Zdecydowana większość ankietowanych firm jest narażona na ryzyko walutowe. Skutki zmian kursów walut najczęściej uwidocznione są w działalności operacyjnej - kurs walutowy może wpłynąć zarówno na koszty, jak i przychody ze sprzedaży. W mniejszym stopniu przedsiębiorstwa obawiają się wpływu na koszty finansowe - takie ryzyko zaznacza 18 proc. ankietowanych.
Ryzyko do uniknięcia
Zagrożenie dla swojej działalności ze strony zmieniających się kursów walut widzi ponad dwie trzecie firm. Prawie 43 proc. badanych przedsiębiorstw zdecydowanie uważa, że jest narażone na ryzyko walutowe, a co czwarte takie zagrożenie dostrzega, ale wielkość ryzyka określa jako mniejsze słabiej. Tylko co trzecia firma nie ma problemów z ryzykiem walutowym.
Aż dwie trzecie przedsiębiorstw obawia się, że niekorzystne zmiany cen walut mogą odbić się na zmniejszeniu ich przychodów ze sprzedaży. Taki sam procent przedsiębiorstw obawia się, zwiększenia kosztów produkcji (rosnących ceny surowców, towarów i produktów). Można zaobserwować, że kursy walutowe w bardzo dużym stopniu wpływają na działalność operacyjną - sprzedaż produktów lub usług oraz na koszty produkcji. Rzadziej skutki ryzyka walutowego wskazywane są w działalności finansowej - obawy o wzrost kosztów finansowych wykazuje 18 proc. respondentów. Podobny odsetek firm obawia się większej konkurencyjności towarów importowanych, i jednocześnie spadku opłacalności importu. Natomiast spadku opłacalności eksportu obawia się blisko połowa badanych przedsiębiorstw.
Czy spółka jest narażona na ryzyko walutowe?
Narażeni na ryzyko
Aż 82 proc. przedsiębiorstw doświadczyło w swojej działalności negatywnych skutków ryzyka walutowego. Ciekawie wygląda to w zestawieniu z odpowiedziami na pytanie pierwsze, gdzie co czwarta firma stwierdziła, że zdecydowanie nie jest narażona na ryzyko walutowe. Jednocześnie tylko co piąta firma nie doświadczyła takich skutków. Można wnioskować, ze kurs walutowy wpływa na przedsiębiorstwo także pośrednio - możliwe, że przez parametry makroekonomiczne: osłabienie konkurencyjności gospodarki, czy spadek krajowego popytu.
Kursy walut wpływają w wyraźny sposób na wynik finansowy ponad połowy ankietowanych przedsiębiorstw. Wyraźnie widać, że polskie przedsiębiorstwa są otwarte na wymianę z zagranicą i działają w otoczeniu międzynarodowym. Przedsiębiorstw, w których kurs walutowy nie wpływa na wynik finansowy jest zaledwie 15 proc.
Najczęściej wskazywana wielkość przepływów pieniężnych podlegających ryzyku walutowemu podawana jest w przedziale 10 - 50 mln złotych rocznie. Wynika to prawdopodobnie z wielkości badanych przedsiębiorstw.
Miłym zaskoczeniem jest to, że zdecydowana większość przedsiębiorstw, które są narażone na ryzyko walutowe próbowała ograniczyć jego negatywne skutki. Takich aktywnych przedsiębiorstw jest 74 proc, czyli minimalnie więcej niż firm, które uważają, że są narażone na ryzyko walutowe.
Wpływ kursów walutowych na wynik finansowy w przedsiębiorstwie
Źródło: Badania ankietowe IG WSIiZ oraz Katedry Bankowości i Finansów WSIiZ, Rzeszów 2003.
Decyzje dotyczące ograniczania ryzyka kursowego połowa przedsiębiorstw podejmuje wewnątrz firmy. Jednak często spółki korzystają także z pomocy zewnętrznej - najczęściej są to porady banków (dwie trzecie przypadków). Można wnioskować, że często chodzi o banki, w których przedsiębiorstwa posiadają rachunki. Firmy doradcze wyspecjalizowane w zabezpieczaniu przed ryzykiem kursowym działają na polskim rynku dopiero od kilku lat - mimo to z badania Instytutu Gospodarki wynika, że już co piąta polska firma korzysta z ich usług.
Józef Rąpała
Warszawska Grupa Inwestycyjna S.A.
Źródło:
