Na akcjach spółki Avis Budget rozgrywa się właśnie short squeeze, który wypchnął w górękurs amerykańskiego lidera branży wynajmu samochodów o ponad 560 procent w jeden miesiąc. Sytuacja ta przypomina gwałtowny wzrost kursu Volkswagena z 2008 r., który uczynił go najcenniejszą firmą świata, oraz rok 2021, kiedy rajd na akcjach GameStop doprowadził do miliardowych strat funduszy takich jak Melvin Capital.
Wzrost cen akcji Avis Budget, notowanych na amerykańskiej giełdzie Nasdaq przypomina dynamiką kursów najbardziej popularnych memcoinów, gdy w czasie zbiorowej euforii zakupowej mamy do czynienia z wykresem parabolicznym.
W poprzednich czterech tygodniach notowania lidera branży wynajmu samochodów rosły kolejno o 51,5%, 28,3%, 57,5% oraz 64,6%. W bieżącym tygodniu, po dwóch dniach (poniedziałek i wtorek) kurs jest już wyżej o 44,6%, tydzień do tygodnia, a stopa zwrotu za ostatni miesiąc to aż 565%. Obecnie wycena firmy to ponad 25 mld dolarów, choć jeszcze na początku marca nie przekraczała 5 mld dolarów.
Doszło do short squeeze na akcjach Avis
Za ekstremalnymi ruchami cen stoi mechanizm tzw. short squeeze. Inwestorzy grający na spadki zostali zmuszeni do panicznego odkupywania akcji, co przy niemal braku podaży wywołało efekt kuli śnieżnej. Sytuację rynkową dodatkowo podgrzały czynniki zewnętrzne – chaos na amerykańskich lotniskach w ostatnich tygodniach sprawił, że podróżni masowo rezygnowali z lotów na rzecz wynajmu aut na długie trasy, co gwałtownie poprawiło sentyment do branży wynajmu samochodów. Akcje Hertz przez ostatni miesiąc zyskały ponad 80%.
Kluczem do zrozumienia sytuacji jest struktura własnościowa Avis. Od dłuższego czasu firma jest mocno wspierana przez fundusz hedgingowy SRS, który zgromadził w swoich rękach prawie połowę wszystkich akcji spółki. Dodatkowo w ostatnich tygodniach fundusz Pentwater Capital Management także poinformował o nabyciu znacznego udziału, tak, że według analityka Deutsche Bank, który prześledził dokumenty spółki, tych dwóch inwestorów kontrolowało 71% akcji.
Kontrolowali 108% akcji
Robi się jeszcze ciekawiej, jeśli spojrzeć na kolejne wyliczenie Deutsche Bank, z którego wynika, że po uwzględnieniu syntetycznego posiadania obaj inwestorzy kontrolowali efektywnie 108% akcji Avis. W inżynierii finansowej jest to jak najbardziej możliwe. Wszystko przez swap kapitałowy, który jest rodzajem kontraktu między inwestorem a bankiem inwestycyjnym. Jak to wygląda? Inwestor nie kupuje fizycznie akcji na giełdzie, ale umawia się z bankiem, że ten będzie mu wypłacał zyski z wzrostu ceny akcji. W zamian inwestor płaci bankowi odsetki.
W tym modelu banki wystawiające swapy musiały fizycznie kupować akcje, aby zabezpieczyć ryzyko. Kontrolowanie ponad 100% akcji Avis było efektem połączenia fizycznych udziałów z syntetycznym posiadaniem poprzez swapy. Po prostu te same akcje są „liczone” wielokrotnie. Ponieważ te same papiery były wielokrotnie pożyczane i sprzedawane, łączna ekspozycja inwestorów mogła przekroczyć całkowitą liczbę dostępnych akcji.
W efekcie na wolnym rynku nie ma już akcji, które short sellerzy mogliby odkupić, aby zamknąć swoje stratne pozycje. Dodajmy, że akcje Avis były do tej pory chętnie sprzedawane na krótko. Jak donosiły raporty firm analitycznych (np. S3 Partners) w połowie marca blisko 50% akcji dostępnych wtedy w wolnym obrocie, było pożyczonych na krótko.
W połączeniu z fundamentami wynikającymi ze zwiększonego popytu na wypożyczanie auta, stworzyło to podatny grunt pod zjawisko "short squeeze", czyli wyciskania krótkich pozycji, w którym inwestorzy grający na spadki są zmuszeni do gwałtownego odkupywania akcji po coraz wyższych cenach.
VW i GameStop przykładami z historii
Historia rynków finansowych pokazuje, że gdy dochodzi do wyciskania krótkich pozycji, skutki mogą być potężne i prowadzić do wielomiliardowych strat dla funduszy grających na spadki oraz abstrakcyjnych wycen spółek, których akcje doświadczają short squeezeu. Z podobnymi, gwałtownymi zjawiskami na giełdzie mieliśmy już do czynienia w przeszłości.
Od razy na myśl przychodzi przykład Volkswagena z 2008 r. Akcje niemieckiego producenta samochodów doświadczyły gwałtownego wzrostu napędzanego przez short squeeze, wygenerowany przez zakupy koncernu Porsche. W rezultacie, Volkswagen wyprzedził Exxon Mobil i na krótko stał się najcenniejszą firmą na świecie, z kapitalizacją na poziomie 343 mld USD.
Z kolei najsłynniejszy przykład z ostatnich lat dotyczy notowań akcji GameStop z 2021 r., kiedy grupa inwestorów indywidualnych w ciągu zaledwie kilku dni wywindowała ceny akcji podupadającej sieci sklepów z grami. Fundusz Melvin Capital, który był uwikłany w grę przeciwko GameStop ale też CD Projekt i stracił (szacuje się, że fundusz stracił około 53% swojego kapitału) na wyciskaniu krótkich pozycji, co efekcie sprawiło, że został zamknięty w maju 2022 roku.
