Obliczamy dochód dla potrzeb świadczeń rodzinnych

Jedną z podstawowych przesłanek warunkujących nabycie prawa do świadczeń rodzinnych jest osiąganie odpowiedniego dochodu. Nie ma on znaczenia jedynie przy zasiłku pielęgnacyjnym oraz jednorazowej zapomodze z tytułu urodzenia się dziecka.

Kwoty graniczne

Zasiłek rodzinny, wraz z dodatkami, przysługuje - po spełnieniu pozostałych warunków - o ile miesięczny dochód rodziny w przeliczeniu na jedną osobę, osiągnięty w roku kalendarzowym poprzedzającym dany okres zasiłkowy, nie przekracza 504 zł. W rozpoczynającym się 1 września 2008 r. okresie, brane pod uwagę są więc dochody z 2007 r. W przypadku, jeśli w rodzinie jest dziecko posiadające orzeczenie o niepełnosprawności albo o umiarkowanym lub znacznym jej stopniu, kwota graniczna jest wyższa i wynosi 583 zł. Kwota ta obowiązuje również przy świadczeniu pielęgnacyjnym.

Jakie przychody?

W dochodzie rodziny uwzględniamy:

• przychody opodatkowane na zasadach ogólnych na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych, pomniejszone o koszty uzyskania, należny podatek dochodowy, składki na ubezpieczenia społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne,
   
• deklarowany w oświadczeniu dochód z działalności podlegającej opodatkowaniu na podstawie przepisów o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne, pomniejszony o należny podatek zryczałtowany, a także składki na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne,
   
• przychody niepodlegające opodatkowaniu na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych, wyszczególnione w art. 3 pkt 1 lit. c ustawy o świadczeniach rodzinnych.

W przypadku, jeśli dochody uzyskiwane są poza granicami naszego kraju ich przeliczenia dokonujemy na podstawie średniego kursu walut ogłaszanego przez NBP z ostatniego dnia roboczego w roku kalendarzowym, z którego przychody są brane pod uwagę.

Gospodarstwo rolne

Ustalając przychody osiągane z gospodarstwa rolnego przyjmujemy, że z 1 ha przeliczeniowego uzyskuje się dochód miesięczny w wysokości odpowiadającej 1/12 dochodu ogłaszanego przez Prezesa GUS (nie później niż do 23 września każdego roku) na podstawie art. 18 ustawy o podatku rolnym (Dz. U. z 2006 r. nr 136, poz. 969 ze zm.).

Podczas obliczania dochodu rodziny osiąganego z gospodarstwa rolnego, do powierzchni gospodarstwa stanowiącego podstawę wymiaru podatku rolnego wlicza się obszary rolne oddane w dzierżawę. Nie dotyczy to jednak:

• oddanej w dzierżawę na podstawie umowy dzierżawy, zawartej stosownie do przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników, części lub całości znajdującego się w posiadaniu rodziny gospodarstwa rolnego,
   
• gospodarstwa rolnego wniesionego do użytkowania przez rolniczą spółdzielnię produkcyjną,
   
• gospodarstwa rolnego oddanego w dzierżawę w związku z pobieraniem renty określonej w przepisach o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej oraz w przepisach o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich.

Ustalając dochód rodziny uzyskany przez dzierżawcę gospodarstwa rolnego oddanego w dzierżawę na przedstawionych zasadach, dochód uzyskany z gospodarstwa zmniejsza się o zapłacony czynsz z tytułu dzierżawy. Podobnie postępujemy w przypadku dochodu uzyskiwanego z gospodarstwa wydzierżawionego od Agencji Nieruchomości Rolnych.

Kto w składzie rodziny?

Ustawa o świadczeniach rodzinnych, w art. 3 pkt 16, wyjaśnia, że za członków rodziny uważa się odpowiednio:

• małżonków,
   
• rodziców dzieci,
   
• opiekuna faktycznego dziecka,
   
• dzieci pozostające na utrzymaniu w wieku do ukończenia 25. roku życia oraz
   
• dziecko, które ukończyło 25 lat legitymujące się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, jeśli w związku z tą niepełnosprawnością rodzinie przysługuje świadczenie pielęgnacyjne.

W składzie rodziny nie uwzględniamy natomiast dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego, dziecka pozostającego w związku małżeńskim, a także pełnoletniego dziecka posiadającego własne dziecko.

Ustalamy dochód miesięczny

Przy ustalaniu uprawnień istotny jest przeciętny miesięczny dochód na członka rodziny. Obliczamy go sumując przychody poszczególnych członków rodziny z odpowiedniego roku kalendarzowego, a następnie dzieląc uzyskaną kwotę przez liczbę osób w rodzinie. Przy czym nie bierzemy tu pod uwagę członka rodziny przebywającego w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie i to bez względu na to, czy za pobyt ten ponoszona jest jakaś opłata, czy też nie.

Roczny dochód rodziny pomniejszamy o:

• alimenty zapłacone na rzecz osób spoza rodziny,
   
• opłaty za pobyt członka rodziny w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie.

Przykład

Na przychody trzyosobowej rodziny składają się wynagrodzenia rodziców małoletniego dziecka, które w 2007 r. wyniosły:

• w przypadku matki       8.570 zł,
   
• w przypadku jej męża 11.456 zł.

Chcąc ustalić przeciętny miesięczny dochód przypadający na członka rodziny należy:

• obliczyć przeciętny miesięczny dochód całej rodziny - w tym celu roczne przychody wszystkich jej członków (20.026 zł) dzielimy przez 12 miesięcy, w wyniku czego uzyskujemy kwotę 1.668,83 zł,

a następnie

• ustalić przeciętny miesięczny dochód przypadający na osobę w rodzinie - w tym celu miesięczny dochód rodziny (1.668,83 zł) dzielimy przez ilość osób wchodzących w jej skład (3), co daje nam kwotę 556,28 zł.

Podstawa prawna: ustawa z dnia 28.11.2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r. nr 139, poz. 992 ze zm.).

Źródło: