W związku z możliwością uzyskania wyższego zasiłku macierzyńskiego przez kobietę w ciąży, która zdecyduje się na założenie firmy, do redakcji trafia wiele e-maili z prośbą o wyjaśnienie tej kwestii.
Źródło: Thinkstock
Przypomnijmy, że przyszłe matki, które założą firmę i przynajmniej przez jeden miesiąc opłacą najwyższą składkę na ubezpieczenie społeczne, będą mogły cieszyć się zasiłkiem macierzyńskim w wysokości ponad 6 tys. zł miesięcznie.
Poniżej przedstawiamy odpowiedzi na wybrane zapytania dotyczące kobiet, które są bezrobotne, pracują na etacie lub prowadzą firmę. Wątpliwości wyjaśniają eksperci z Kancelarii FOCUS.
ReklamaZobacz także
Sytuacja nr 1 – kobieta bezrobotna
Moja przyszła małżonka jest w ciąży, ale już od jakiegoś czasu planowała otworzyć własną firmę i zainteresował nas temat wyższego zasiłku macierzyńskiego. Czy prawo pozwalające uzyskać wyższy zasiłek macierzyński jeszcze obowiązuje? Jeżeli moja narzeczona otworzy działalność i poród planowany jest na listopad to za październik powinna opłacić najwyższe składki?
 | » Wielu rodziców nie stać na opiekę nad dzieckiem |
Odpowiedź:
Nabycie prawa do zasiłku macierzyńskiego nie zostało powiązane przez ustawodawcę z okresem wyczekiwania, który jest niezbędny w przypadku zasiłku chorobowego. W praktyce oznacza to możliwość podejmowania pozarolniczej działalności na krótko przed porodem i zadeklarowanie wysokiej podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne tylko po to, aby po porodzie otrzymywać wysoki zasiłek.
Ważne natomiast jest to, że nieopłacenie składek na ubezpieczenie chorobowe przynajmniej za 1 pełny miesiąc kalendarzowy oznacza, że wysokość zasiłku macierzyńskiego będzie ustalana od minimalnej podstawy wymiaru składek określonej dla przedsiębiorcy. Ustalenie zasiłku macierzyńskiego od zadeklarowanej kwoty będzie możliwe, gdy okres ubezpieczenia obejmie pełny miesiąc kalendarzowy, taki jest stan obecny.
Natomiast z dniem 1 grudnia 2013 zaczyna obowiązywać zmiana ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa, która polega na tym, że jeśli przedsiębiorca zachoruje/urodzi przed upływem pełnego miesiąca podlegania ubezpieczeniu chorobowemu, to podstawą zasiłku chorobowego będzie pełna zadeklarowana kwota do podstawy wymiaru składek, nieograniczona do faktycznie przepracowanych dni tego miesiąca.
Należy równocześnie pamiętać, że opłacanie wyższej składki na ubezpieczenie chorobowe powoduje również opłacanie wyższych składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe.
Odpowiadając na drugie pytanie: preferencyjny ZUS dotyczy osoby rozpoczynającej prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej na podstawie przepisów o działalności gospodarczej lub innych przepisów szczególnych i przez okres 24 miesięcy może skorzystać z ulgi w opłacaniu składek ZUS na ubezpieczenie społeczne. Jeśli po opłacaniu wyższego ZUS-u, małżonka zadeklaruje podstawy tzw. „preferencyjne” to opłaca je przez okres, który pozostał do ukończenia 24 miesięcy od założenia działalności gospodarczej.
