W dniach 8–10 września 2026 roku Karpacz po raz kolejny staje się miejscem spotkania przedstawicieli administracji państwowej, sektora prywatnego, instytucji naukowych oraz organizacji pozarządowych w ramach 35. edycji Forum Ekonomicznego. Wydarzenie zorganizowane przez fundację Instytut Studiów Wschodnich przebiega pod hasłem „Architektura nowego porządku – stabilność w czasach zmian”. Bankier.pl jest patronem medialnym wydarzenia.
Zorganizowane w przestrzeniach kompleksu konferencyjnego Hotelu Gołębiewski obrady przyciągają tysiące uczestników z Europy Środkowo-Wschodniej, jak również z krajów Europy Zachodniej, Ameryki Północnej i Azji. Podstawowym celem obrad jest podsumowanie bieżącej sytuacji makroekonomicznej w regionie, ocena konsekwencji przemian geopolitycznych dla międzynarodowych łańcuchów dostaw oraz zdefiniowanie wyzwań związanych z cyfryzacją, transformacją energetyczną oraz zmianami struktury demograficznej.
Raport SGH i Forum Ekonomicznego 2026 - zmiana modelu wzrostu gospodarczego i bariery demograficzne
Od 2020 roku tradycją stała się publikacja wspólnego Raportu SGH i Forum Ekonomicznego dotyczącego najważniejszych bieżących tematów spoleczno-gospodarczych.
Raport jest efektem wytężonej pracy kilkudziesięciu naukowców SGH i następstwem wieloletniej współpracy merytorycznej Szkoły Głównej Handlowej w Warszawie z Fundacją Instytut Studiów Wschodnich. Jako przedstawiciele tych ważnych dla sfery publicznej instytucji stoimy na stanowisku, że wiedza ekspercka rozpoczyna i podsumowuje przebieg każdej debaty. Współpraca SGH i Fundacji ISW pokazuje, jak istotne jest łączenie wiedzy akademickiej i badań naukowych z praktyką gospodarczą – napisali w przedmowie do Streszczenia Raportu rektor i prof. SGH dr hab. Piotr Wachowiak i przewodniczący Rady Programowej Forum Ekonomicznego Zygmunt Berdychowski.
Głównym wnioskiem płynącym z tegorocznego raportu jest stopniowe wyczerpywanie się dotychczasowych przewag konkurencyjnych państw Europy Środkowo-Wschodniej, które w minionych dekadach opierały swój wzrost na relatywnie niskich kosztach pracy przy jednoczesnej wysokiej wykwalifikowalności kadr. Procesy konwergencji, pozwalające na powolne nadrabianie dystansu dochodowego do najbardziej rozwiniętych gospodarek świata, napotykają obecnie na istotne bariery strukturalne.
Najważniejszą z nich jest niekorzystna tendencja demograficzna. Zmiany w strukturze wiekowej ludności, charakteryzujące się stałym spadkiem wskaźnika dzietności oraz wyższym udziałem osób w wieku poprodukcyjnym, prowadzą do stopniowego kurczenia się zasobów siły roboczej. Zjawisko to przestaje być jedynie prognozą teoretyczną, a staje się realnym ograniczeniem dla dalszej rozbudowy mocy produkcyjnych i usługowych w wielu sektorach. Autorzy raportu podkreślają, że utrzymanie dotychczasowego tempa wzrostu PKB wymusi na przedsiębiorstwach oraz organach państwowych dokonanie przestawienia modelu gospodarczego z ilościowego na jakościowy. Oznacza to konieczność zwiększania wydajności pracy poprzez inwestycje w kapitał trwały, automatyzację, cyfryzację oraz wdrażanie innowacji procesowych.
Rynek pracy i aktywizacja zasobów
W raporcie poddano szczegółowej analizie również strukturę zatrudnienia w regionie. Wobec kurczącej się podaży pracowników kluczowym wyzwaniem staje się głębsza aktywizacja zawodowa grup dotychczas w mniejszym stopniu obecnych na rynku pracy. Dotyczy to w szczególności osób w wieku przedemerytalnym, których zatrzymanie w aktywności zawodowej wymaga systemowych zmian w zakresie ochrony zdrowia, dostosowania stanowisk pracy oraz rozwoju programów kształcenia ustawicznego.
Równolegle omówiono kwestię kompetencji cyfrowych. Z analiz SGH wynika, że poziom nasycenia gospodarek nowoczesnymi technologiami rośnie szybciej niż umiejętności ich efektywnego wykorzystania przez pracowników. Zjawisko tzw. luki kompetencyjnej wymusza na sektorze edukacji wyższej oraz samych pracodawcach stałe inwestowanie w programy przekwalifikowania (reskilling) i podnoszenia kwalifikacji (upskilling), co pozwala na płynniejsze przechodzenie zasobów ludzkich z sektorów tradycyjnych do branż o wyższej wartości dodanej.
Inwestycje infrastrukturalne, sektor transportowy oraz Nagroda Człowieka Roku
Zagadnienia związane z rozwojem infrastruktury transportowej i logistycznej stanowią jeden z głównych filarów dyskusji poświęconych warunkom wzrostu gospodarczego. Stabilność i przepustowość sieci drogowych, kolejowych oraz portowych bezpośrednio wpływają na integrację państw regionu z globalnymi łańcuchami dostaw.
Tytuł Człowieka Roku 35. Forum Ekonomicznego w Karpaczu przyznano ministrowi infrastruktury Dariuszowi Klimczakowi. Kapituła nagrody uzasadniła wybór intensyfikacją działań na rzecz rozbudowy krajowej sieci transportowej oraz sprawne zarządzanie procesami inwestycyjnymi w strategicznych obszarach komunikacyjnych.
Podczas sesji poświęconych polityce transportowej przedstawiono szczegółowe dane dotyczące planów inwestycyjnych rządu. Według zaprezentowanych informacji w 2027 roku wielkość nakładów finansowych przeznaczonych na realizację i modernizację infrastruktury drogowej ma osiągnąć poziom 103 mld zł. Skala tych środków ma umożliwić dokończenie kluczowych ciągów dróg ekspresowych i autostrad, a także przyspieszenie prac nad obwodnicami miejscowości o wysokim natężeniu ruchu tranzytowego.
Szeroko omawiano również sytuację w segmencie transportu szynowego, który jest postrzegany jako fundament zrównoważonego systemu mobilności. Przedstawione prognozy wskazują, że w 2026 roku łączna liczba pasażerów przewiezionych przez wszystkich operatorów kolejowych w Polsce osiągnie poziom 500 mln osób. Z tej puli około 100 mln pasażerów przypadnie na narodowego przewoźnika PKP Intercity, co stanowi wzrost w porównaniu do lat ubiegłych i świadczy o rosnącym znaczeniu kolei w przewozach dalekobieżnych.
W kontekście modernizacji parku taborowego poinformowano o zawarciu umowy pomiędzy PKP Intercity a firmą Newag. Przedmiotem kontraktu jest dostawa 32 nowoczesnych lokomotyw elektrycznych o wartości przekraczającej 775 mln zł. Inwestycje w tabor mają na celu zwiększenie niezawodności połączeń, podniesienie prędkości handlowej oraz ograniczenie emisji zanieczyszczeń w sektorze transportowym.
Uczestnicy paneli branżowych zwracali ponadto uwagę na konieczność równoległego usprawniania procedur administracyjnych. Wśród omawianych inicjatyw legislacyjnych znalazły się propozycje uproszczenia procesów uzyskiwania pozwoleń budowlanych dla inwestycji liniowych oraz deregulacja wybranych przepisów branżowych. Odniesiono się także do regulacji umożliwiających młodzieży w wieku 17 lat ubieganie się o prawo jazdy pod nadzorem dorosłych opiekunów, co ma w założeniu przyczynić się do zwiększenia mobilności młodych ludzi w rejonach słabiej skomunikowanych transportem zbiorowym.
Sektor finansowy i rynek pożyczkowy - otoczenie regulacyjne i stabilność obrotu
Problematyka funkcjonowania rynku finansowego stanowił kolejny istotny element programu 35. Forum Ekonomicznego. W centrum uwagi prelegentów znalazły się kwestie dostosowania polskich instytucji finansowych do zmieniających się wymogów prawnych, unijnych dyrektyw oraz ewolucji preferencji konsumentów.
Podczas sesji poświęconych rynkowi kredytowemu i pożyczkowemu przedstawiciele firm pozabankowych oraz ekspertów z zakresu prawa finansowego omówili konsekwencje nowelizacji przepisów mających na celu zwiększenie ochrony konsumentów. Wskazywano na wyzwania operacyjne wynikające z konieczności wdrożenia nowych procedur oceny zdolności kredytowej oraz wymogów informacyjnych.
Reprezentanci sektora skierowali do regulatorów rynku, w tym do Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, Komisji Nadzoru Finansowego oraz Ministerstwa Finansów, apel o zachowanie stabilności regulacyjnej. Podkreślano w nim następujące postulaty:
- odpowiednie vacatio legis - wprowadzanie nowych obciążeń prawnych powinno odbywać się z zachowaniem realistycznych terminów dostosowawczych, umożliwiających modyfikację algorytmów oceny ryzyka oraz systemów IT;
- przewidywalność decyzji nadzorczych - utrzymanie stałego dialogu pomiędzy sektorem FinTech a organami kontrolnymi pozwala na ograniczenie niepewności prawnej, która negatywnie wpływa na dostępność kapitału;
- ochrona przed szarą strefą - nadmierne usztywnienie wymogów dla legalnie działających instytucji finansowych może doprowadzić do ograniczenia dostępu do kredytu dla osób o niższych dochodach, co w konsekwencji może spychać te osoby w stronę nieformalnego, niepodlegającego nadzorowi rynku pożyczkowego.
Bezpieczeństwo energetyczne i wyzwania transformacji technologicznej
Wobec trwających procesów przemian w europejskim sektorze energetycznym znaczna część obrad w Karpaczu dotyczyła strategii zapewnienia stabilnych i cenowo konkurencyjnych dostaw energii dla przemysłu i gospodarstw domowych. Transformacja w kierunku źródeł niskoemisyjnych wiąże się ze znacznymi nakładami kapitałowymi oraz koniecznością przebudowy infrastruktury przesyłowej.
Podczas debat poświęconych miksowi energetycznemu Polski podkreślano, że przyspieszenie inwestycji w odnawialne źródła energii (fotowoltaika, lądowa i morska energetyka wiatrowa) musi iść w parze z rozbudową stabilnych źródeł podstawa systemu. W tym kontekście omawiano stan przygotowań do realizacji projektów wielkoskalowej energetyki jądrowej oraz wdrożenia małych reaktorów modułowych (SMR).
Eksperci zwracali uwagę, że kluczowym wąskim gardłem transformacji stają się sieci dystrybucyjne i przesyłowe. Brak odpowiedniej przepustowości oraz elastyczności sieci ogranicza możliwości przyłączania nowych mocy OZE i zwiększa ryzyko wyłączeń operacyjnych. Wskazano na konieczność priorytetowego traktowania inwestycji w modernizację linii energetycznych oraz w wielkoskalowe magazyny energii.
Równolegle analizowano wpływ cyfryzacji na efektywność energetyczną przedsiębiorstw. Wykorzystanie internetu rzeczy (IoT), zaawansowanej analityki danych oraz automatyzacji w zarządzaniu zużyciem energii pozwala na wygenerowanie istotnych oszczędności operacyjnych. Przedstawiciele przemysłu ciężkiego i chemicznego zaznaczali jednak, że sama optymalizacja procesowa nie zastąpi dostępu do taniej energii elektrycznej, która decyduje o konkurencyjności eksportowej państw regionu CEE na rynku globalnym.
Statystyki ruchu turystycznego i nowe instrumenty wsparcia branży
Dyskusje nad stanem sektora usługowego w Polsce w dużej mierze koncentrowały się na analizie ruchu turystycznego. Przedstawiciele instytucji publicznych oraz organizacji branżowych podsumowali wyniki osiągnięte w sezonie letnim 2026 roku oraz omówili perspektywy dalszego rozwoju infrastruktury rekreacyjnej.
Prezes Głównego Urzędu Statystycznego Marek Cierpiał-Wolan zaprezentował na Forum wstępne dane statystyczne dotyczące wykorzystania bazy noclegowej. Z przedstawionych informacji wynika, że w ciągu pierwszych ośmiu miesięcy 2026 roku z usług obiektów turystycznych w Polsce skorzystało 30,4 mln osób. Jest to wynik wyższy niż w analogicznych okresach poprzednich lat, co wskazuje na utrwalenie się popytu na usługi wypoczynkowe ze strony turystów krajowych oraz stopniową odbudowę przyjazdowego ruchu zagranicznego.
Eksperci biorący udział w panelach poświęconych gospodarce turystycznej podkreślali, że rosnące liczby odwiedzających stanowią impuls rozwojowy dla lokalnych społeczności, zwłaszcza w regionach górskich, nadmorskich oraz w miastach o wysokim potencjale zabytkowym. Zwracano jednak uwagę na problem sezonowości, który generuje nierównomierne obciążenie infrastruktury i utrudnia utrzymanie stałych miejsc pracy w sektorze.
