Zakupy na aukcjach internetowych - na co zwrócić uwagę

Zakupy przez Internet zyskują coraz więcej zwolenników, głównie dzięki atrakcyjnym cenom towarów i wygodzie kupowania. Obecnie wiele firm umieszcza swoje oferty w Internecie, dzięki czemu dociera ona do większej ilości potencjalnych nabywców. Taka forma sprzedaży ma jednak również swoje wady. Do podstawowych należy to, iż w chwili podejmowania decyzji o kupnie musimy zdać się na opis przedmiotu podany przez sprzedawcę, czy też dodane do tego opisu zdjęcie. W konsekwencji istnieje ryzyko, że otrzymamy rzecz inną od zamówionej. Jeżeli nawet istnieje możliwość zwrotu takiego zakupu, to wiąże się to z dodatkowymi kosztami.

Sprawdzaj sprzedającego

Coraz więcej przedmiotów oferowanych jest na aukcjach internetowych, zarówno przez podmioty prowadzące działalność gospodarczą, jak też osoby prywatne. Aukcje takie prowadzone są przez wyspecjalizowane serwisy aukcyjne, których zadaniem jest kojarzenie interesów osób chcących sprzedawać i kupować za pośrednictwem Internetu, przy jednoczesnym zapewnieniu maksimum bezpieczeństwa zawieranych transakcji. To, czy będziemy zadowoleni z zakupu dokonanego na takiej aukcji, zależy w głównej mierze od nas samych.

W przypadku aukcji internetowych należy pamiętać o kilku podstawowych zasadach. Przede wszystkim należy sprawdzić osobę sprzedawcy. Każdy, kto chce sprzedawać lub kupować na aukcjach musi założyć w tym celu specjalne konto. Z reguły po sfinalizowaniu transakcji osoby biorące w niej udział wystawiają sobie wzajemnie komentarze: pozytywne, negatywne lub neutralne. Komentarze te zapisywane są trwale na koncie użytkownika serwisu. Ilość i rodzaj takich komentarzy pozwala sprawdzić, czy mamy do czynienia z osobą rzetelną i uczciwą. Z komentarzy tych możemy się dowiedzieć np. czy wystawiane przez sprzedającego rzeczy są zgodne z podawanym opisem, jak szybko realizowana jest dostawa itp. Im więcej komentarzy pozytywnych na koncie sprzedającego, tym większe prawdopodobieństwo udanego zakupu.

Czytajmy uważnie

Bardzo ważne przy podejmowaniu decyzji o licytacji wybranego przez nas towaru jest dokładne przeczytanie opisu aukcji. W opisie aukcji znajdziemy nie tylko informacje o samym towarze, ale również warunki, na jakich sprzedający jest gotowy rzecz sprzedać. Dotyczy to chociażby tego, czy po wygraniu aukcji sprzedawca zgodzi się nam wysłać towar za zaliczeniem pocztowym, czy jedyną formą zapłaty będzie wpłacenie z góry pieniędzy na podany numer konta. Uważne zapoznanie się z warunkami aukcji pozwoli uniknąć wielu nieporozumień oraz wybrać ofertę najbardziej dla nas korzystną.

Możemy reklamować

Zastosowanie się do powyższych zasad nie zawsze gwarantuje udany zakup. Jeżeli wygrany na aukcji przedmiot posiada wady, o których nas nie poinformowano, wówczas możemy skorzystać z uprawnień, jakie dają nam obowiązujące przepisy prawa. Odpowiedzialność sprzedawcy za wady rzeczy sprzedanej regulują przepisy Kodeksu cywilnego. Sprzedawca jest odpowiedzialny wobec kupującego wtedy, gdy rzecz sprzedana ma wadę zmniejszającą jej wartość lub użyteczność, jeżeli nie ma właściwości, o których istnieniu zapewnił kupującego albo jeżeli rzecz została kupującemu wydana w stanie niezupełnym. W przypadku zakupu podrobionych perfum, co do których zapewniano nas o oryginalności, będziemy z pewnością mieli do czynienia z produktem wadliwym, gorszym jakościowo. W tej sytuacji możemy odstąpić od umowy i zażądać zwrotu zapłaconych pieniędzy, chyba że sprzedawca niezwłocznie wymieni rzecz wadliwą na wolną od wad, czyli w tym wypadku wyda nam produkt oryginalny. W przypadku wymiany rzeczy sprzedawca powinien również pokryć koszty tej wymiany. Pamiętać należy o tym, iż kupujący utraci uprawnienia z tytułu rękojmi, jeżeli nie zawiadomi sprzedawcy o wadzie w ciągu miesiąca od jej wykrycia.

Jeżeli sprzedający na aukcjach jest przedsiębiorcą, kupującemu przysługują uprawnienia przewidziane w ustawie o szczególnych warunkach sprzedaży konsumenckiej.

