Wady towaru
W przypadku wadliwości towaru sprzedanego przez przedsiębiorcę osobie fizycznej, która nabyła tę rzecz w celu niezwiązanym z działalnością zawodową lub gospodarczą, należy stosować zasady określone w ustawie o szczególnych warunkach sprzedaży konsumenckiej..., zwanej dalej ustawą. Ma ona również zastosowanie do umów o dzieło z konsumentami. Ustawa ta posługuje się pojęciem "niezgodności towaru z umową".
 | »Reklamacja przy zakupach grupowych |
Domniemanie istnienia wady
Sprzedawca odpowiada za niezgodność towaru konsumpcyjnego z umową tylko w przypadku jej stwierdzenia przed upływem dwóch lat od wydania tego towaru kupującemu (art. 10 ust. 1 ustawy). Ta niezgodność (np. wady rzeczy) musi istnieć w momencie wydania rzeczy, a nie zostać spowodowana później, np. wskutek jej uszkodzenia przez klienta. Wady mogą się ujawnić później, ale muszą wynikać z przyczyny, która tkwiła w rzeczy już w momencie jej wydawania konsumentowi. Sprzedawca nie odpowiada za niezgodność towaru z umową, gdy kupujący w chwili zawarcia umowy o tej niezgodności wiedział lub, oceniając rozsądnie, powinien był wiedzieć (art. 7 ustawy).
Udowodnienie, że rzecz jest niezgodna z umową (np. urządzenie nie działa) to jedno, a wykazanie, że odpowiada za to sprzedawca, bo wada istniała już w momencie wydania rzeczy (choćby ujawniła się później) - to drugie. Sprzedawcy niejednokrotnie twierdzą, że wada wprawdzie istnieje, ale spowodował ją kupujący niewłaściwym używaniem rzeczy. Na pomoc konsumentom przychodzi art. 4 ust. 1 ustawy. Wynika z niego, że w przypadku stwierdzenia niezgodności towaru z umową przed upływem sześciu miesięcy od wydania towaru domniemywa się, że niezgodność istniała w chwili wydania towaru konsumentowi. Jest to domniemanie, które sprzedawca może obalić. Zatem na podstawie domniemania sąd przyjmie, że za wadę odpowiada sprzedawca, chyba że sprzedawca przeprowadzi dowód przeciwny: wykaże (z reguły za pomocą dowodu z opinii biegłego), że w chwili wydania konsumentowi towar nie miał wad i uszkodzenie zostało wywołane później. To niekorzystne dla sprzedającego domniemanie nie ma zastosowania, gdy klient zgłasza niezgodność towaru z umową po upływie sześciu miesięcy od wydania mu rzeczy. Wówczas cały ciężar dowodu spoczywa na konsumencie.
Skutki braku odpowiedzi w terminie
Jeżeli sprzedawca, który otrzymał od kupującego żądanie nieodpłatnej naprawy albo wymiany wadliwego towaru na nowy nie ustosunkował się do tego żądania w terminie czternastu dni, uważa się, że uznał je za uzasadnione (art. 8 ust. 3 ustawy). Jest to niezwykle korzystne dla konsumentów rozwiązanie, szczególnie w świetle wyroku Sądu Najwyższego z 5 lipca 2012 r. (sygn. akt IV CSK 75/12). W sprawie, którą zajmował się Sąd Najwyższy, przedsiębiorca nie ustosunkował się w 14-dniowym terminie do zawartego w reklamacji konsumentów żądania wymiany wadliwego samochodu na nowy. Nie dokonał również jego wymiany. Konsumenci złożyli pozew w sądzie, żądając nakazania przedsiębiorcy wymiany auta na nowe. Ten bronił się kwestionując swoją odpowiedzialność za wady. Sąd Najwyższy stwierdził, że sprzedający, który nie udzielił w ustawowym, 14-dniowym terminie odpowiedzi na żądanie naprawy albo wymiany towaru, nie może następnie w procesie kwestionować swojej odpowiedzialności za niezgodność towaru z umową. Brak odpowiedzi na zgłoszone przez kupującego żądanie stwarza fikcję jego uznania i, tak jak przy uznaniu roszczenia, oznacza przyznanie przez sprzedającego okoliczności niezgodności towaru z umową oraz zgodę co do sposobu doprowadzenia do zgodności towaru z umową, jeżeli został on przez uprawnionego określony w treści żądania. Sąd Najwyższy dodał jednak, że w przypadku stwierdzenia niezgodności towaru z umową po upływie sześciu miesięcy od wydania towaru, a więc gdy nie działa wynikające z art. 4 ust. 1 ustawy domniemanie istnienia niezgodności towaru z umową w chwili wydania, sprzedający może także dowodzić, że w chwili wydania towar był on zgodny z umową.
 | »Gdy pracodawca finansuje zakup karnetu sportowego |
Sąd Najwyższy rozstrzygnął też inną ważną kwestię. Uznał, że w razie niezrealizowania przez sprzedawcę żądania naprawienia towaru, kupujący może na podstawie art. 8 ust. 1 ustawy wystąpić z żądaniem jego wymiany na nowy.
Jak powinna wyglądać odpowiedź na reklamację?
W odpowiedzi na reklamację sprzedający powinien w sposób definitywny oświadczyć, czy zgłoszone żądanie uznaje za uzasadnione, czy też nie. Nie wystarczy sama informacja, że reklamacja została rozpatrzona, bez wskazania, w jaki sposób. To przedsiębiorca musi zadbać o to, by odpowiedź została udzielona w wymaganym terminie. Ustawa nie narzuca żadnej formy udzielenia odpowiedzi - nie można jednak narzucać konsumentowi, żeby po odpowiedź musiał obowiązkowo stawić się w sklepie.
Podstawa prawna
Ustawa z dnia 27.07.2002 r. o szczególnych warunkach sprzedaży konsumenckiej… (Dz. U. nr 141, poz. 1176 ze zm.)
Andrzej Janowski
Gazeta Podatkowa nr 5 (942) z dnia 2013-01-17
Ewidencje prowadzone dla potrzeb VAT. Wszystko na ten temat w poradniku na GOFIN.pl
Źródło:
