Deficyt budżetu państwa po październiku br. wyniósł 129 mld 788 mln zł - wskazało w piątek Ministerstwo Finansów w szacunkowych danych o wykonaniu budżetu państwa.
Zgodnie z komunikatem resortu finansów dochody budżetu po dziesięciu miesiącach roku oszacowano na 519 mld 522,3 mln zł, a wydatki na 649 mld 310,3 mln zł. Tym samym deficyt wyniósł 129 mld 788 mln zł.
Resort finansów poinformował, że w okresie styczeń–październik 2024 r. dochody budżetu państwa były wyższe o ok. 44,1 mld zł (tj. o 9,3 proc.) w porównaniu z tym samym okresem roku ubiegłego (475,4 mld zł, tj. 79,1 proc. planu).
Dochody podatkowe budżetu państwa wyniosły 464,6 mld zł i były wyższe w stosunku do wykonania w okresie styczeń–październik 2023 r. o ok. 45,4 mld zł (tj. 10,8 proc.).
MF poinformowało, że dochody z podatku VAT wyniosły 243,6 mld zł i były wyższe o ok. 37,1 mld zł (tj. 18 proc.) w stosunku do wykonania w okresie styczeń–październik 2023 r., dochody z podatku akcyzowego wyniosły 74,1 mld zł i były wyższe o ok. 4,3 mld zł (tj. 6,1 proc.) w stosunku do wykonania w okresie styczeń–październik 2023 r., a dochody z PIT wyniosły 80,6 mld zł i były wyższe o ok. 11,8 mld zł (tj. 17,2 proc.).
Natomiast dochody z podatku CIT wyniosły 49,8 mld zł i były niższe o ok. 9,0 mld zł (tj. 15,4 proc.) w stosunku do wykonania w okresie styczeń–październik 2023 r.
Rząd Tuska żyje na kredyt. Pożyczki sfinansują rekordową część wydatków państwa
Po niedawnej nowelizacji budżetu państwa okazało się, że przeszło 1/4 tegorocznych wydatków rządu może zostać sfinansowana z pożyczonych pieniędzy. Ale prawdziwym niepokojem napawają plany na rok 2025, który może przebić dotychczasowe rekordy „lewarowania” budżetu.
W okresie styczeń–październik 2024 r. wykonanie dochodów niepodatkowych wyniosło 53,6 mld zł i było niższe o ok. 0,8 mld zł (tj. 1,6 proc.) w stosunku do wykonania w okresie styczeń–październik 2023 r.
Ministerstwo zwróciło uwagę, że dochody z VAT w październiku br. były wyższe o 1,1 mld zł, tj. 4,3 proc. r/r i wyniosły ok. 26,4 mld zł.
Resort zaznaczył, że wykonanie dochodów z VAT w październiku dotyczyło transakcji zrealizowanych we wrześniu, a w październiku GUS ogłosił, że sprzedaż detaliczna spadła nominalnie we wrześniu o 2,2 proc. r/r. "Wrześniowy spadek sprzedaży przełożył się na październikowe osłabienie dynamiki dochodów z VAT" - wyjaśniło MF.
Październik 2024 r. był kolejnym miesiącem, w którym podatnicy z terenów objętych powodzią mogli korzystać z pomocy państwa w formie m.in. odroczenia płatności zaliczek na PIT i CIT oraz płatności VAT - dodało ministerstwo.
Odnosząc się do wydatków budżetu, resort finansów poinformował, że w okresie styczeń–październik 2024 r. stanowiły one 74,9 proc. tegorocznego planu, jednocześnie były wyższe o ok. 137,5 mld zł (tj. o 26,9 proc.) w stosunku do tego samego okresu roku 2023 r. (511,8 mld zł, tj. 73,8 proc. planu).
"Nominalny wzrost wydatków po dziesięciu miesiącach 2024 r. wynika ze wzrostu wydatków ogółem zaplanowanych w ustawie budżetowej na 2024 rok. Wzrost wydatków w ustawie budżetowej na 2024 r. w stosunku do ustawy budżetowej na 2023 r. wynosi 24,9 proc. tj. 173,0 mld zł i związany jest z priorytetami zaplanowanymi w ustawie na 2024 rok" - zastrzegło MF.
