Od stycznia 2026 r. obserwujemy gwałtowny trend spadkowy rezerw złota rosyjskiego Banku Centralnego. Najnowsze dane pokazują, sprzedaż kolejnych ponad 6 ton z głównego rezerwuaru drogocennego kruszcu rosyjskiego państwa. Tymczasem wokół Banku Centralnego Rosji pojawiają się plany podziału i dyskusje o tym, kto może zastąpić żelazną damę rosyjskiej bankowości.
Rezerwy złota Banku Rosji spadły do 73,7 mln uncji i wynosiły na koniec maja 2292,3 tony. Od początku 2026 r. zmniejszyły się o 1,1 mln uncji. W styczniu z rezerw ubyło 300 tysięcy uncji złota (9,33 t). W lutym kolejne 200 tys. uncji, (6,22 t) i tyle samo w marcu oraz kwietniu.
Fizyczne złoto znika ze skarbców Banku Rosji
Według najnowszych danych Bank Centralny Rosji zaraportował kolejny spadek rezerw o 200 tysięcy uncji w maju. W sumie przez pierwsze pięć miesięcy 2026 r. z głównego skarbca złota państwa ubyło ponad 34,2 tony królewskiego kruszcu.
Przypomnijmy, że rosyjskiej państwo ma kilka oficjalnych rezerw złota. Są jeszcze rezerwy zgromadzone w Narodowym Funduszu Dobrobytu (NFD), którymi zarządza Ministerstwo Finansów. Według danych na koniec 2025 r. fundusz posiadał 160,2 tony w porównaniu z 554,9 tony w maju 2022 roku. Trzecim najmniej udokumentowanym rezerwuarem narodowego złota w Rosji jest Państwowy Fundusz Metali Szlachetnych i Kamieni.
Wracając na moment do NFD warto wiedzieć, że złoto „sprzedawane” z Funduszu trafiało tak naprawdę do Banku Centralnego, bez realnej sprzedaży na rynku. W efekcie zmieniał się skład bilansu banku, a fundusz mógł księgować gotówkę, która zasilała wojenną gospodarkę. Złoto pozostawało cały czas pod kontrolą Kremla. Dopiero sprzedaż przez Bank Centralny w ramach tzw. operacji lustrzanych powoduje, że państwo pozbywa się fizycznego złota.
Więcej o tym, jak Rosja wykorzystuje swoje rezerwy walutowe w czasie wojny, przeczytacie Państwo w artykule „Rosja przez lata gromadziła złoto, teraz je sprzedaje. Wojna ma swoją cenę”.
Silny rubel i niższe stopy w Rosji
Tymczasem wojenna gospodarka Rosji zmaga się z silnym rublem i widmem recesji, co zaostrza konflikt między technokratami w Banku Rosji pod przewodnictwem jej szefowej Elwiry Nabuliny a silnym lobby przemysłowym w kraju, donosi Financial Times. W ubiegłym tygodniu Bank Centralny obniżył główną stopę procentową o 25 punktów bazowych do poziomu 14,25%. Cięcie było mniejsze niż oczekiwano.
Dla rynków finansowych to dowód na to, że Elwira Nabiullina nie zamierza ulegać presji politycznej i bezwarunkowo kapitulować w walce z inflacją. Przypomnijmy, że rosyjskie stopy procentowe osiągnęły swój szczyt na poziomie aż 21% w październiku 2024 roku, i od tego czasu były stopniowo sprowadzane do 14,5% w kwietniu 2026 roku z powodu silnego schłodzenia koniunktury.
Choć majowy odczyt inflacji konsumenckiej na poziomie 5,3% pokazuje drastyczny spadek z poziomu 18% notowanego na początku 2022 roku, wskaźnik ten wciąż pozostaje wyraźnie powyżej oficjalnego celu inflacyjnego banku (4%). Podczas gdy uwaga analityków giełdowych skupia się na stopach procentowych, dla rosyjskiego biznesu kluczowym problemem stał się kurs walutowy.
Paradoksalnie, to właśnie zbyt silny rubel mocno uderza w tamtejszą gospodarkę. Z jednej strony drastycznie uszczupla on zyski eksporterów (głównie surowcowych), z drugiej – zalewa rynek tanim importem, przez co rodzimi producenci tracą konkurencyjność na własnym rynku. Lobby przemysłowe wprost żąda od banku centralnego odejścia od płynnego kursu walutowego i administracyjnego „sztywnego” ustalenia przelicznika rubla do dolara.
Żelazna dama odejdzie?
Elwira Nabiullina pozostaje jednak nieugięta, argumentując, że taki ruch natychmiast wywołałby potężną falę importowanej inflacji. Swoje niezadowolenie z mocnej waluty wyraził nawet sam Władimir Putin, nazywając sytuację „smutną”, a w ubiegłym tygodniu publicznie sugerował potrzebę głębszych cięć stóp.
Według "Financial Times", inwestorzy i instytucje finansowe z niepokojem czekają na czerwiec 2027 roku, kiedy to wygasa trzecia kadencja technokratycznej Nabiulliny. Gdy w ostatnich tygodniach opuściła – oficjalnie ze względu na infekcję dróg oddechowych - szereg ważnych wydarzeń w Rosji (m.in. wielką Konferencję ekonomiczną w Sankt Petersburgu) pojawiły się plotki o tym, że traci przychylność Putina.
Chociaż brytyjski dziennik przypomina, że obok prezesa Sbierbanku Hermana Grefa i byłego ministra finansów Aleksieja Kudrina, Nabiullina należy do nielicznych osób, z którymi Putin regularnie się spotyka, aby uzyskać niezafałszowany obraz problemów gospodarczych Rosji, wśród potencjalnych następców „żelaznej damy” zaczęto wymieniać Maksyma Orieszkina (doradcę ekonomicznego Putina) oraz Piotra Fradkowa (szefa Promsvyazbank, jednego z największych banków w Rosji kontrolowanych przez Kreml obsługującego sektor obronny).
Jakakolwiek zmiana na tym stanowisku drastycznie podniesie premię za ryzyko dla rosyjskich aktywów. Jak donosi „Financial Times”, w kuluarach Kremla trwają też dyskusje nad radykalną reorganizacją systemu finansowego. Pod uwagę brany jest scenariusz zakładający rozbicie potężnego dotychczas banku centralnego na kilka mniejszych instytucji.
