Instytucja ta ma na swoim koncie kilka spektakularnych porażek, ale również kilka sukcesów. Niewątpliwie ważne są akcje prewencyjne, ale najważniejsza jest dydaktyka i zmiana mentalności osób pracujących w sektorach narażonych na korupcję. Pomóc ma w tym specjalnie opracowany Poradnik antykorupcyjny dla przedsiębiorców.
Korupcja w świetle danych i statystyk
Badaniem zjawiska korupcji zajmuje się Transparency International. Do oceny nasilenia tego zjawiska używa się specjalnie opracowanego wskaźnika obserwowalności korupcji - WOK (ang. CPI – corruption perception index). Pozwala on na pozycjonowanie państw od najmniej do najbardziej skorumpowanego. Sam wskaźnik jest wynikiem badania opinii publicznej przez 10 niezależnych instytucji sprawdzających, w jakim stopniu urzędnicy nadużywają swojej władzy w celu osiągnięcia osobistych korzyści. Mierzy się go w skali od 1 do 10, przy czym 10 oznacza, że państwo jest praktycznie wolne do tego zjawiska.
Zgodnie z WOK, Polska uzyskała ocenę 5,3 i zajęła 41 miejsce na 178 sklasyfikowanych państw. W 2009 roku uzyskaliśmy 5.0 p, co dało nam 49 miejsce na 180 sklasyfikowanych państw. Pierwszą piątkę otwierają takie kraje, jak Dania (ocena 9,3), Nowa Zelandia (9.3), Singapur (9,3), Finlandia (9,2) i Szwecja (9,2). Stany Zjednoczone z oceną 7,1 zajęły 22 pozycję. Z kolei 3 najbardziej skorumpowane państwa na świecie to Afganistan (1,4), Birma (1,4) i Somalia (1,1).
| Państwa sąsiadujące z Polską | Ocena | Miejsce |
| Niemcy | 7,9 | 15 |
| Czechy | 4,6 | 53 |
| Słowacja | 4,3 | 59 |
| Ukraina | 2,4 | 134 |
| Białoruś | 2,5 | 127 |
| Litwa | 5 | 46 |
| Rosja | 2,1 | 154 |
źródło: Transparency International
Wbrew pozorom, na tle naszych sąsiadów Polska nie zajmuje złej pozycji. Jesteśmy mniej skorumpowani od 6 na 7 naszych sąsiadów. Co ciekawe, 41 pozycję zajmujemy exe quo z Omanem i Kostaryką.
Prawie 10 tysięcy udowodnionych łapówek
Według danych CBA najwięcej, bo aż 9361 przestępstw korupcyjnych, stwierdzono w 2007 roku. Z kolei w 2009 roku było ich 8305, czyli ponad tysiąc mniej niż rok wcześniej. Centralne Biuro Korupcyjne podaje, że w Polsce panuje raczej tendencja wzrostowa, jednak należy pamiętać, że samo CBA istnieje dopiero od 2006 roku, zatem wcześniej nie było w Polsce instytucji, która posiadałaby wszelkie narzędzia do prowadzenia dokładnego monitoringu tego zjawiska.
| Najmniej skorumpowane państwa | Ocena |
| Dania | 9,3 |
| Nowa Zelandia | 9,3 |
| Singapur | 9,3 |
| Finlandia | 9,2 |
| Szwecja | 9,2 |
| Kanada | 8,9 |
| Holandia | 8,8 |
| Australia | 8,7 |
| Szwajcaria | 8,7 |
| Norwegia | 8,6 |
Zdaniem 87% Polaków korupcja w kraju stanowi duży problem, wg 44% - bardzo duży. Z szacunków Det Norske Veritas wynika, że organizacje tracą średnio 5% przychodów w wyniku oszustw i nadużyć popełnianych przez pracowników. W ciągu ostatnich dwóch lat przestępstwa korupcyjne dotknęły prawie połowę firm na świecie, a straty finansowe z tego tytułu wzrosły o 40%.
Z badań Ernest&Young wynika, że poziom korupcji w Polsce jest dwa razy wyższy niż w krajach Europy Zachodniej, jednak rodzime firmy uznają to za mniejszy problem niż zagraniczne. Z kolei Euler Hermes podał, że w 2009 roku aż 90% polskich przedsiębiorców padło ofiarą nieuczciwych pracowników. Autorzy raportu podają, że 25% nadużyć wykrywa się przez przypadek, a tylko 8% za sprawą audytu wewnętrznego.
Korupcja, czyli przyjęcie lub oferowanie przyjęcia korzyści majątkowej lub osobistej za czynności wykonywane w ramach obowiązków służbowych, dotyczy zarówno sfery publicznej, jak i prywatnej. Łapówkarstwo zwykle kojarzone jest z nieuczciwymi urzędnikami. Niestety to nieprawda – chociaż przypadki korupcji w administracji są najgłośniej omawiane przez media, to przyjmowanie niedozwolonych korzyści przez pracowników stanowi największe zagrożenie dla właścicieli przedsiębiorstw. Większość z nich może nie zdawać sobie nawet sprawy, że codziennie pada ofiarą korupcji.
Łukasz Piechowiak
Bankier.pl
l.piechowiak@bankier.pl
» Sytuacja firm lepsza niż całej gospodarki
» 20% młodych w UE nie może znaleźć pracy
» 70% przedsiębiorców ze spokojem patrzy w przyszłość