Do priorytetów tych ministerstwo zaliczyło m.in.: wypłatę tzw. 13. i 14. emerytury w 2024 r. z budżetu państwa, które w 2023 r. były finansowane z Funduszu Solidarnościowego (zaplanowano wydatki na ten cel w wysokości 29,5 mld zł); realizację programu „Rodzina 800+” – od 1 stycznia 2024 r. wysokość świadczenia na dzieci wzrosła do 800 zł (zaplanowano wydatki wyższe o 23,5 mld zł w stosunku do roku 2023); zwiększenie wydatków obronnych w budżecie państwa (zaplanowano wydatki wyższe o 20,7 mld zł w stosunku do roku 2023); zwiększeniem finansowania zdrowia z budżetu państwa (zaplanowano wydatki wyższe o 14,2 mld zł w stosunku do roku 2023).
Zgodnie z danymi MF do końca październik 2024 r. najwyższe wydatki odnotowano w następujących częściach budżetu państwa: ZUS – 142,6 mld zł; subwencje ogólne dla jednostek samorządu terytorialnego – 105,3 mld zł; obrona narodowa – 76,9 mld zł; obsługa długu Skarbu Państwa – 51 mld zł; budżety wojewodów – 45,3 mld zł; sprawy wewnętrzne – 34,9 mld zł; środki własne UE – 26,5 mld zł; szkolnictwo wyższe i nauka – 25,7 mld zł.
"Porównując wykonanie wydatków w okresie styczeń–październik 2024 r. z okresem styczeń–październik 2023 r. wyższe wykonanie odnotowano w części 73 - Zakład Ubezpieczeń Społecznych (więcej o ok. 58,0 mld zł), co związane było z realizacją programu +Rodzina 800++ – od 1 stycznia 2024 wysokość świadczenia wychowawczego wzrosła z 500 zł do 800 zł. Natomiast w zakresie dotacji przekazanej do FUS na wypłatę świadczeń gwarantowanych przez państwo wykonanie wyniosło 49 mld zł i było wyższe od wykonania po dziesięciu miesiącach 2023 o 9,9 mld zł tj. o ok. 25,3 proc." - wskazało ministerstwo w komunikacie.
W kwietniu i we wrześniu zostało wypłacone z budżetu państwa dodatkowe roczne świadczenie pieniężne tzw. trzynasta i czternasta emerytura, które w ubiegłym roku finansowane były z Funduszu Solidarnościowego.
MF wyjaśniło, że w przypadku subwencji ogólnych dla jednostek samorządu terytorialnego wykonanie było wyższe o 19,1 mld zł w związku ze wzrostem wydatków w części oświatowej subwencji ogólnej w wyniku podwyżki wynagrodzeń dla nauczycieli o 30 proc. Ponadto w 2024 r. po raz pierwszy przekazano środki na część rozwojową subwencji ogólnej dla JST.
O 10,4 mld zł wyższe były wydatki na obronę narodową, m.in. w związku z zakupem sprzętu i uzbrojenia wojskowego oraz z przekazaniem środków do Funduszu Wsparcia Sił Zbrojnych.
Wykonanie budżetów wojewodów było wyższe o ok. 9,6 mld zł, głównie w zakresie świadczeń rodzinnych, świadczeń z funduszu alimentacyjnego, zasiłków stałych oraz środków przekazanych dla przedszkoli, a także komend powiatowych Państwowej Straży Pożarnej, Inspekcji Sanitarnej oraz środków na staże i specjalizacje medyczne. MF dodało, że przekazano również wyższe środki na zapewnienie uczniom prawa do bezpłatnego dostępu do podręczników i materiałów edukacyjnych.
"Dodatkowo ze względu na wystąpienie sytuacji powodziowej na południu Polski, we wrześniu i październiku utworzono w ramach budżetu państwa nowe rezerwy celowe (uzupełniające już istniejące środki na ten cel), z przeznaczeniem na przeciwdziałanie klęskom żywiołowym i usuwanie ich skutków, a co za tym idzie wydatkowano więcej środków na te cele niż pierwotnie zakładano" - zaznaczył resort.
Więcej o 5,9 mld zł wydano na obsługę długu Skarbu Państwa, co - jak wskazało MF - jest rezultatem wzrostu poziomu obsługiwanego zadłużenia oraz bieżącego rozkładu jego obsługi.
Tegoroczna ustawa budżetowa przewiduje deficyt na koniec roku w wysokości 184 mld zł, ale parlament pracuje nad przygotowaną przez rząd nowelizacją budżetu. Uchwalona przez Sejm ustawa, która czeka na przyjęcie przez Senat zakłada, że dochody państwa w 2024 r. wyniosą 626 mld zł (a nie 682,4 mld zł, jak zapisano w pierwotnej ustawie budżetowej). Wydatki mają pozostać niezmienione i wyniosą 866,4 mld zł, zaś deficyt budżetu ma nie przekroczyć 240,3 mld zł. (PAP)
mmu/ drag/ wus/
