Ogłoszone w niedzielę porozumienie między USA a Iranem to kapitulacja Waszyngtonu na Bliskim Wschodzie i porażka prezydenta USA Donalda Trumpa, który „przegrał przez nokaut” – skomentował w poniedziałek kataloński dziennik „La Vanguardia”. Teheran może przedstawiać się jako zwycięzca - ocenia dziennik „Frankfurter Allgemeine Zeitung”. Gazeta zauważa, że irański program rakietowy wydaje się w dużej mierze nietknięty.
Choć sam Trump przedstawił porozumienie jako zwycięstwo, to zdaniem dziennika „jest to jednak bezapelacyjna kapitulacja, która na długi czas osłabi wpływ Stanów Zjednoczonych w regionie”.
Koniec amerykańskiego dyktatu? „La Vanguardia” punktuje słabości paktu z Teheranem
„Trump nie wynegocjował porozumienia dyplomatycznego, lecz protokół ustaleń, czyli list intencyjny. Jest to bardzo powszechna praktyka w biznesie i zamówieniach publicznych, ale nie w stosunkach międzynarodowych. Ponadto to porozumienie nie ma charakteru wiążącego” – zauważyła gazeta.
Iran zgodził się ponownie otworzyć kluczową dla transportu ropy cieśninę Ormuz, jednak – według dziennika – może ją zamknąć w przyszłości, a ponowna eskalacja konfliktu będzie ryzykowna dla USA. Waszyngtonowi nie udało się ponadto obalić reżimu ajatollahów, nie wiadomo też, jak rozwiązana zostanie kwestia dążenia Teheranu do posiadania broni jądrowej – dodała gazeta.
Pakt bez gwarancji i ruina reputacji Izraela. Ostre słowa o polityce Trumpa i Netanjahu
W ocenie „La Vanguardii” jeszcze większą porażkę niż Trump poniósł premier Izraela Benjamin Netanjahu, który „nie zdołał poprawić bezpieczeństwa” swojego kraju. Jak dodała gazeta, „wojny, które rozpoczął (Netanjahu - PAP), zrujnowały międzynarodową reputację jego kraju”, a on sam jest ścigany za zbrodnie przeciwko ludzkości.
Trump i Netanjahu wyruszyli na wojnę po chwałę, a wracają upokorzeni po źle zaplanowanej i jeszcze gorzej przeprowadzonej kampanii, która nie osiągnęła żadnego celu politycznego – skonkludowała „La Vanguardia”.
„Żaden polityk nie przetrwa porażki militarnej, a zwłaszcza tak haniebnej jak ta” – dodała.
Trump oraz premier Pakistanu Shehbaz Sharif ogłosili w niedzielę, że USA i Iran zawarły wstępne porozumienie pokojowe. Trump powiadomił, że nakazał „natychmiastowe” otwarcie Ormuzu i zakończenie amerykańskiej blokady irańskich portów. Do podpisania umowy ma dojść w piątek w Szwajcarii.
„Mamy nadzieję, że ogłoszone porozumienie pokojowe położy kres temu bezsensownemu konfliktowi, że wszystkie strony będą go przestrzegać i że będzie to początek nowego etapu na Bliskim Wschodzie” – napisał w poniedziałek na portalu X premier Hiszpanii Pedro Sanchez, który od początku krytykował USA i Izrael za rozpoczęcie wojny.
„Alternatywne fakty” Donalda Trumpa. Niemiecki dziennik: To Iran jest zwycięzcą tej wojny
„FAZ” odnotowuje, że „porozumienie przynajmniej na razie zamyka rozdział wojny, która dotknęła cały świat”. Prezydent USA Donald Trump przekonuje, że Iran został osłabiony, ale w Waszyngtonie „panuje sceptycyzm” i pojawiają się pytania „czy było warto?”.
Według niemieckiego dziennika z punktu widzenia deklarowanych celów USA bilans wojny „wypada rozczarowująco”.
Choć na początku wojny Amerykanie mówili o zmianie reżimu i „wyzwoleniu narodu irańskiego”, obecnie prezydent USA „posługuje się alternatywnymi faktami”, gdy twierdzi, że ten cel został osiągnięty. „Całe kierownictwo Iranu składa się z ludzi, którzy od dekad działali na wysokich stanowiskach. System rządów Republiki Islamskiej nie zmienił się, co najwyżej doszło do przesunięcia władzy w stronę Korpusu Strażników Rewolucji Islamskiej” - ocenia gazeta.
Z podobnym dystansem „FAZ” podchodzi do twierdzeń Trumpa o zniszczeniu irańskiej armii. „Teheran raz po raz udowadniał, że nadal jest w stanie atakować dronami i rakietami amerykańskie bazy w regionie, względnie swoich arabskich sąsiadów, oraz wystrzeliwać rakiety w kierunku Izraela” - czytamy. Dziennik zauważa, że we wstępnym porozumieniu nie ma już mowy o ograniczeniu irańskiego programu rakiet balistycznych. Pominięcie tego aspektu Trump zarzucał dotąd swojemu poprzednikowi Barackowi Obamie przy zawartym przez niego w 2015 roku międzynarodowym porozumieniu nuklearnym z Iranem.
Rozczarowujący bilans wojny. Amerykański atak nie powstrzymał irańskiego programu nuklearnego
Tymczasem wygląda na to, że irański arsenał rakietowy jest „w dużej mierze nienaruszony” - podkreśla „FAZ”. Zgodnie z analizą CIA, przytoczoną w maju przez dziennik „Washington Post”, Iran nadal posiada 70 proc. przedwojennych zapasów rakiet oraz ok. 75 proc. mobilnych wyrzutni. Znaczna część z nich przechowywana jest w wydrążonych górach i trudnych do zniszczenia z powietrza „miasteczkach rakietowych”.
„Drażliwą kwestią będzie również odblokowanie zamrożonych za granicą irańskich środków państwowych. To również aspekt, za który Trump wcześniej ostro krytykował Obamę” - dodaje „FAZ”.
Według gazety sceptycyzm podzielają nawet politycy Partii Republikańskiej w Kongresie. Część z nich jest niezadowolona z „niejasnej obietnicy Iranu, że nie będzie dążył do zdobycia broni jądrowej”. Jest to deklaracja, którą władze w Teheranie składały już przed wojną. Obecnie, po konflikcie zbrojnym, „nie widać żadnych oznak, by wojna cofnęła program nuklearny w rozwoju”.
W ocenie „FAZ” władze Iranu są „osłabione przede wszystkim gospodarczo”, głównie z powodu zniszczenia przez Izrael części irańskiego przemysłu stalowego i petrochemicznego.
„Mimo to reżim czuje się wzmocniony, a nowe pokolenie oficerów Korpusu Strażników Rewolucji Islamskiej może teraz tworzyć własny zwycięski mit. Opiera się on na przekonaniu, że udało się przetrwać próbę obalenia reżimu przez najpotężniejszą armię świata. Także w polityce zagranicznej oficerowie ci mogą podkreślać, że przyczynili się do podważenia zaufania państw Zatoki Perskiej do Ameryki w większym stopniu niż założycielskie pokolenie rewolucji islamskiej” - pisze „FAZ”.
Z Berlina Mateusz Obremski. Z Madrytu Marcin Furdyna.
mrf/ akl/
