Zmiana czasu z letniego na zimowy odbędzie się już w najbliższy weekend. W ostatnią niedzielę października - nocą - wskazówki zegarów należy przestawić do tyłu, czyli z godziny 3:00 na 2:00. Oznacza to, że pośpimy o godzinę dłużej.
Zmiana czasu, ostatnia w tym roku, zbliża się wielkimi krokami. Już w najbliższą, ostanią niedzielę października, noc potrwa o godzinę dłużej.
Zmiana czasu w ostatnią niedzielę października
Zmiana czasu nastąpi w nocy z soboty na niedzielę (tj. z 28 na 29 października). Przejście na czas zimowy wiąże się z koniecznością przesunięcia wskazówek zegarów z godziny 3:00 na godzinę 2:00, czyli o jedną godzinę do tyłu. W praktyce dla części osób może to oznaczać dodatkowe 60 minut snu.
Zmiana na czas zimowy
Czas zimowy będzie obowiązywał w Polsce przez najbliższe pięć miesięcy. W ostatnią niedzielę marca przyszłego roku ponownie wrócimy do czasu letniego.
Zmiana czasu na zimowy a podróż pociągiem
Zmiana czasu dwa razy w roku wpływa na komfort osób przemieszczających się pociągami. Podróżni przy zmianie czasu z letniego na zimowy muszą liczyć się z koniecznością godzinnej przerwy na stacjach. Cały tabor kolejowy w Polsce zatrzyma się na jedną godzinę. W związku z tym pasażerowie muszą doliczyć dodatkowe 60 minut podróży, a pracownicy na nocnej zmianie tyle samo więcej do czasu pracy.
Zmiana czasu wśród krajów Unii Europejskiej
W Parlamencie Europejskim od kilku lat trwa dyskusja dotycząca sezonowych zmian czasu. Obecnie w krajach członkowskich Unii Europejskiej do czasu zimowego wraca się w ostatnią niedzielę października, a na czas letni przechodzi się w ostatnią niedzielę marca.
Konsultacje publiczne przeprowadzone przez Komisję Europejską w sprawie zmiany czasu dały odpowiedź, czy przestawianie zegarków podoba się Europejczykom. W ramach internetowej ankiety KE otrzymała 4,6 mln wypełnionych sondaży, z których wynika że 84 proc. respondentów chce zrezygnować z sezonowej zmiany czasu.
Polacy wybrali czas letni
Parlament Europejski zdecydował o zniesieniu zmiany czasu w krajach całej Unii Europejskiej. Za moment wejścia w życie nowych przepisów obrano 2021 r. Ostatnie przedstawienie zegarów miało mieć miejsce w ostatni weekend października 2020 r. Jednak plany na ujednolicenie czasu w ciągu roku wewnątrz każdego z państw członkowskich pokrzyżowała pandemia COVID-19.
Według unijnego projektu każdy kraj członkowski miał zdecydować się na czas letni lub czas zimowy. Jak wynika z sondażu przeprowadzonego w 2019 r. przez ówczesne Ministerstwo Przedsiębiorczości i Technologii, większość Polaków opowiada się za wyborem czasu letniego.
Rozporządzenie w sprawie wprowadzenia i odwołania czasu letniego środkowoeuropejskiego
Obecnie w Polsce obowiązuje "Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 4 marca 2022 r. w sprawie wprowadzenia i odwołania czasu letniego środkowoeuropejskiego w latach 2022-2026". Dokument reguluje zmianę czasu na okresie najbliższych lat. Z przepisów wynika, że czas letni środkowoeuropejski wprowadza się:
- w 2022 r. – dnia 27 marca,
- w 2023 r. – dnia 26 marca,
- w 2024 r. – dnia 31 marca,
- w 2025 r. – dnia 30 marca,
- w 2026 r. – dnia 29 marca.
Rozporządzenie prezesa rady ministrów zawiera również zapisy dotyczące zmiany czasu w drugiej połowie roku. Wynika z niego, że czas letni środkowoeuropejski odwołuje się:
- w 2022 r. – dnia 30 października,
- w 2023 r. – dnia 29 października,
- w 2024 r. – dnia 27 października,
- w 2025 r. – dnia 26 października,
- w 2026 r. – dnia 25 października.
W związku z tym można założyć, że czas zimowy i czas letni będzie obowiązywać w Polsce przez kolejnych pięć lat, o ile Komisja Europejska nie powróci do prac nad odejściem od zmian czasu wśród państw należących do wspólnoty. Na ten moment dyskusja dotycząca sezonowych zmian czasu ucichła na szczeblu europejskim.
Jaki sens ma zmiana czasu w ostatnią niedzielę marca i października?
Cykliczne przestawianie czasu dwa razy w ciągu roku sięga swoją historią drugiej połowy XX wieku. Celem wprowadzenia zmiany czasu było oszczędzanie energii elektrycznej w czasie wojny i kryzysu naftowego w latach 70. XX wieku. Przestawianie zegarków w dużej mierze zawdzięczamy Benjaminowi Franklinowi. Amerykański polityk zwrócił uwagę, że ludzie zasypiają o konkretnej godzinie, nie kierując się rytmem dobowym słońca. W praktyce oznaczało to ponoszenie wyższych kosztów na prąd. Franklin postulował więc, by ludzie zaczęli kłaść się spać później, a wstawali wcześniej.
Obecnie coraz częściej podnoszony jest argument negatywnego wpływu przesuwania wskazówek zegarów na organizm. Zmiana czasu, w szczególności z zimowego na letni, wpływa niekorzystanie na wydajność pracowników.
Zmiana czasu a oszczędność energii
Czy podział na czas letni i zimowy rzeczywiście generuje oszczędności? Włoski operator Terna Rete Italia wskazał, że w 2018 r. zmiana czasu wpłynęła na zmniejszenie poboru energii elektrycznie o 554 mln kWh, co odpowiada rocznemu zużyciu energii elektrycznej przez 205 tys. gospodarstw domowych. Przełożyło się to na oszczędności rzędu 111 mln euro (licząc 20 eurocentów przed opodatkowaniem za 1 kWh). Obecnie byłyby to wyższe sumy.
Z kolei analiza Czechów z Uniwersytetu w Pradze oraz Instytutu Studiów Ekonomicznych wykazała, że dodatkowa godzina światła dziennego daje średnio 0,34 proc. oszczędności w zużyciu energii w gospodarkach. Badacze porównali i przeanalizowali opracowania zawierające 162 badania z całego świata.
Wpływ na wysokość potencjalnych oszczędności związanej ze zmianą czasu letniego na zimowy i powrotnej uzależniony jest m.in. od odchylenia osi obrotu Ziemi do płaszczyzny jej ruchu okołosłonecznego. W samej Polsce różnica czasu pomiędzy miejscowościami położonymi na drugim końcu kraju wynosi nawet kilkadziesiąt minut.
DF
