Rewizja danych dotyczących finansów rządu w Berlinie pokazała, że nadwyżka budżetowa jest jeszcze większa, niż sądzono. 2019 będzie szóstym rokiem z rzędu, który Niemcy zakończą na plusie.
W pierwszej połowie bieżącego roku nadwyżka w sektorze instytucji rządowych i samorządowych wyniosła w Niemczech 45,3 miliarda euro. Kwota ta stanowi 2,7 proc. niemieckiego produktu krajowego brutto.
Tegoroczny wynik o 1,1 mld euro zwiększyła zmiana księgowania wpływów z tytułu sprzedaży licencji na częstotliwości telekomunikacyjne. Według poprzedniej metody wpływy te księgowano w jednym okresie (50,8 mld euro w 2000 r.), obecnie niemieccy statystycy rozkładają je na cały okres obowiązywania umów. Taki sposób jest zgodny z wytycznymi Eurostatu.
Wiele wskazuje na to, że 2019 r. będzie kolejnym rokiem, który Niemcy zakończą z nadwyżką budżetową. Dodatnia passa za naszą zachodnią granicą zaczęła się w 2014 r. Co więcej, w dwóch poprzednich latach niemiecki budżet wychodził na zero.
Dobra kondycja budżetu wynika przede wszystkim z polityki realizowanej przez rząd Angeli Merkel. Cieniem na sytuacji Niemiec kładzie się jednak osłabienie koniunktury, które może przerodzić się w recesję. Wyrównana sezonowo realna dynamika PKB Niemiec w II kw. wyniosła -0,1 proc. w ujęciu kwartalnym i 0 proc. w ujęciu rocznym. Poprzedni odczyt na minusie nasi zachodni sąsiedzi odnotowali w trzecim kwartale 2018 r.
Dzięki powstrzymaniu się od wzmożonego zadłużania, Niemcy sukcesywnie redukują relację długu publicznego do PKB. W 2018 r. wskaźnik ten wyniósł 60,9 proc. czyli był nieznacznie wyższy od limitu wyznaczonego przez Traktat z Maastricht (60 proc.). Dla porównania, jeszcze w 2010 r. niemiecki dług odpowiadał 81,8 proc. PKB. Wyższej redukcji długu dokonały w tym okresie jedynie Irlandia i Malta. Z kolei w często porównywanej z Niemcami Francji relacja wzrosła z 85,3 proc. do blisko 100 proc.
Media komentują
Niemieckie media komentują w środę nadwyżkę budżetową w wysokości 45 mld euro, którą RFN osiągnęła w pierwszych sześciu miesiącach 2019 roku. Paradoksalnie nie jest to jednak - zdaniem części komentatorów - dobry sygnał.
"Niemieckie państwo odnotowało niesamowitą nadwyżkę w pierwszych sześciu miesiącach roku. Wielu obywateli może uwierzyć, że władze federalne, landowe i lokalne będą miały nadmiar pieniędzy. Ale tak nie jest" - twierdzi lewicowo-liberalny "Sueddeutsche Zeitung" i wyjaśnia: "Nadwyżka wynika ze skomplikowanych wyliczeń, a nie finansowego boomu. Pokazuje, że państwo więcej obywatelom zabiera, niż daje w postaci świadczeń. Państwo hamuje siłę gospodarczą. Oszczędza. Robi to, nawiasem mówiąc, od 2014 roku. To zły sygnał, biorąc pod uwagę spowolnienie gospodarki".
Również ekonomiczny dziennik "Handelsblatt" przestrzega przed zbytnim optymizmem w związku z zaksięgowaną nadwyżką. "Problem z tymi liczbami jest taki, że to wirtualny rachunek, a nie realne pieniądze w kasie. W dodatku metody, których używa się do obliczeń budzą kontrowersje. Słowem, to wszystko jest bardzo skomplikowane. Jedno jest jednak pewne: przed pogorszeniem się koniunktury finanse państwa są w dobrym stanie" - uznaje gazeta z Duesseldorfu.
Postuluje w związku z tym, zamiast podwyżek podatków, wprowadzanie ulg dla firm i dla gorzej sytuowanych obywateli, co miałoby napędzać gospodarkę. Dziennik jest jednak sceptyczny co do możliwości realizacji takich pomysłów. Powodem nie są rachunki ekonomiczne, lecz polityka.
"W tej sprawie rządzący w RFN chadecy i socjaldemokraci pozostają w tradycyjnym dla siebie klinczu. Minister finansów Olaf Scholz, który ubiega się o fotel przewodniczącego SPD wie, że obniżając podatki dla osób prawnych nie zyska sobie popularności wśród partyjnych towarzyszy. Zupełnie co innego, jeśli zażąda wprowadzenia podatku dla najbogatszych. Z drugiej strony CDU/CSU nie ma żadnego planu polityki podatkowej, jeśli pominąć dążenie do całkowitego zniesienia podatku solidarnościowego" - ubolewa gazeta.
"Badische Nueste Nachrichten", regionalny dziennik z Karlsruhe, podsumowuje: "To obywatele pieniędzmi z podatków i składek ubezpieczeniowych zapełniają państwową kasę. Ulgi podatkowe są pilnie potrzebne. Zamiast tego podatek solidarnościowy zostaje zniesiony tylko dla 90 procent płatników, a SPD rozważa pomysł wprowadzenia podatku od majątku dla najbogatszych. Rząd federalny robi zatem wszystko, by się stoczyć w przepaść recesji" - ostrzega gazeta.
"Tymczasem łatwo byłoby przynajmniej spróbować przeciwdziałać pogorszeniu koniunktury gospodarczej poprzez niższe podatki konsumenckie. Przez jakiś czas nie byłoby co prawda okrzyków radości związanych z nadwyżką budżetową, ponieważ efekt obniżek podatków zawsze pojawia się później. Z punktu widzenia polityki, która musi brać pod uwagę terminy wyborów jest to jednak rozwiązanie złe" - konkluduje "BNN".
MZ/PAP
