Chiny i Indie powinny wzmacniać relacje i działać jako partnerzy, a nie rywale – zadeklarowali w sobotę przywódca ChRL Xi Jinping i premier Indii Narendra Modi podczas spotkania w kuluarach szczytu grupy BRICS. Mimo woli pragmatycznej normalizacji, obaj liderzy odmiennie rozłożyli priorytety w kwestiach granic i handlu.
„Obie strony muszą kierować się trzema zasadami: wzajemnym szacunkiem, wzajemną wrażliwością i wzajemnym interesem” – podkreślił Modi, cytowany w nocie indyjskiego MSZ. Wskazując, że utrzymanie pokoju na spornej granicy w Himalajach stanowi niezbędną podstawę dalszego rozwoju relacji, zwrócił uwagę na potrzebę „poszanowania istniejących porozumień”.
Z kolei Xi, jak przekazało MSZ w Pekinie, zaznaczył, że stosunki obu państw przeszły od etapu „ponownego startu” do „ponownego podniesienia poziomu”. „Należy dążyć do dwutorowego rozwijania stosunków dwustronnych i rozwiązywania kwestii granicznych” – oświadczył chiński lider, apelując o rozdzielenie sporu terytorialnego od współpracy gospodarczej.
Relacje między dwoma najludniejszymi państwami świata uległy gwałtownemu pogorszeniu po krwawym starciu wojsk obu państw w 2020 r. wzdłuż spornej granicy w Himalajach. Od tamtej pory kraje powoli stabilizują relacje, jednak obustronna nieufność pozostaje silna.
Modi wskazał również na potrzebę pilnego rozwiązania problemów gospodarczych, w tym „strukturalnej nierównowagi handlowej” oraz barier w dostępie do chińskiego rynku.
Według AFP, deficyt handlowy Indii wobec Chin osiągnął w roku fiskalnym 2025-2026 rekordowy poziom 112 mld dolarów.
Według relacji chińskiego MSZ premier Modi przekonywał o niezależności polityki zagranicznej Indii i braku wpływu „państw trzecich” na relacje dwustronne, co wpisuje się w obawy ChRL przed zacieśnianiem współpracy wojskowej Waszyngtonu z Delhi.
Xi przybył do Indii z pierwszą wizytą od 2019 r. z okazji dwudniowego szczytu grupy BRICS. Jak przekazały chińskie media, Chiny przejmą przewodnictwo w grupie w przyszłym roku od Indii, co – zdaniem obu liderów – posłuży dalszej koordynacji na forach wielostronnych, takich jak ONZ, G20 czy Szanghajska Organizacja Współpracy.
BRICS powstał w 2009 r. i miał zwiększyć znaczenie gospodarek wschodzących w zdominowanym przez państwa zachodnie systemie międzynarodowym. Obecnie pełnymi członkami są: Brazylia, Rosja, Indie, Chiny, RPA, Egipt, Etiopia, Iran, Zjednoczone Emiraty Arabskie i Indonezja.
Priorytetem BRICS było zmniejszenie zależności od amerykańskiego dolara poprzez zwiększenie udziału walut narodowych w rozliczeniach handlowych. Analitycy wskazują jednak, że całkowite odejście od dolara w krótkim czasie nie jest realistyczne ze względu na głębokie różnice gospodarcze oraz utrzymującą się zależność strukturalną członków od tej waluty.
Krzysztof Pawliszak (PAP)
krp/ kj/
