dwóch obywateli Polski. Sześć osób wśród pozostałych uwolnionych to obywatele Litwy, dwie - Łotwy, dwie - Niemiec, jedna osoba ma obywatelstwo Francji i również jedna - Wielkiej Brytanii.
BiełTA podała, że uwolnienie tych osób nastąpiło na prośbę prezydenta USA Donalda Trumpa i innych przywódców. Dodała, że chodzi o osoby skazane na Białorusi na podstawie zarzutów dotyczących „działalności szpiegowskiej”, „udziału w działalności ekstremistycznej i terrorystycznej”. Pod takimi zarzutami skazywani byli na Białorusi opozycjoniści i uczestnicy prodemokratycznych protestów.
Niezależne media białoruskie podały nazwiska niektórych uwolnionych. Są nimi: polityk opozycji, były kandydat na prezydenta Mikoła Statkiewicz, białoruski filozof Uładzimir Mackiewicz, aktywista Mikoła Dzjadok, opozycyjny bloger Ihar Łosik , obywatelka Litwy - Elena Ramanauskiene.
Prezydent Litwy nazwał uwolnienie więźniów wielkim sukcesem dyplomatycznym Stanów Zjednoczonych. W komentarzu na serwisie X podkreślił, że 52 to wielu, jednak „ponad 1000 więźniów politycznych wciąż pozostaje w więzieniach białoruskich”.
Według relacji agencji BiełTA ze spotkania Łukaszenki w Mińsku z wysłannikiem prezydenta USA białoruski przywódca zaproponował omówienie kwestii więźniów politycznych, wyrażając zrozumienie dla podejścia amerykańskiej administracji do tego tematu. – Rozumiem, że martwią go (Donalda Trumpa) kwestie zakładników, więźniów politycznych. Omówmy także ten temat – powiedział Łukaszenka. Oznajmił, że nikt na Białorusi nie jest zwolennikiem tego, aby ludzie przebywali w koloniach karnych, tym bardziej z powodów politycznych.
- A jeśli Donald upiera się, że jest gotów przyjąć do siebie wszystkich tych uwolnionych ludzi, niech Bóg będzie z wami, spróbujmy wypracować globalne porozumienie – oświadczył Łukaszenka. Jak dodała BiełTA, podczas spotkania zostały omówione kwestie stosunków białorusko-amerykańskich i interesów USA na Białorusi.
Cichanouska: zdjęcie sankcji z białoruskich linii Belavia może być korzystne dla Rosji
Zdjęcie sankcji USA z białoruskich linii lotniczych Belavia może umożliwić Rosji nabywanie części zamiennych - powiedziała w czwartek liderka białoruskiej opozycji Swiatłana Cichanouska po tym, gdy decyzję tę ogłosił przedstawiciel prezydenta USA Donalda Trumpa John Coale.
Zdaniem przebywającej na emigracji Cichanouskiej do tej pory uwolnionych zostało mniej niż 4 proc. więźniów politycznych i nic nie wskazuje na to, aby przywódca Białorusi Alaksandr Łukaszenka zmienił swoją politykę w tej kwestii.
"Cieszymy się z uwolnienia więźniów, ale jest to handel ludzkim życiem" - powiedziała liderka białoruskiej opozycji. Wezwała przy tym Unię Europejską do kontynuowania sankcji na Białoruś do czasu „systemowych i nieodwracalnych zmian demokratycznych” w tym kraju.
awl/ mad/ kar/