Sytuacja nr 2 – kobieta przedsiębiorca
Prowadzę własną działalność od roku i aktualnie jestem w pierwszych miesiącach ciąży. Ostatnio coraz więcej słychać w telewizji o zmianach w urlopach macierzyńskich. Przyglądałam się tej sprawie i okazało się, że obecnie opłacając niski ZUS mogę otrzymać zbyt niski zasiłek macierzyński, bądź nie dostanę go praktycznie wcale. Sama utrzymuję siebie i męża, dlatego nie mogę sobie pozwolić na taką sytuację po urodzeniu dziecka. Czy mogę jeszcze zwiększyć kwotę opłacanej składki chorobowej do najwyższej i otrzymać w związku z tym najwyższy zasiłek? Do porodu zostało 6 miesięcy.
 | » Rząd zachęca, ale Polki nie chcą rodzić |
Odpowiedź:
Otrzymanie zasiłku macierzyńskiego (prowadząc DG) jest uzależnione od opłacania składki na dobrowolne ubezpieczenie chorobowe. Podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie chorobowe określa zawsze podstawa wymiaru składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe. Oznacza to, że aby zwiększyć składkę ubezpieczenia chorobowego, trzeba płacić również wyższe składki na ubezpieczenie emerytalne i rentowe. W Pani przypadku, oczywiście można zwiększyć podstawę ubezpieczenia chorobowego od chwili obecnej, ale w związku z powyższym zwiększy się również podstawa wymiaru pozostałych składek społecznych. Podstawą do obliczenia wysokości Pani świadczenia w tym momencie będzie średnia zadeklarowanego przychodu z ostatnich 12 miesięcy, kiedy jako przedsiębiorca płaciła Pani chorobowe – czyli pod uwagę będzie brany przychód, od którego jest naliczona zarówno niższa jak i wyższa składka chorobowa.
Te same zasady dotyczą zasiłku chorobowego. Może Pani iść na zwolnienie lekarskie, ale im krócej będzie opłacana składka chorobowa od wyżej zadeklarowanego przychodu, tym mniejsze będzie Pani świadczenie.
Sytuacja nr 3 – kobieta na etacie
Moja żona przez ostatnie 12 miesięcy pracowała na umowie o pracę, przychód średni około 1000 zł netto. Czy w przypadku, gdy miesiąc przed porodem założy działalność gospodarczą i opłaci najwyższą składkę, to kwota zasiłku macierzyńskiego będzie wyliczana jako średnia wraz z umową o pracę? Co zasadniczo obniży kwotę zasiłku?
Odpowiedź:
Pracownica zatrudniona na umowę o pracę i jednocześnie prowadząca działalność gospodarczą, gdzie opłaci dobrowolną składkę na ubezpieczenie społeczne, będzie otrzymywała zasiłek macierzyński z obu tytułów ubezpieczenia chorobowego. Z umowy o pracę podstawę wymiaru zasiłku macierzyńskiego ustala się na zasadach obowiązujących przy ustalaniu podstawy wymiaru zasiłku chorobowego. Czyli stanowi ją przeciętne miesięczne wynagrodzenie wypłacone pracownicy za okres 12 miesięcy poprzedzających miesiąc, w którym powstało prawo do zasiłku (udzielono urlopu macierzyńskiego). Jeżeli pracownica jest zatrudniona krócej, do podstawy wymiaru zasiłku przyjmuje się wynagrodzenie za pełne kalendarzowe miesiące ubezpieczenia.
Ustalenie podstawy wymiaru zasiłku dla osoby prowadzącej działalność gospodarczą obecnie wygląda podobnie. Przyjmuje się przychód zadeklarowany za okres 12 miesięcy kalendarzowych poprzedzających miesiąc, w którym powstała niezdolność do pracy (tu miesiąc powstania prawa do zasiłku macierzyńskiego). W sytuacji, gdy ubezpieczenie chorobowe trwa krócej, do ustalenia podstawy wymiaru zasiłku przyjmuje się przychód za pełne kalendarzowe miesiące tego ubezpieczenia. Jeśli wydarzy się tak, że poród nastąpi wcześniej niż minie pełny miesiąc ubezpieczenia, podstawa wymiaru zasiłku macierzyńskiego będzie ustalana od minimalnej podstawy wymiaru składek określonej dla przedsiębiorcy. Natomiast od dnia 1 grudnia 2013 zaczyna obowiązywać zmiana ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa, o której pisaliśmy już wyżej.
Zebrała Barbara Sielicka
Bankier.pl