W odpowiedzi na wyzwania związane z wyrównywaniem popytu turystycznego w ciągu roku wiceminister sportu i turystyki Ireneusz Raś przedstawił założenia prac nad nowym instrumentem polityki państwa. Działanie to ma przybrać formę ogólnopolskiego czeku turystycznego, którego wdrożenie planowane jest na rok 2027.
Według zapowiedzi program ten ma spełniać dwie podstawowe funkcje: ułatwiać gospodarstwom domowym finansowanie wypoczynku krajowego oraz stymulować sprzedaż usług turystycznych poza szczytowymi miesiącami wakacyjnymi. Mechanizm czeku ma objąć podmioty świadczące usługi noclegowe, gastronomiczne i rekreacyjne na terenie całego kraju. Trwające analizy dotyczą dokładnych kryteriów przyznawania świadczenia oraz rozwiązań technologicznych umożliwiających sprawną realizację rozliczeń pomiędzy państwem, beneficjentami a przedsiębiorcami.
Ochrona zdrowia - cyfryzacja, sztuczna inteligencja i profilaktyka w miejscu pracy
Odrębny, wielowątkowy blok tematyczny stanowiły obrady w ramach Forum Ochrony Zdrowia. Przedstawiciele Ministerstwa Zdrowia, Narodowego Funduszu Zdrowia, dyrektorzy szpitali, lekarze oraz reprezentanci branży farmaceutycznej i technologicznej analizowali wyzwania związane z wydajnością systemu opieki medycznej, jego finansowaniem oraz wdrażaniem innowacji.
Kluczowym zagadnieniem podnoszonym podczas dyskusji poświęconych nowoczesnym technologiom medycznym było zastosowanie algorytmów sztucznej inteligencji w codziennej praktyce klinicznej. Prelegenci wskazywali, że systemy oparte na uczeniu maszynowym przestają być jedynie przedmiotem badań naukowych, a stają się realnym wsparciem w pracy personelu medycznego.
Zastosowanie narzędzi AI koncentruje się obecnie wokół kilku głównych obszarów:
- medycyna obrazowa - algorytmy wspierają radiologów w szybszym i bardziej precyzyjnym wykrywaniu zmian patologicznych w badaniach RTG, tomografii komputerowej czy rezonansie magnetycznym;
- systemy wspomagania decyzji klinicznych - narzędzia informatyczne analizują historię choroby pacjenta oraz aktualne wyniki badań, sugerując optymalne ścieżki diagnostyczne i terapeutyczne, co przyczynia się do ograniczenia ryzyka błędów lekarskich;
- automatyzacja dokumentacji - wdrażanie systemów do automatycznego raportowania i przetwarzania danych medycznych pozwala na skrócenie czasu poświęcanego przez lekarzy i pielęgniarki na obowiązki biurokratyczne.
Uczestnicy debat podkreślali przy tym konieczność stworzenia przejrzystych ram prawnych i etycznych dotyczących odpowiedzialności za decyzje podejmowane z udziałem algorytmów, a także zadbania o wysoki poziom bezpieczeństwa danych medycznych.
W ramach dyskusji o zdrowiu publicznym dużo uwagi poświęcono wpływowi chorób cywilizacyjnych na funkcjonowanie rynku pracy i wydajność gospodarki. Szczególnym przedmiotem analiz była rosnąca skala problemów związanych z nadwagą, otyłością oraz zaburzeniami metabolicznymi wśród osób w wieku produkcyjnym.
Lekarze i eksperci do spraw zasobów ludzkich wskazywali, że nieleczona otyłość prowadzi do rozwoju szeregu schorzeń wtórnych, takich jak cukrzyca typu 2, choroby układu krążenia czy schorzenia narządu ruchu. Zjawiska te przekładają się bezpośrednio na wyższy poziom absencji chorobowej (absentyzm) oraz spadek efektywności pracowników obecnych w pracy pomimo złego stanu zdrowia (prezentyzm). Podczas paneli wskazywano na potrzebę większego zaangażowania sektora prywatnego we wdrażanie przyzakładowych programów profilaktycznych, obejmujących m.in. dostęp do konsultacji dietetycznych, dofinansowanie aktywności fizycznej oraz profilaktyczne badania okresowe.
Bankier.pl jest patronem medialnym 35. edycji Forum Ekonomicznego w Karpaczu.
