Przez ostatnich kilka lat Portugalczyków łączyły dwa wielkie marzenia. Po pierwsze, na niwie sportowej być jak Grecja (czyli wygrać mistrzostwo Europy, mniejsza o to, w jakim stylu). Po drugie, na niwie gospodarczej nie być jak Grecja (czyli nie upaść pod ciężarem długu).
O ile pierwsze marzenie spełniło się w lipcu, o tyle z realizacją drugiego jest coraz gorzej, a portugalska chwila prawdy zbliża się wielkimi krokami. Nadzieję Krajowi Żeglarzy odebrać może nieco zapomniana agencja ratingowa, która w najbliższy piątek ma szansę przyćmić wielką trójkę.
Chociaż założona w 1976 r. w Toronto agencja ratingowa DBRS z dumą nosi miano czwartej największej agencji na świecie, to jej udziały w rynku (ok. 2%) bledną wobec potęgi wielkiej trójki, do której zaliczane są S&P, Fitch i Moody’s (łącznie ok. 95%). Zazwyczaj to przeglądy ocen dla poszczególnych państw w wykonaniu tylko tych trzech agencji budzą emocje inwestorów i komentatorów. Zazwyczaj, ale nie zawsze.
Dziś wieczorem oczy całego świata zwrócone będą na DBRS z jednego, jedynego powodu. Decydując o ratingu dla Portugalii, agencja ta jednocześnie decydować będzie o tym, czy obligacje tego kraju będą mogły być skupowane przez Europejski Bank Centralny. Kwestia ta ma fundamentalne znaczenie nie tylko dla kondycji finansowej rządu w Lizbonie, lecz może ważyć na całej strefy euro – kolejne „zapalne ognisko kryzysu” to ostatnia rzecz, której wspólnota monetarna teraz potrzebuje. Póki co na liście państw wykluczonych z QE ze względu na zbyt niskie ratingi figurują Grecja i Cypr, które na powierzchni utrzymały się tylko dzięki pomocy zewnętrznej (i odrzuceniu opcji bankructwa połączonego z wyjściem ze strefy euro).
Zobacz także
Obecnie DBRS przyznaje Portugalii rating BBB (low). To najniższa nota, którą zaliczyć można do grona tzw. ratingów inwestycyjnych. Ich przeciwieństwem są ratingi spekulacyjne, zwane potocznie śmieciowymi. Do tej grupy zaliczyć należy noty, które Portugalii przypisały Fitch (BB+), S&P (BB+) oraz Moody’s (Ba1).
| Ratingi dla Portugalii w agencjach uznawanych przez EBC | ||||
|---|---|---|---|---|
| Rodzaj ratingu | S&P | Fitch | Moody's | DBRS |
| Rating inwestycyjny | A+ | A+ | A1 | A (high) |
| A+ | A+ | A2 | A (high) | |
| A- | A- | A3 | A (low) | |
| BBB+ | BBB+ | Baa1 | BBB (high) | |
| BBB | BBB | Baa2 | BBB (high) | |
| BBB- | BBB- | Baa3 | BBB (low) | |
| Rating nieinwestytyjny | BB+ | BB+ | Ba1 | BB (high) |
| BB | BB | Ba2 | BB | |
| BB- | BB- | Ba3 | BB (low) | |
| B+ | B+ | B1 | B (high) | |
| B | B | B2 | B | |
| B- | B- | B3 | B (low) | |
| Źródło: S&P, Fitch, Moody's, DBRS | ||||
Ewentualne odebranie Krajowi Żeglarzy ratingu inwestycyjnego skutkować będzie automatycznym skreśleniem obligacji tego kraju z grona instrumentów, które EBC może skupować w ramach prowadzonego od marca 2015 r. programu luzowania ilościowego. Tymczasem to właśnie obecność wielkiego kupującego, dysponującego nieograniczonymi zasobami, sprawia, że rentowności portugalskich obligacji – podobnie, jak i długu innych państw członkowskich – jest niższa, a to przekłada się na wymierne korzyści dla rządu w postaci spadku kosztów obsługi potężnego zadłużenia.
Relacja portugalskiego długu do PKB wynosi 128,9%, co daje temu krajowi niechlubne miejsce na trzecim stopniu podium europejskich dłużników (za Grecją z 176,3% i Włochami z 135,4%). Portugalia notorycznie łamie też unijne limity deficytu (3% PKB), za co upominana jest przez Komisję Europejską. Wszystko to przy „zawrotnym”, 1-procentowym tempie wzrostu PKB.
Obawy o to, co stanie się z ratingiem kierowały w ostatnich tygodniach rentownościami portugalskich obligacji. Portugalskie „dziesięciolatki” oprocentowane są na 3,2%, wyraźnie wyżej niż papiery hiszpańskie czy włoskie. W ostatnich dniach obawy o cięcie nieco zelżały, ponieważ socjalistyczny rząd w Lizbonie zapowiedział plan redukcji przyszłorocznego deficytu z 2,4% do 1,6%, a także utworzenie tzw. „złego banku”, który przejąłby nierentowne aktywa od krajowych instytucji, pomagając im w ten sposób wyjść na prostą.
Decyzja agencji DBRS w sprawie ratingu dla Portugalii zostanie ogłoszona dziś po zakończeniu sesji na europejskich parkietach.