I zawiadomić o przestępstwie

W pewnych szczególnych sytuacjach, poza odpowiedzialnością cywilną, sprzedawca może ponieść również odpowiedzialność karną. Wprowadzanie do obrotu produktów oznaczonych podrobionym znakiem towarowym stanowi przestępstwo zagrożone karą grzywny, ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2. Ponadto w grę może wchodzić odpowiedzialność sprzedawcy za przestępstwo oszustwa, gdzie pokrzywdzonymi będą kupujący, który otrzymali inną rzecz niż wynikało to z opisu aukcji lub nie otrzymali jej w ogóle. Z oszustwem mamy do czynienia wtedy, gdy ktoś w celu osiągnięcia korzyści majątkowej doprowadza inną osobę do niekorzystnego rozporządzenia mieniem za pomocą wprowadzenia jej w błąd, np. zapewnianie w opisie aukcji o oryginalności produktu będzie wprowadzaniem w błąd nabywców, jeżeli później okaże się, że faktycznie towar był podrobiony, a sprzedawca o tym wiedział. Wydanie pieniędzy na towar o cechach innych, niż nas zapewniono, to z kolei niekorzystne rozporządzenie mieniem. W przypadku oszustwa Kodeks karny przewiduje zagrożenie karą pozbawienia wolności od 6 miesięcy do 8 lat.

Serwis też nas zabezpiecza

Największe internetowe serwisy aukcyjne wprowadziły rozwiązania, które dodatkowo zabezpieczają kupującego przed stratami, na jakie mogą go narazić nieuczciwi sprzedawcy. Jednym z takim rozwiązań jest program ochrony kupującego, dzięki któremu możemy uzyskać zwrot wylicytowanej kwoty w przypadku, gdy:

• zapłaciliśmy za towar, ale go nigdy nie otrzymaliśmy,

• otrzymaliśmy towar, który znacznie różni się od tego, który był opisany na stronie z przedmiotem.

Program ten nie obejmuje wszystkich aukcji. Wyłączone są np. takie, gdzie sprzedający miał przewagę komentarzy negatywnych nad pozytywnymi. Szczegółowe warunki korzystania z takiego programu są określone w regulaminie danego serwisu aukcyjnego.

Innym sposobem zabezpieczenia transakcji internetowej jest system Escrow. Polega on na tym, iż kupujący wpłaca pieniądze na specjalne konto utworzone w systemie, które działa na zasadzie depozytu. W tym czasie informacje o wpłacie otrzymuje sprzedawca, który wysyła towar. Gdy przesyłka trafia do kupującego, ten informuje serwis, że wszystko jest w porządku. Dopiero wtedy pieniądze są przelewane na konto sprzedającego.

Atrakcyjne zakupy czy kłopoty?

Regulaminy serwisów aukcyjnych zawierają katalog rzeczy, których na aukcjach sprzedawać nie wolno. Dotyczy to przede wszystkim tych przedmiotów, którymi obrót jest zakazany w ogóle, jak np. narkotyki. Zabroniona jest również sprzedaż towarów podrabianych, czy też tzw. pirackich, tj. takich, przy których wytwarzaniu doszło do naruszenia praw autorskich lub praw własności intelektualnych twórców. Oczywiście pracownicy serwisów aukcyjnych nie są w stanie wychwycić wszystkich aukcji, na których oferowane są podróbki, pirackie płyty, czy oprogramowanie. Z reguły sprzedawcy zapewniają o oryginalności swoich towarów, jednocześnie proponują ceny tak niskie, iż wykluczają one z reguły legalność ich pochodzenia. Pamiętać należy, iż korzystanie z takich okazji może narazić na kłopoty również nabywcę. Podrobione perfumy, ubrania, pirackie oprogramowanie komputerowe to rzeczy pochodzące z przestępstwa. Nabycie takich przedmiotów może zostać ocenione przez organy ścigania jako paserstwo umyślne, bądź nieumyślne. Z umyślnym paserstwem będziemy mieli do czynienia wówczas, gdy nabywca wiedział o tym, iż kupuje rzecz pochodzącą z przestępstwa. Natomiast paserstwo nieumyślne to nabycie rzeczy, o której kupujący, na podstawie towarzyszących zakupowi okoliczności, powinien i mógł przypuszczać, iż została ona uzyskana za pomocą czynu zabronionego. Z pewnością atrakcyjna cena towaru, znacznie niższa od rynkowej, powinna być ostrzeżeniem, iż sprzedawca mógł wejść w jego posiadanie nielegalnie. Czasami więc lepiej unikać takich okazji, które mogą przyprawić nas o kłopoty poważniejsze niż brak satysfakcji z udanego zakupu.

Podstawa prawna:

• art. 556 § 1, 560 § 1-4 ustawy z dnia 23.04.1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. nr 16, poz. 93 ze zm.),

• art. 286 § 1, 291 § 1, 292 § 1 ustawy z dnia 6.06.1997 r. - Kodeks karny (Dz. U. nr 88, poz. 553 ze zm.).

Źródło: